نورآسمان

نويسنده: محمد روحانى على آبادى‏

آشنايى كوتاه با صدّيقه كبرى، حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام :‏

نام: فاطمه.

كنيه‏هاى مشهور: امّ الحسن، امّ الحسين، امّ ابيها، امّ الائمّه.

مشهورترين لقبها: زهرا، صدّيقه، طاهره، كبرى، سيّده، بتول.


پدر: حضرت محمّد بن عبد اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پيامبر عظيم الشأن اسلام.

مادر: خديجه عليها السّلام بنت خويلد همسر فداكار پيامبر اسلام.


محلّ تولد: مكّه.

سال تولد: سال دوم بعثت، و به روايتى: سال پنجم.

روز ميلاد: بيستم جمادى الثانى.


نام همسر: على بن ابى طالب عليه السّلام، پسر عموى پيامبر اسلام.

زمان ازدواج: رجب يا ذى حجّه سال دوم هجرت در مدينه.

مدّت زندگانى با على عليه السّلام: نه سال.

ميزان مهريّه: 400 مثقال نقره مسكوك

فرزندان: حسن عليه السّلام، حسين عليه السّلام، زينب كبرى، امّ كلثوم و يك فرزند سقط شده به نام محسن


شهادت:در سال يازدهم هجرى

محل دفن: پنهان است


تعداد احاديث و روايات باقيمانده در باره آن حضرت: حدود 2000 مورد.

تعداد سخنان باقيمانده از حضرت فاطمه: حدود 130 مورد.

تعداد اشعار باقيمانده از آن حضرت: حدود 29 قطعه.

تعداد خطبه‏هاى باقيمانده از آن حضرت: 2 خطبه.

ساير آثار علمى باقيمانده از آن حضرت: مصحف فاطمه عليها السّلام كه به خط همسر گرامش على عليه السّلام نوشته شده و در نزد فرزندان آن حضرت بوده و هم اكنون در دست حضرت قائم عجّل اللَّه تعالى فرجه الشريف مى‏باشد.


مشهورترين و صحيح‏ترين مناقب و فضائل آن حضرت:‏

1- اينكه غضب فاطمه عليها السّلام موجب غضب خدا و رسول او، و رضاى فاطمه سبب رضاى ايشان است.

2- فاطمه برترين زنان دو عالم است.

3- فاطمه معصوم از هر گونه گناه مى‏باشد.

4- آن حضرت محبوبترين و عزيزترين مردم در نزد رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بوده است.

5- خداوند در روز قيامت، به آن حضرت اجازه شفاعت مى‏دهد.

6- صدور معجزات بسيار از حضرت فاطمه عليها السّلام.

7- بى‏مانند بودن ايمان و يقين فاطمه عليها السّلام.

8- زهد و قناعت نمونه.

9- احترام بى‏حدّ پيامبر به آن حضرت.

10- او عابدترين مردم در زمان خود بوده است.

11- صدق و راستگويى حضرت فاطمه عليها السّلام.

12- علم وافر آن حضرت.

و ....

باب اول :

ولادت فاطمه عليها السّلام، سيما و شمايل و برخى از تواريخ مربوط به وى‏

احاديث و روايات متن: 24احاديث و روايات ضمائم: 26

موضوعات روايات در اين باب‏

موضوعات رواياتى كه در اين باب آمده:

1-خلقت نورى حضرت فاطمه عليها السّلام در عالم ذرّ

2- دورى زنان قريش و بنى هاشم از حضرت خديجه، به دليل ازدواجش با رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم.

3- سخن گفتن فاطمه با مادرش به هنگام باردارى

4- تنها بودن خديجه به هنگام باردارى

5- حضور زنان مقدّس به هنگام ميلاد حضرت فاطمه عليها السّلام

6- كيفيت ميلاد حضرت فاطمه عليها السّلام از مادرش

7- شهادت حضرت فاطمه عليها السّلام بر يگانگى خدا، نبوّت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و وصايت على عليه السّلام به هنگام ميلاد

8- رشد و نموّ خارق العاده حضرت فاطمه عليها السّلام در دوران طفوليت

9- ميلاد حضرت فاطمه عليها السّلام بعد از معراج پيامبر

10- انعقاد نطفه فاطمه عليها السّلام از ميوه‏هاى بهشتى

11- محبّت فراوان پيامبر نسبت به فاطمه عليها السّلام

12- پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و استشمام بوى بهشت از فاطمه عليها السّلام

13- فاطمه عليها السّلام حوريّه‏اى در لباس انسان‏

14- منصوره آسمان و فاطمه زمينيان

15- محبّت مخصوص پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نسبت به فاطمه عليها السّلام و عدم ابراز آن به سايرين

16- اندوه عايشه از محبت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نسبت به فاطمه عليها السّلام

17- سيماى ظاهرى و شمايل حضرت فاطمه عليها السّلام

18- شباهت حضرت فاطمه عليها السّلام به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم

19- ميلاد فاطمه عليها السّلام، در روز بيستم جمادى الآخر

20- ميلاد فاطمه عليها السّلام، طبق نظر اهل سنّت سال پنجم قبل از بعثت پيامبر

21- ميلاد فاطمه عليها السّلام، طبق نظر برخى علماى شيعه سال پنجم بعد از بعثت

22- ميلاد فاطمه عليها السّلام، طبق نظر برخى از دانشمندان شيعه و اهل سنّت سال دوم بعثت

23- ازدواج فاطمه با على عليهما السّلام، سال دوم هجرت و در روز اوّل يا ششم ذى الحجّه

24- مدّت زندگانى فاطمه پس از رحلت پيامبر- بنا بر قول مشهور- هفتاد و پنج روز.

25- برخوردارى فاطمه عليها السّلام از علمى وسيع نسبت به گذشته، حال و آينده

26- عدم حدوث نفاس در آن حضرت بعد از تولّد فرزندانش

27- يكى از كنيه‏هاى فاطمه، «امّ ابيها»

28- ازدواج پيامبر پس از هجرت با سوده و سپس امّ سلمه و سپردن سرپرستى فاطمه عليها السّلام به آنان‏

متن احاديث و ترجمه آنها‏
متن عربی :

6، 15، 141 الأمالي للصدوق «امالى شيخ صدوق، ص 475 ح 1.» :

أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْخَلِيلِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الْفَقِيهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّوْفَلِيِّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ زُرْعَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ :

قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ (ع) كَيْفَ كَانَ وِلَادَةُ فَاطِمَةَ (ع).

فَقَالَ : نَعَمْ إِنَّ خَدِيجَةَ (ع) لَمَّا تَزَوَّجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ ص هَجَرَتْهَا نِسْوَةُ مَكَّةَ فَكُنَّ لَا يَدْخُلْنَ عَلَيْهَا وَ لَا يُسَلِّمْنَ عَلَيْهَا وَ لَا يَتْرُكْنَ امْرَأَةً تَدْخُلُ عَلَيْهَا فَاسْتَوْحَشَتْ خَدِيجَةُ لِذَلِكَ

وَ كَانَ جَزَعُهَا وَ غَمُّهَا حَذَراً عَلَيْهِ ص فَلَمَّا حَمَلَتْ بِفَاطِمَةَ كَانَتْ فَاطِمَةُ (ع) تُحَدِّثُهَا مِنْ بَطْنِهَا وَ تُصَبِّرُهَا وَ كَانَتْ تَكْتُمُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (ص) فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ يَوْماً فَسَمِعَ خَدِيجَةَ

تُحَدِّثُ فَاطِمَةَ (ع) فَقَالَ لَهَا يَا خَدِيجَةُ مَنْ تُحَدِّثِينَ قَالَتْ الْجَنِينُ الَّذِي فِي بَطْنِي يُحَدِّثُنِي وَ يُؤْنِسُنِي قَالَ يَا خَدِيجَةُ هَذَا جَبْرَئِيلُ يُخْبِرُنِي أَنَّهَا أُنْثَى وَ أَنَّهَا النَّسْلَةُ الطَّاهِرَةُ الْمَيْمُونَةُ

وَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى سَيَجْعَلُ نَسْلِي مِنْهَا وَ سَيَجْعَلُ مِنْ نَسْلِهَا أَئِمَّةً وَ يَجْعَلُهُمْ خُلَفَاءَهُ فِي أَرْضِهِ بَعْدَ انْقِضَاءِ وَحْيِه‏ فَلَمْ تَزَلْ خَدِيجَةُ (ع) عَلَى ذَلِكَ إِلَى أَنْ حَضَرَتْ وِلَادَتُهَا

فَوَجَّهَتْ إِلَى نِسَاءِ قُرَيْشٍ وَ بَنِي هَاشِمٍ أَنْ تَعَالَيْنَ لِتَلِينَ مِنِّي مَا تَلِي النِّسَاءُ مِنَ النِّسَاءِ فَأَرْسَلْنَ إِلَيْهَا أَنْتَ عَصَيْتِنَا وَ لَمْ تَقْبَلِي قَوْلَنَا وَ تَزَوَّجْتِ مُحَمَّداً يَتِيمَ أَبِي طَالِبٍ فَقِيراً

لَا مَالَ لَهُ فَلَسْنَا نَجِي‏ءُ وَ لَا نَلِي مِنْ أَمْرِكِ شَيْئاً فَاغْتَمَّتْ خَدِيجَةُ (ع) لِذَلِكَ فَبَيْنَا هِيَ كَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهَا أَرْبَعُ نِسْوَةٍ سُمْرٍ طِوَالٍ كَأَنَّهُنَّ مِنْ نِسَاءِ بَنِي هَاشِمٍ فَفَزِعَتْ مِنْهُنَّ لَمَّا رَأَتْهُنَّ فَقَالَتْ

إِحْدَاهُنَّ لَا تَحْزَنِي يَا خَدِيجَةُ فَإِنَّا رُسُلُ رَبِّكِ إِلَيْكِ وَ نَحْنُ أَخَوَاتُكِ أَنَا سَارَةُ وَ هَذِهِ آسِيَةُ بِنْتُ مُزَاحِمٍ وَ هِيَ رَفِيقَتُكِ فِي الْجَنَّةِ وَ هَذِهِ مَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ وَ هَذِهِ كُلْثُمُ أُخْتُ مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ

بَعَثَنَا اللَّهُ إِلَيْكِ لِنَلِيَ مِنْكِ مَا تَلِي النِّسَاءُ مِنَ النِّسَاءِ فَجَلَسَتْ وَاحِدَةٌ عَنْ يَمِينِهَا وَ أُخْرَى عَنْ يَسَارِهَا وَ الثَّالِثَةُ بَيْنَ يَدَيْهَا وَ الرَّابِعَةُ مِنْ خَلْفِهَا فَوَضَعَتْ فَاطِمَةَ (ع) طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً

فَلَمَّا سَقَطَتْ إِلَى الْأَرْضِ أَشْرَقَ مِنْهَا النُّورُ حَتَّى دَخَلَ بُيُوتَاتِ مَكَّةَ وَ لَمْ يَبْقَ فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ لَا غَرْبِهَا مَوْضِعٌ إِلَّا أَشْرَقَ فِيهِ ذَلِكَ النُّورُ وَ دَخَلَ عَشْرٌ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ

كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ مَعَهَا طَسْتٌ مِنَ الْجَنَّةِ وَ إِبْرِيقٌ مِنَ الْجَنَّةِ وَ فِي الْإِبْرِيقِ مَاءٌ مِنَ الْكَوْثَرِ فَتَنَاوَلَتْهَا الْمَرْأَةُ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ يَدَيْهَا فَغَسَلَتْهَا بِمَاءِ الْكَوْثَرِ وَ أَخْرَجَتْ خِرْقَتَيْنِ بَيْضَاوَيْنِ أَشَدَّ بَيَاضاً مِنَ اللَّبَنِ

وَ أَطْيَبَ رِيحاً مِنَ الْمِسْكِ وَ الْعَنْبَرِ فَلَفَّتْهَا بِوَاحِدَةٍ وَ قَنَّعَتْهَا بِالثَّانِيَةِ ثُمَّ اسْتَنْطَقَتْهَا فَنَطَقَتْ فَاطِمَةُ (ع) بِالشَّهَادَتَيْنِ وَ قَالَتْ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ أَبِي رَسُولُ اللَّهِ سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ

وَ أَنَّ بَعْلِي سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ وَ وُلْدِي سَادَةُ الْأَسْبَاطِ ثُمَّ سَلَّمَتْ عَلَيْهِنَّ وَ سَمَّتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ بِاسْمِهَا وَ أَقْبَلْنَ يَضْحَكْنَ إِلَيْهَا وَ تَبَاشَرَتِ الْحُورُ الْعِينُ وَ بَشَّرَ أَهْلُ السَّمَاءِ بَعْضُهُمْ بَعْضاً بِوِلَادَةِ فَاطِمَةَ (ع)

وَ حَدَثَ فِي السَّمَاءِ نُورٌ زَاهِرٌ لَمْ تَرَهُ الْمَلَائِكَةُ قَبْلَ ذَلِكَ وَ قَالَتِ النِّسْوَةُ خُذِيهَا يَا خَدِيجَةُ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً زَكِيَّةً مَيْمُونَةً بُورِكَ فِيهَا وَ فِي نَسْلِهَا فَتَنَاوَلَتْهَا فَرِحَةً مُسْتَبْشِرَةً

وَ أَلْقَمَتْهَا ثَدْيَهَا فَدَرَّ عَلَيْهَا فَكَانَتْ فَاطِمَةُ (ع) تَنْمِي فِي الْيَوْمِ كَمَا يَنْمِي الصَّبِيُّ فِي الشَّهْرِ وَ تَنْمِي فِي الشَّهْرِ كَمَا يَنْمِي الصَّبِيُّ فِي السَّنَة.(1)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
مصباح الأنوار «مصباح الانوار تأليف شيخ هاشم بن محمّد( ق 6 ه).» :

عن أبي المفضل الشيباني عن موسى بن محمد الأشعري ابن بنت سعد بن عبد الله عن الحسن بن محمد بن إسماعيل المعروف بابن أبي الشوارب عن عبد الله بن‏ علي بن أشيم عن يعقوب بن يزيد عن حماد مثله.

ترجمه‏ حدیث :

در كتاب امالى شيخ صدوق، از مفضّل بن عمر نقل شده است كه گفت:

به امام صادق عليه السّلام گفتم: ولادت حضرت فاطمه عليها السّلام چگونه بوده است؟

امام فرمود:
هنگامى كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با خديجه عليها السّلام ازدواج كرد، زنان مكه از خديجه كناره‏گيرى نمودند و نزد وى نمى‏رفتند، به او سلام نمى‏كردند، و به هيچ زنى اجازه نمى‏دادند كه با او معاشرت و تماس داشته باشد. اين برخورد زنان سبب ناراحتى و اندوه خديجه شد، البته غم و اندوه وى بيشتر براى پيامبر اسلام بود كه مبادا آسيبى متوجّه وى گردد.

وقتى خديجه به حضرت فاطمه حامله شد، فاطمه در رحم مادر همدم او بود و با مادرش سخن مى‏گفت، و وى را به صبر توصيه مى‏نمود، خديجه اين موضوع را از رسول خدا مخفى مى‏داشت تا اينكه يك روز پيامبر نزد خديجه آمد و شنيد كه او با كسى سخن مى‏گويد، پس به او گفت: اى خديجه! با چه كسى سخن مى‏گويى؟ خديجه گفت: با اين بچه‏اى كه در رحم دارم، او با من سخن مى‏گويد و مونس ساعات تنهايى من است.

رسول خدا فرمود: اى خديجه! جبرئيل مرا بشارت داده كه او دختر است، و گفته كه او منشأ نسلى پاك و مبارك است و خداوند تبارك و تعالى مقدّر نموده كه نسل من از طريق او برقرار و پايدار بماند، و مقرّر فرموده كه فرزندان او پس از انقطاع وحى امام و خليفه خدا در زمين باشند.خديجه دائما در همين حال بود تا اينكه هنگام وضع حمل وى فرا رسيد، پس كسى را نزد زنان قريش و بنى هاشم فرستاد كه بياييد و مرا در امر تولّد فرزند يارى نماييد. آنان در جواب گفتند: چون تو سخن ما را در باره ازدواج با محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ناديده گرفتى و با آن مرد فقير و يتيم ازدواج كردى، پس ما نزد تو نخواهيم آمد و تو را در اين امر يارى نخواهيم نمود.

خديجه از شنيدن اين جواب غمگين شد؛ در همان حال چهار زن گندمگون و بلند بالا كه خديجه فكر مى‏كرد از زنان بنى هاشم هستند نزد او حاضر شدند، هنگامى كه خديجه آنها را ديد اظهار درد و ناراحتى كرد، يكى از آنان گفت: اى خديجه! نگران نباش، زيرا ما فرستاده خداييم تا تو را در امر زايمان كمك كنيم، ما خواهران تو هستيم، من ساره هستم، و اين بانو آسيه دختر مزاحم است كه در بهشت دوست و همراه تو خواهد بود، و اين مريم دختر عمران، و آن ديگرى كلثم خواهر موسى بن عمران است، پس يكى از آنان در سمت راست خديجه، و يكى در طرف چپ وى، و ديگرى در مقابل او و چهارمى ايشان در بالاى سر او نشستند.


هنگامى كه آن حضرت متولّد شد نورى از او ساطع گرديد و داخل خانه‏هاى مكّه شد به طورى كه در شرق و غرب اين شهر خانه‏اى باقى نبود مگر آنكه نور در آن داخل شده بود، آنگاه ده تن از حور العين در حالى كه به دست هر كدامشان يك طشت و ابريقى از بهشت كه پر از آب كوثر بود داخل اتاق شدند.

آن بانويى كه در پايين پاهاى خديجه قرار گرفته بود آن ظرفها را از دست ايشان گرفته و فاطمه عليها السّلام را با آب كوثر شستشو داد، سپس طفل را در دو حوله سفيد و خوشبو پيچيد و بعد از آن از او خواست كه سخن بگويد.

پس فاطمه زبان گشود و فرمود: شهادت مى‏دهم كه معبودى جز خداى يگانه وجود ندارد، و شهادت مى‏دهم كه پدرم رسول خدا و برترين پيامبران است و همسرم على برترين اوصيا، و فرزندانم برترين بازماندگان و سرور مردمان هستند، و پس از اين گفتار به آن بانوان سلام كرد و هر يك را به نامشان خطاب كرد، پس آنان خندان و شادمان گرديدند و تولّد او را به‏ يك ديگر تبريك گفتندو اهل آسمان نيز ولادت او را به يك ديگر تبريك مى‏گفتند، و به واسطه تولّد فاطمه در آسمان نيز نور خيره‏كننده‏اى ظاهر گرديد كه ملائكه پيش از آن نظير آن را نديده بودند.

پس آن زنان به خديجه گفتند: اين مولود پاك و مبارك را بگير كه در خود او و نسل او بركت قرار داده شده، خديجه در حالى كه خوشحال و مسرور بود فاطمه را در آغوش گرفت و پستان خود را در دهان او نهاد و شير در دهان او جارى نمود، و اين نوزاد از رشد فوق العاده‏اى برخوردار بود به طورى كه در هر روز به اندازه يك ماه، و در هر ماهى به اندازه يك سال رشد مى‏كرد.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1)و مراجعه شود به:
روضة الواعظين، ج 1 ص 143- مناقب آل ابى طالب، ج 3 ص 388- العدد القويّه، ص 222 ح 15- بحار الانوار، ج 16 ص 80 و 81 ذ شماره 20- بحار الانوار، ج 6 ص 246 شماره 79- مدينة المعاجز، ص 135 ح 376- معالم الزلفى، ص 391- نزهة المجالس، ج 2 ص 327، به اختلاف جزئى- سيره ملّا، به نقل ينابيع المودّة از آن، به اختصار و اختلاف- ذخائر العقبى، ص 44 و 45- مدح الخلفاء الراشدين تأليف شافعى، به نقل تجهيز الجيش از آن- تجهيز الجيش، ص 99- ينابيع المودّة، ص 198، به نقل از سيره ملّا.

متن عربی :

الأمالي « امالى شيخ صدوق، ص 37 ح 7.» و عيون أخبار الرضا « عيون اخبار الرضا عليه السّلام، ج 1 ص 93 ح 3.» للصدوق الْهَمَذَانِيُّ « احمد زياد بن جعفر همدانى.»


عَنْ عَلِيٍّ بن ابراهيم قمى عَنْ أَبِيهِ « ابراهيم بن هاشم قمى» عَنِ الْهَرَوِيِّ « عبد السلام بن صالح هروى» عَنِ الرِّضَا (ع):

قَالَ (الرضا «ع») :
قَالَ النَّبِيُّ (ص) :
لَمَّا عُرِجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ أَخَذَ بِيَدِي جَبْرَئِيلُ (ع) فَأَدْخَلَنِي الْجَنَّةَ فَنَاوَلَنِي مِنْ رُطَبِهَا فَأَكَلْتُهُ فَتَحَوَّلَ ذَلِكَ نُطْفَةً فِي صُلْبِي فَلَمَّا هَبَطْتُ إِلَى الْأَرْضِ وَاقَعْتُ خَدِيجَةَ فَحَمَلَتْ بِفَاطِمَةَ (ع) فَفَاطِمَةُ حَوْرَاءُ إِنْسِيَّةٌ فَكُلَّمَا اشْتَقْتُ إِلَى رَائِحَةِ الْجَنَّةِ شَمِمْتُ رَائِحَةَ ابْنَتِي فَاطِمَة
------------------------------------------------------------------------------------------------
و الإحتجاج للطبرسي « احتجاج، ج 2 ص 382 ذيل شماره 286» مرسلا مثله(1)
------------------------------------------------------------------------------------------------
ترجمه حدیث :

در كتاب عيون اخبار الرضا و امالى شيخ صدوق به نقل از امام رضا عليه السّلام آمده:
رسول خدا فرمود:
هنگامى كه به آسمان عروج كردم، جبرئيل دستم را گرفته وارد بهشت نمود و خرمايى بهشتى به من داد، پس خرما را خوردم و در اثر آن نطفه‏اى در بطن من پديدار شد، هنگامى كه به زمين بازگشتم، با خديجه همبستر شدم و خديجه به فاطمه حامله گرديد، پس فاطمه حوريّه‏اى به شكل انسان است و من هر گاه مشتاق بوى بهشت مى‏شوم، بوى دخترم فاطمه را استشمام مى‏كنم.‏(2)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) :
و مراجعه شود به:
- توحيد، ج 1 ص 118 ح 22- مناقب آل ابى طالب، ج 3 ص 383 به نقل از ابو بكر محمد بن عبد الله شافعى، و ابن شهاب زهرى، و ابن مسيّب، و سعد بن ابى وقّاص، و ابو معاذ نحوى، و ابو قتاده حرانى، و سفيان ثورى، و هشام بن عروه، و عروة بن زبير، و عايشه.
بحار الانوار، ج 4 ذيل شماره 4، به نقل از توحيد شيخ صدوق و عيون اخبار الرضا عليه السّلام- بحار الانوار، ج 8 ص 119 شماره 6، به نقل از امالى صدوق و عيون اخبار و توحيد شيخ صدوق- بحار الانوار، ج 43 ص 42 و 43، به نقل از مناقب ابن شهر آشوب- بحار الانوار، ج 43 ص 50، به اشاره.

(2) :
علّامه مجلسى در بحار الانوار، ج 16 ص 78 و 79، به نقل از« العدد القويّة» و مؤلف آن از كتاب« الدّرّ النظيم» چگونگى اين واقعه را به شرح ذيل روايت نموده است:
« روزى رسول خدا در« ابطح» نشسته بود كه جبرئيل بر او نازل شده و فرمود: خداى بزرگ بر تو سلام فرستاده و امر نموده كه چهل شبانه روز از خديجه دورى كنى و به عبادت و تهجّد بپردازى. پيامبر طبق فرمان مقام ربوبى چهل روز به خانه خديجه نرفت و چهل شب را تا به صبح به عبادت و راز و نياز با خداى كريم گذرانيد و روزها را روزه گرفت. او براى اينكه خديجه نگران نشود پيامى توسّط عمّار فرستاد و در آن به همسرش گفت: اى خديجه! اينكه به خانه نيامدم به خاطر ستيز با تو نيست، بلكه تو در نزد من عزيز و گرامى هستى، خداوند به من چنين دستور داده و من از فرمان او تبعيت مى‏كنم، خداوند نسبت به مصالح بندگانش آگاه‏تر است. اى خديجه! تو آن بانوى بزرگوارى هستى كه خداوند در هر روزى چندين بار به وجود تو بر فرشتگان مى‏بالد، پس شبها درب خانه را ببند و آسوده خيال باش، و همان گونه كه من منتظر فرمان الهى هستم تو نيز در انتظار فرمان خداوند عالم باش. من در اين مدت، در خانه فاطمه بنت اسد- مادر على عليه السّلام و همسر عموى پيامبر، حضرت ابو طالب- خواهم بود.
حضرت خديجه به دستور پيامبر عمل كرد ولى از تنهايى و فراق پيامبر اندوهناك بود و مى‏گريست.
چهل روز گذشت، جبرئيل بر رسول خدا فرود آمد و در حالى كه طعامى با خود به همراه آورده بود، به پيامبر گفت: به فرمان خداوند با اين طعامى كه به دستور خدا از بهشت براى تو آورده‏ام افطار كن. پس رسول خدا با آن غذا افطار نمود و پس از افطار به سوى خانه خديجه روان شد و همان شب نطفه پاك فاطمه منعقد گرديد».
ما اين روايت را به طور كامل در بخش مستدركات خواهيم آورد ولى اين مقدار از آن را نقل كرديم تا معلوم‏
شود روايات ديگرى نيز در اين باب وجود دارد كه ظاهرا با اين روايت به نوعى تناقض دارد در حالى كه به نظر مى‏رسد تعارضى وجود نداشته باشد چرا كه امكان جمع ميان آنها وجود دارد به اين نحو كه مى‏توان گفت:
رسول خدا پس از اتمام چهل روز به معراج رفته و در آنجا جبرئيل تحفه آسمانى و بهشتى را به وى عطا نموده، و در بازگشت از معراج نطفه فاطمه منعقد گرديده است. و اللَّه العالم.
علّت عمده نظريه دانشمندانى كه به صورت كلّى معتقدند: تمامى احاديثى كه ميلاد حضرت فاطمه عليها السّلام را در بعد از معراج پيامبر اثبات مى‏كنند جعلى هستند، امور ذيل است:
1- اينكه تولّد حضرت فاطمه عليها السّلام را در زمان قبل از بعثت پيامبر مى‏دانند و چون اين دسته از روايات را با نظريه خود مخالف مى‏بينند لذا بدون تعمّق، اين روايات را مجعول مى‏شمارند.
ما در ضمائم اين باب دلايل اين اشخاص را در باره تاريخ ميلاد حضرت فاطمه بيان خواهيم نمود و بطلان همه آنها را با دلائل و روشهاى علمى- تحقيقى اثبات خواهيم كرد.
2- اينكه معراج رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را در زمان بعد از واقعه« شعب ابى طالب»، و پس از رحلت حضرت خديجه مى‏دانند.
ما در ضميمه مذكور اثبات خواهيم كرد كه معراج پيامبر چندين بار اتفاق افتاده است نه فقط يك بار.
3- اينكه نقل‏كنندگان اين دسته روايات عبارتند از:
- محمّد بن جليل بلخى- احمد بن احجم- عبد الله بن واقد، ابو قتاده حرانى- حسين بن عبد اللَّه ابزارى- مسلم صفّار، مسلم بن عيسى العسكرى- على بن بندار زنجانى- عصمة بن ابى عصمه بعلبكى.
و اين افراد نيز« جاعل حديث» هستند، پس به احاديث نقل شده توسط آنها نمى‏توان اعتماد كرد.
در جواب از دليل سوم ايشان گوييم: به فرض كه نظريه جاعل بودن اين اشخاص را بپذيريم، روايت انعقاد نطفه حضرت فاطمه عليها السّلام از ميوه‏هاى بهشتى و پس از معراج، به ده‏ها سند از اشخاص مورد اعتماد ايشان كه متهم به جعل نيز نمى‏باشند. روايت شده است، برخى از اين اشخاص عبارتند از:
- جابر بن عبد الله انصارى- عبد الله بن عبّاس‏
عايشه- امام ابو عبد اللَّه الصادق عليه السّلام- عمر بن خطاب- سعيد بن مالك- امام على بن موسى الرضا عليه السّلام- حذيفة بن يمان- سلمان فارسى- عروه بارقى- حارث اعور و با اين وصف راهى براى انكار دسته جمعى اين گروه از روايات وجود ندارد، البته مى‏توان يك سند خاص را به دليل وجود فردى جاعل يا متهم به جعل در آن سند، تضعيف كرده مردود دانست ولى در چنين موردى نيز نمى‏توان« متن روايت» را غير معتبر تلقى نمود زيرا آن محتوا عينا توسط روايات ديگر تأييد شده است.