شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

به گروه اسلامی ما در گوگل بپیوندید تا همیشه با هم باشیم


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > اخلاق


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 18-08-2011, 21:45   #1
!Challenge Everything
 
mahdishata آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Feb 2010
محل سکونت: پیش هولدن!
نوشته ها: 7,508
Thanks: 11,616
Thanked 15,552 Times in 5,551 Posts
Smile تصرف مال یتیم!


دو مقاله در باب تصرف به ظلم مال یتیم

تصرف مال یتیم


خوردن مال همه کس بدون مجوز شرعی حرام است ولی این حکم در مورد یتیمان بسیار مؤکدتر است چرا که نیاز شدید آنها از یکسو و نداشتن سرپرست از سوی دیگر، و عدم امکان دفاع از خویش، از سوی سوم، سبب می شود که مسأله از اهمیت فوق العاده ای برخوردار گردد.

قرآن کریم درباره ی خوردن مال یتیم سهمناک ترین آیات را بدون هرگونه پرده و پوششی چونان خورشید روشن در معرض دیدگان جهانیان قرار داده و می فرماید:

"إن الذین یأکلون أموال الیتامی ظلما إنما یأکلون فی بطونهم نارا وسیصلون سعیرا"؛ سوره ی نساء، آیه ی 10،


به راستی آنان که اموال و دارایی یتیمان را به ستم می خورند، جز این نیست که آتشی در شکم خود فرو می برند، و به زودی در آتشی فروزان درآیند.

تهدید در باره گروهى است، که کودکان پسر و دختر را از سهم ترکه پدران و مادران خود بى بهره نموده، و به طریقى اموال آنان را حیف و میل کنند، هرگز مپندارند که بر اموال کودکان بدون مزاحمت دست یافته، و یتیمان از برادر و خواهر خود را تیره بخت و دچار فقر نموده اند، و اموال آنان را بطور گوارا خورده اند. بلکه در حقیقت آتشى است، که به درون خود فرو برده، و هنگام رستاخیز نیز سیرت آن زیاده ظهور می نماید، به صورت شعله هاى آتشین از درون خیانتکاران زبانه مى کشد، و هرگز فرو نخواهد نشست. از آیه استفاده می شود عمل نیک و بد در روان انسان ذخیره و انباشته شده، و بر حسب اقتضاء رو بر شد خواهد گذارد، و نمونه ئى از آثار نیک و بد آن در این جهان آشکار میشود، و سیرت و رشد حقیقى آن هنگام رستاخیز است که به صورت نعمت و یا نقمت و کیفر خواهد در آمد.

مصداق ظلم

إن الذین یأکلون أموال الیتامى ظلما: کسانى که از اموال یتیمان سود مى برند و تصرفات ناحق و ظالمانه در ثروت ایشان مى کنند...
منظور از اکل مال یتیم تنها خوردن و بلعیدن آن نیست. علت اینکه از میان منافع مال، تنها خوردن را ذکر کرده است، این است که این فایده غالب تر و مهم تر است و فواید دیگر تابع آنند. نظیر آن: " لا تأکلوا أموالکم بینکم بالباطل؛ یعنى اموالشان را به باطل مخورید. " سوره بقره آیه 188، و همچنین "لا تأکلوا الربوا؛ ربا مخورید. " سوره ی آل عمران آیه 130،است. علت اینکه خوردن مال یتیم را مقید ساخته است به اینکه ظالمانه باشد. این است که گاهى خوردن آن از روى استحقاق است و به عنوان اجرت یا قرض می باشد چنان که گذشت و بنا بر این ظلم نیست و عیبى ندارد ممکن است گفته شود هر گاه مال یتیم را به عنوان اجرت یا قرض، بردارد، دیگر مال یتیم را نخورده بلکه مال خودش را خورده است و آیه را با آن سر و کارى نیست. گوئیم: خیر، بلکه مال یتیم را خورده است، لکن نه از راه ظلم، و اگر فرض کنیم که مال خودش را خورده است باز هم ذکر کلمه ی «ظلم» در اینجا براى تاکید و بیان این است که خوردن مال یتیم، تنها از راه ظلم و ستم ممکن است. از امام رضا (ع) سؤال کردند: کمترین مقدارى که به واسطه آن انسان خورنده مال یتیمى شمرده می شود، و مصداق تهدید قرآن قرار می گیرد، چه اندازه است؟ فرمود: کم و زیاد آن یکسان است به شرطى که نیت شخص این باشد که آن را برنگرداند.

اینکه قرآن می گوید کسانی که مال یتیم را می خورند یک تعبیر مجازی است یا حقیقی؟
این آتشى که این گروه مى خورند چیست؟ آیا همان چیزهاى حرامى است که به قدرت خداوندى در روز قیامت به آتشى سوزان تبدیل مى شود؟ یا مراد آلام نفسانى است و در نتیجه آلام جسمانى است که به سبب ظلم در حق یتیمان گریبانگیرشان شده است؟ یا انحرافات اجتماعى است که بعدها تمدنشان را به کام خود خواهد کشید و دیر یا زود هر چه ساخته اند ویران خواهد ساخت؟ مهم این است که آن، آتش دنیا و سعیر آخرت است و این خود رادع و مانعى است در برابر کسانى که مى خواهند به اموال یتیمان تطاول ورزند.

وقتى مى خواهند بگویند: فلانى فلان غذا را خورد، هم مى گویند:"اکله" و هم تعبیر مى کنند به "اکله فى بطنه"، پس هر دو تعبیر به یک معنا است، چیزى که هست تعبیر دوم صریح تر است، (هم چنان که در فارسى در مورد دیدن، هم مى گوئیم دیدم و هم تعبیر مى کنیم به چشم خود دیدم، و دومى صریح تر است. و مضمون این آیه شریفه مثل مضمون آیه قبلیش مربوط است به آیه:

"للرجال نصیب ... " و در واقع تهدید و باز دارى مردم است از خوردن مال ایتام در ارث، و پایمال کردن حقوق آنان، و این آیه از آیاتى است که دلالت مى کند بر تجسم اعمال و شاید منظور آن مفسر هم که گفته: جمله: "إنما یأکلون فی بطونهم نارا" بر مبناى حقیقت است نه مجاز، همین باشد. و اگر مرادش این باشد دیگر اشکالى که بعضى از مفسرین به وى کرده اند وارد نیست او اشکال کرده که جمله "یاکلون" به قرینه اینکه جمله ی "سیصلون سعیرا" بر آن عطف شده دلالت بر حال دارد زیرا جمله دومى به خاطر حرف" سین" براى" آینده" است، اگر اولى هم به معناى حقیقت اکل و براى زمان آینده بود، باید حرف" سین" بر سر آن نیز در مى آمد و بلکه باید مى فرمود:" سیاکلون فى بطونهم نارا و یصلون سعیرا" و چون چنین نفرموده، پس حق این است که بگوئیم مراد از جمله" یأکلون" معناى مجازى است و مى خواهد بفرماید کسانى که اموال ایتام را مى خورند همانند کسانى هستند که آتش در شکم خود کنند این بود خلاصه اشکال آن مفسر، و این خود غفلت از معناى تجسم اعمال است، اگر معناى آن را فهمیده بود این اشکال را نمى کرد.

در مجمع البیان برای این جمله دو وجه ذکر شده است:
1- روز قیامت، آتش از دهان و گوش و بینى ایشان زبانه می زند تا مردم بدانند که آنها مال یتیمان را خورده اند. امام باقر (ع) از پیامبر گرامى روایت کرده است که روز قیامت مردمى سر از قبر بیرون مى آورند که آتش از دهانشان زبانه مى زند پرسیدند اینها چه کسانى هستند؟ حضرت همین آیه را قرائت کردند.
2- این مطلب به عنوان مثل، ذکر شده است. چه کسى چنین کارى را انجام دهد به جهنم مى رود و به خاطر خوردن مال یتیم، درونش پر از آتش مى گردد. شاعر گوید:
و ان الذى اصبحتم تحلبونه دم غیر ان اللون لیس باحمرا
یعنى آنچه دوشیده اند خون است. جز اینکه رنگ آن سرخ نیست. گوینده شعر، مردى را وصف مى کند که به عنوان دیه، شتر گرفته بودند. به آنها مى گوید:
شیرى که از شتر مى دوشید، خون مقتول است که مى دوشید و مى خورید.

کیفر خوردن مال یتیم


و سیصلون سعیرا: به زودى گرفتار آتشى مى شوید که براى سوزانیدن، برافروخته شده است. و سیصلون سعیرا "سیصلى" در اصل از ماده ی"صلى" (بر وزن درد) به معنى داخل شدن در آتش و سوختن است و "سعیر" به معنى آتش شعله ور است. در این جمله، قرآن مى گوید: علاوه بر اینکه آنها در همین جهان در واقع آتش می خورند، به زودى در جهان دیگر داخل در آتش برافروخته اى می شوند که آنها را به شدت می سوزاند. اینکه در آیه، کلمه «بطون» (شکمها) ذکر شده و چنین افاده کرده است که:

مال یتیم خوردن و شکم را به آن انباشتن. برافروختن آتش در شکم است، بعنوان تاکید است و گرنه خوردن براى پر کردن شکم است. اینگونه تاکیدها در محاورات مردم معمول است. مثلا مى گویند: بچشم دیدم. بزبانم گفتم بپایم رفتم و... حلبى از امام صادق (ع) نقل کرده است که: در کتاب على بن ابى طالب است که خوردن مال یتیم به ستم، بزودى شخص را بکیفر خود گرفتار میکند هم در دنیا و هم در آخرت. در دنیا کیفرش همان است که خداوند می فرماید: «و لیخش الذین لو ترکوا... » و در آخرت آن است که، «إن الذین یأکلون... »

چهره باطنى اعمال ما


آیات سوره ی نساء به منظور پى ریزى یک اجتماع سالم نازل شده، و به همین دلیل ابتدا رسوبات دوران جاهلیت و خلافکاریهاى آن زمان را که در دل بعضى از تازه مسلمان ها وجود داشت از میان می برد تا زمینه براى یک اجتماع سالم فراهم آورد. و چه عمل زشتى بدتر از خوردن مال یتیمان است و لذا در آغاز این سوره، تعبیرات شدیدى پیرامون تصرف هاى ناروا در اموال یتیمان دیده می شود که صریحترین آنها آیه فوق است.

نظیر این تعبیر در سراسر قرآن مجید، تنها در یک مورد دیگر دیده می شود و آن در باره ی کسانى است که با کتمان حقایق و تحریف آیات الهى، منافعى به دست مى آورند که در باره ی آنها نیز مى فرماید:" إن الذین یکتمون ما أنزل الله من الکتاب و یشترون به ثمنا قلیلا أولئک ما یأکلون فی بطونهم إلا النار: کسانى که آیات خدا را کتمان مى کنند و به وسیله آن درآمد ناچیزى فراهم مى نمایند آنها جز آتش چیزى نمى خورند" سوره ی بقره-آیه ی 174. از این آیه استفاده می شود که اعمال ما علاوه بر چهره ی ظاهرى خود، یک چهره ی واقعى نیز دارد که در این جهان از نظر ما پنهان است، اما این چهره هاى درونى، در جهان دیگر ظاهر می شوند و مسئله ی تجسم اعمال را تشکیل می دهند.

قرآن در این آیه مى گوید:"آنها که مال یتیم مى خورند گرچه چهره ظاهرى عملشان بهره گیرى از غذاهاى لذیذ و رنگین است، اما چهره واقعى این غذاها آتش سوزان است، و همین چهره است که در قیامت آشکار می شود. چهره ی واقعى عمل همیشه تناسب خاصى با کیفیت ظاهرى این عمل دارد، همان گونه که خوردن مال یتیم و غصب حقوق او، قلب او را مى سوزاند و روح او را آزار مى دهد چهره ی واقعى این عمل آتش سوزان است.

توجه به این موضوع (چهره هاى واقعى اعمال) براى کسانى که ایمان به این حقایق دارند بهترین مانع از انجام کارهاى خلاف است، آیا کسى پیدا می شود که با دست خود پاره هاى آتش را برداشته و در میان دهان بگذارد و ببلعد؟ همچنین افراد با ایمان ممکن نیست مال یتیم را به ناحق بخورند و اگر مى بینیم مردان خدا حتى فکر معصیت به خود راه نمی دهند یک دلیل آن، همین بوده که آنها بر اثر قدرت علم و ایمان و پرورشهاى اخلاقى چهره هاى واقعى اعمال را مى دیدند و هرگز فکر انجام کار بد را نمى کردند.

یک کودک نادان و بى اطلاع ممکن است مجذوب جلوه زیباى یک شعله آتش سوزان شود و دست در آن فرو برد، اما یک انسان فهمیده که سوزندگى آتش را بارها آزموده است کجا ممکن است حتى چنین خیالى بکند؟ احادیث و روایات در نکوهش تجاوز به اموال یتیمان بسیار زیاد و تکان دهنده است و حتى کمترین تعدى به اموال یتیمان مشمول این حکم معرفى شده: در حدیثى از امام باقر یا امام صادق ع نقل شده که کسى سؤال کرد این مجازات آتش در باره چه مقدار از غصب مال یتیم است؟ فرمود:" در برابر دو درهم!"

حلبى، از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که در کتاب امیر مؤمنان على علیه السلام آمده است: آن که از روى ستم و به ناروا مال یتیم را حیف و میل مى کند، فرجام کار خود را خواهد دید، و بال و مکافات این عمل زشت او در دنیا گریبانگیر نسل او و در عالم آخرت دامنگیر خود او خواهد شد، که خداوند (در قرآن کریم) فرموده است: و لیخش الذین لو ترکوا من خلفهم ذریة ضعافا خافوا علیهم فلیتقوا الله و لیقولوا قولا سدیدا؛ یعنى باید بترسند آنان که اگر از خود فرزندان ناتوانى بر جاى گذارند بر آینده شان بیم دارند، آرى باید از خدا پروا کنند و سخنى درست گویند. "سوره ی نساء،آیه ی9، و اما در مورد مکافات آخرت، خداوند مى فرماید:"إن الذین یأکلون أموال الیتامى ظلما إنما یأکلون فی بطونهم نارا و سیصلون سعیرا"

فقه الرضا روی عن العالم علیه السلام أنه قال: من أکل مال الیتیم درهما واحدا ظلما من غیر حق یخلده الله فی النار.
و روی أن أکل مال الیتیم من الکبائر التی وعد الله علیها النار... الخبر.
در فقه الرضا از عالم (آل محمد (ع)) نقل شده که فرمود: هر که از روى ستم، یک درهم از مال یتیم را به ناحق بخورد، خداوند او را در آتش جاودان خواهد ساخت.

و روایت شده است که خوردن مال یتیم از جمله گناهان کبیره است که خداوند وعده آتش بر آنها داده است.
عن الصادق عن ابیه عن آبائه علیهم السلام عن النبی صلى الله علیه و آله قال: شر المآکل أکل مال الیتیم ظلما... الخبر.
از امام صادق (ع) از پدرش از پدرانش از پیامبر (ص) نقل شده که فرمود:

بدترین خوردنیها، خوردن مال یتیم از روى ستم است...



دانشنامه طهور

امضای mahdishata
Give GOD your skull



اگر کوهها از جای کنده شود، تو جای خویش بدار! دندانها را بر هم فشار و کاسه سرت را به خدا عاریت بسپار! پای در زمین کوب و چشم بر کرانه سپاه نِه و بیم بر خود راه مده! و بدان که پیروزی از سوی خداست


امیر المومنین علی علیه السلام خطاب به محمد حنفیه

{محتواي مخفي}


core i5 3470
H77 VLE
8*1 kingstone
2*500 segate
535 green
خدا با ماست!
mahdishata آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
The Following 2 Users Say Thank You to mahdishata For This Useful Post:
قدیمی 18-08-2011, 21:48   #2
!Challenge Everything
 
mahdishata آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Feb 2010
محل سکونت: پیش هولدن!
نوشته ها: 7,508
Thanks: 11,616
Thanked 15,552 Times in 5,551 Posts
پیش فرض

خوردن مال مردم به باطل (مال مردم خورى) و طرد آن



در این مقاله در مورد پایمال کردن مال مردم و به اصطلاح خصلت زشت مال مردم خوری در دو بخش صحبت می کنیم:

1- مال مردم خورى به طور عام

انسان محترم است و هر چه به نحوى وابسته به او باشد نیز محترم است. مال حاصل کوشش انسان است و در نتیجه جزئى از انسان است. تجاوز به مال دیگرى حرام است زیرا تجاوز به کرامت انسانى اوست و هر که به کرامت مردم تجاوز کند باید آماده باشد که دیگران نیز بر او تجاوز ورزند. از این جهت است که در تعبیر قرآنى خطاب متوجه همگان است و خداوند همگان را به احترام حقوق یکدیگر فرمان مى دهد:" یا أیها الذین آمنوا لا تأکلوا أموالکم بینکم بالباطل.. .؛ اى مؤمنان! (اموال خود را- ضمن روابطى که دارید- به باطل و ناروا مخورید.. . " سوره ی نساء آیه ی29.

سلامت اجتماعی به سلامت اقتصادی بستگی دارد
این آیه در واقع زیر بناى قوانین اسلامى را در مسائل مربوط به " معاملات و مبادلات مالى" تشکیل مى دهد، و به همین دلیل فقهاى اسلام در تمام ابواب معاملات به آن استدلال مى کنند، آیه خطاب به افراد با ایمان کرده و مى گوید:" اموال یکدیگر را از طرق نابجا و غلط و باطل نخورید" یعنى هر گونه تصرف در مال دیگرى که بدون حق و بدون یک مجوز منطقى و عقلانى بوده باشد ممنوع شناخته شده و همه را تحت عنوان"باطل" که مفهوم وسیعى دارد قرار داده است.

مى دانیم"باطل" در مقابل "حق" است و هر چیزى را که ناحق و بى هدف و بى- پایه باشد در برمى گیرد. در آیات دیگرى از قرآن نیز با عباراتى شبیه عبارت فوق، این موضوع تاکید شده، مثلا: به هنگام نکوهش از قوم یهود و ذکر اعمال زشت آنها مى فرماید: "و أکلهم أموال الناس بالباطل: آنها در اموال مردم بدون مجوز و به ناحق تصرف مى کردند" سوره ی نساء-آیه ی161، و در آیه ی 188 بقره، جمله ی" لا تأکلوا أموالکم بینکم بالباطل" را به عنوان مقدمه اى براى نهى از کشاندن مردم به وسیله ادعاهاى پوچ و بى اساس به سوى دادگاهها و خوردن اموال آنها ذکر فرموده است.

بنا بر این هر گونه تجاوز، تقلب، غش، معاملات ربوى، معاملاتى که حد و حدود آن کاملا نامشخص باشد، خرید و فروش اجناسى که فایده منطقى و عقلایى در آن نباشد، خرید و فروش وسائل فساد و گناه، همه در تحت این قانون کلى قرار دارند، و اگر در روایات متعددى کلمه ی "باطل" به قمار و ربا و مانند آن تفسیر شده در حقیقت معرفى مصداق هاى روشن این کلمه است نه آنکه منحصر به آنها باشد. شاید نیاز به تذکر نداشته باشد که تعبیر به"اکل" (خوردن) کنایه از هر گونه تصرف است خواه بصورت خوردن معمولى باشد یا پوشیدن یا سکونت و یا غیر آن و این تعبیر علاوه بر زبان عربى در فارسى امروز نیز کاملا رائج است.

در حدیثی از امام صادق علیه السلام در مورد وجوهی از اموال حرام آمده است:. .. اما وجوه حرام از خرید و فروش، و هر امرى که در آن فساد است و نهى شده، از جهت خوردن و آشامیدن آن، یا کسب کردن آن، یا ازدواج کردن، یا مالک شدن آن، یا نگاه داشتن آن، یا بخشیدن آن، یا به عاریت دادن آن، یا چیزى که در آن وجهى از وجوه فساد وجود دارد، همچون داد و ستد ربایى- به سبب فسادى که در آن است- یا فروختن مردار، یا خون، یا گوشت خوک، یا گوشتهاى درندگان یا مرغان وحشى، یا پوست آنها، یا شراب، یا چیزهاى نجس، همه اینها حرام است و تحریم شده است، زیرا خوردن و نوشیدن و پوشیدن و مالک شدن و نگاه داشتن یا بهره مندى از آنها به هر وجه که باشد- به سبب فسادى که در آن است- همه حرام است. و چنین است خریدن چیزى که اسباب لهو است، و هر آنچه از آن نهى شده است و مایه نزدیکى به غیر خداست، یا سبب تقویت کفر و شرک مى شود، از همه گونه هاى گناهان؛ یا وسیله اى که سبب تقویت گمراهى، یا تأیید باطل، یا توهین به حق مى شود، همه اینها حرام است و تحریم شده است، یعنى فروختن و خریدن و نگاه داشتن و مالک شدن و بخشیدن و عاریه دادن و هر گونه تصرفى در آنها حرام است، مگر در هنگامى که ضرورتى پیش آید.

تفصیل «کسبهاى حرام» و خوردن اموال مردمان به باطل- از راههاى گوناگون- در کتابهاى فقیهان ما- رضوان الله علیهم- آمده است، باید به آنجا رجوع شود.

2- مال مردم خورى به طور خاص

گروهى از دانشمندان دینى از اهل کتاب در اثر موقعیت زمان و نفوذ اجتماعى که در پیروان خود در جامعه اهل کتاب به دست می آورند از اموال مردم استفاده کلانى می نمایند، قرآن در این مورد می گوید:" إن کثیرا من الأحبار و الرهبان لیأکلون أموال الناس بالباطل.. .؛ بسیارى از عالمان دین یهود و راهبان ترسا اموال مردمان را به باطل (راههاى نامشروع) مى خورند.. . " سوره ی توبه آیه ی 34.
هیچ جرم و گناهى بقدر تعدى به حقوق مردم، جامعه را فاسد نمى سازد. زیرا مهم ترین چیزى که جامعه انسانى را بر اساس خود پایدار مى دارد، اقتصادیات جامعه است که خدا آن را مایه قوام اجتماعى قرار داده، و ما اگر انواع گناهان و جرائم و جنایات و تعدیات و مظالم را دقیقا آمارگیرى کنیم و به جستجوى علت آن بپردازیم خواهیم دید که علت بروز تمامى آنها یکى از دو چیز است: یا فقر مفرطى است که انسان را به اختلاس اموال مردم از راه سرقت، راهزنى، آدم کشى، گرانفروشى، کم فروشى، غصب و سایر تعدیات وادار مى کند، و یا ثروت بى حساب است که انسان را به اسراف و ول خرجى در خوردن، نوشیدن، پوشیدن، تهیه سکنى و همسر، و بى بند و بارى در شهوات، هتک حرمتها، شکستن قرقها و تجاوز در جان، مال و ناموس دیگران وامى دارد.

و همه این مفاسد که از این دو ناحیه ناشى مى شود هر یک به اندازه خود تاثیر مستقیمى در اختلال نظام بشرى دارد، نظامى که باید حیازت اموال و جمع آورى ثروت و احکام مجعول براى تعدیل جهات مملکت و جدا ساختن آن از خوردن مال به باطل را ضمانت کند، وقتى این نظام مختل گردد و هر کس به خود حق دهد که هر چه بدستش مى رسد تصاحب کند، و از هر راهى که برایش ممکن باشد ثروت جمع نماید قهرا سنخ فکرش چنین مى شود که از هر راهى که ممکن شد باید مال جمع آورى کرد چه مشروع و چه نامشروع، و به هر وسیله شده باید غریزه جنسى را اقناع و اشباع کرد چه مشروع و چه نامشروع، و هر چند به جاهاى باریک هم بکشد. و پر واضح است که وقتى کار بدینجا بکشد شیوع فساد و انحطاطهاى اخلاقى چه بلائى بر سر اجتماع بشرى درمى آورد، محیط انسانى را به صورت یک محیط حیوانى پستى در مى آورد که جز شکم و شهوت هیچ همى در آن یافت نمى شود، و به هیچ سیاست و تربیتى و با هیچ کلمه حکمت آمیز و موعظه اى نمى شود افراد را کنترل نمود. و شاید همین جهت باعث بوده که در آیه مورد بحث از میان همه گناهان تنها مساله اکل مال به باطل آنهم از ناحیه احبار و رهبان که خود را مربى امت و مصلح اجتماع قلمداد مى کنند ذکر شود.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: طلبة هذا العلم على ثلاثة أصناف.. . و صنف منهم یتعلمون للاستطالة و الختل.. . فإنه یستطیل على أشباهه من أشکاله، و یتواضع للأغنیاء من دونهم، فهو لحلوائهم هاضم، و لدینه حاطم.. .: طالبان این علم (علم دین) سه دسته اند:.. . دسته اى آن را مى آموزند براى مقام یافتن و صید کردن مرید.. . این دسته در برابر همردیفان خود بزرگى مى فروشند، و در برابر ثروتمندانى که از آنان پایین ترند تواضع مى کنند، چنین کسى حلواى توانگران را مى خورد و دین خود را پایمال مى کند.
از امام صادق علیه السلام نیز روایت به همین مضمون نقل شده است.

اموال یتیمان و تأکید بر نگاهدارى آنها

مجازات خوردن مال یتیم و خیانت به او در آخرت بسیار سنگین است و خداوند در قرآن به صورت شدید اللحنى به آنان اخطار مى کند که آنها که اموال یتیمان را از روى ستم مى خورند، همانا در شکمهایشان آتش مى خورند. یعنى این اموال در آخرت تبدیل به آتش خواهد شد و در شکمهاى آنها فرو خواهد رفت و آنان در روز قیامت در میان آتش فروزان و شعله ور خواهند افتاد:
" إن الذین یأکلون أموال الیتامى ظلما، إنما یأکلون فی بطونهم نارا، و سیصلون سعیرا؛ کسانى که اموال یتیمان را به ستم مى خورند، همچون آتشى است که در شکمهاى خود مى افکنند؛ و سرانجام در آتش افروخته دوزخ خواهند سوخت. " سوره ی نساء آیه ی 10
این بالاترین نوع تهدید است که خداوند درباره خیانتکاران به اموال یتیمان بیان مى کند و آشکارا وعده جهنم و آتش سوزان مى دهد.
عین همین تهدید را خداوند درباره آن گروه از اهل کتاب که آیات خدا را کتمان مى کنند و تورات و ~انجیل=انجیل=10556~ را بازیچه هوسهاى خود قرار مى دهند، دارد: إن الذین یکتمون ما أنزل الله من الکتاب و یشترون به ثمنا قلیلا أولئک ما یأکلون فی بطونهم إلا النار؛ کسانى که آنچه خداوند از کتاب نازل کرده، پنهان مى دارند و آن را به بهاى اندکى مى فروشند، همانا در شکمهایشان جز آتش نمى خورند. " سوره ی بقره/آیه ی 174.

امام صادق به نقل از پیامبر گرامی اسلام می فرمایند: لما أسری بی إلى السماء، رأیت قوما یقذف فی أجوافهم النار و تخرج من أدبارهم، فقلت: من هؤلاء یا جبرئیل؟فقال: هؤلاء الذین یأکلون أموال الیتامى ظلما؛ هنگامى که مرا به آسمان (شبانه) سیر مى دادند، گروهى را دیدم که شکم ایشان را پر از آتش مى کردند، و از پشتشان آتش بیرون مى زد؛ گفتم: اى جبرئیل، اینان کیانند؟ گفت: اینان کسانی اند که اموال یتیمان را به ستم مى خورند.

حدیث دیگری از امام رضا (ع) وارد شده است که:.. . خدا خوردن مال یتیم را به ستم (و ناحق) حرام کرده است، به علتهاى فراوانى که همه موجب فساد است؛ نخستین آنها این است که چون آدمى مال یتیم را به ستم بخورد، به کشتن او کمک کرده است، چه یتیم بى نیاز نیست و نمى تواند از خود نگاهدارى کند و کارهاى خود را سامان دهد، و کسى ندارد که همچون پدر و مادر به او برسند، پس چون مال او خورده شود بدان مى ماند که او را کشته و به فقر و فاقه مبتلا کرده باشند؛ و خداى بزرگ، این کار را حرام کرده و براى آن در این آیه کیفر قرار داده است: "و لیخش الذین لو ترکوا من خلفهم ذریة ضعافا خافوا علیهم، فلیتقوا الله؛ و کسانى که اگر بعد از خود فرزندانى ناتوان بر جاى گذارند بر [آینده ى ] آنان بیم دارند، باید [در باره ى یتیمان مردم نیز] بترسند"سوره ی نساء آیه ی9، و امام باقر (ع) فرموده است: " إن الله أوعد فی آکل مال الیتیم عقوبتین، عقوبة فی الدنیا و عقوبة فی الآخرة؛ خداوند براى خوردن مال یتیم دو کیفر قرار داده است، کیفرى در دنیا و کیفرى در آخرت.

پس علت حرمت خوردن مال یتیم این است که یتیمان بتوانند به زندگى خود (با بى نیازى) ادامه دهند، و روى پاى خود بایستند، و فرزندان کسانى که مال یتیمان در دست آنان است از چنین سرنوشتى (که اموالشان را کسانى بخورند) در امان مانند، زیرا خداوند چنین کیفرى را یادآور شده است ...

چگونه در مال یتیم تصرف کنیم؟
به مال یتیم، جز به بهترین وجه مصلحت یتیم، نزدیک نشوید


از ویژگیهاى مهم در قانونگذارى قرآنى، همان واقعیت است. باید و نبایدهاى قرآنى مطابق است با انحرافات واقعیت خارجى و متمرکز بر آن. براى مثال در زمینه اقتصاد، قرآن تنها به بیان حق مالکیت خصوصى و حرمت تجاوز به اموال مردم بسنده نمى کند، بل به حلقه هایى مى پردازد که بیشتر در معرض تجاوز قرار دارند و لذا از آن بسیار سخن مى گوید و از همین رو جامعه از حلقاتى که بیشتر مورد تعرض هستند پرهیز مى کند و طبیعة به دیگرى تجاوز روا نمى دارد و لذا قرآن مال یتیم را متعرض مى شود و کاهش در میزان و سنجش را. مال یتیم از آن رو که یتیم ناتوان است و نمى تواند آن را مطالبه کند و این مال زودتر تباه مى شود و کاهش در میزان و سنجش نیز از آن رو که عمل رایجى است و به دور از پیگرد قانونى، زیرا دشوار مى توان بر آن آگاهى یافت:" و لا تقربوا مال الیتیم إلا بالتی هی أحسن، حتى یبلغ أشده.. .؛ به مال یتیم- جز به بهترین وجه (مصلحت یتیم)- نزدیک نشوید، (و کفالت او را بخوبى انجام دهید) تا به سن رشد برسد.. . " سوره ی انعام، آیه ی 152 و اسراء، آیه ی 34.

اینکه از نزدیک شدن به مال یتیم نهى فرموده براى این است که دلالت بر عمومیت مطلب کند، یعنى بفهماند که تنها خوردن آن حرام نیست، بلکه استعمال و هر گونه تصرفى در آن نیز حرام است مگر اینکه منظور از تصرف در آن حفظ آن باشد آن هم به شرطى که بهترین راههاى حفظ بوده باشد. و نهى از نزدیکى به مال یتیم هم چنان امتداد دارد تا زمانى که یتیم به حد رشد و بلوغ برسد، و دیگر از اداره اموال خود قاصر و محتاج به تدبیر ولى خود نباشد.

پس معلوم شد مقصود از" یبلغ أشده" رسیدن به حد بلوغ و رشد هر دو است، چنان که آیه ی" و یتیمان را بیازمایید تا آن گاه که به سن ازدواج رسیدند، پس اگر در آنها رشد یافتید اموالشان را به آنها بدهید، و آن را از بیم آن که مبادا بزرگ شوند [و اموالشان را پس بگیرند] به اسراف و شتاب نخورید. هر که توانگر بود خویشتن دارى کند و هر که تهیدست بود در حد متعارف از آن بخورد. و آن گاه که اموالشان را به آنها تسلیم کردید بر آنها گواه بگیرید، و خدا براى حسابرسى کافى است؛ و ابتلوا الیتامى حتى إذا بلغوا النکاح فإن آنستم منهم رشدا فادفعوا إلیهم أموالهم و لا تأکلوها إسرافا و بدارا أن یکبروا" سوره ی نساء آیه ی6، به آن دلالت مى کند.

و نیز معلوم شد که غرض از آیه مورد بحث این نیست که بفرماید وقتى یتیم به حد رشد رسید مى توانید اموالش را تصرف کنید و دیگر خوردن آن حرام نیست، بلکه مقصود بیان آن وقتى است که مال یتیم صلاحیت این را پیدا مى کند که اشخاص به آن نزدیک شوند، در حقیقت آیه شریفه مى خواهد بفرماید: مال یتیم را نگهدارى و اصلاح کنید تا وقتى که خودش به حد رشد رسیده و بتواند از عهده اصلاح و حفظ آن برآید.
إمام الباقر «ع»: من ألفاظ رسول الله «ص»: «شر المآکل أکل مال الیتیم».
امام باقر «ع» می فرمایند: این جمله را رسول خدا «ص» بسیار مى فرمود: « بدترین خوردنیها خوردن مال یتیم است».
الإمام الصادق «ع»:.. . من عال یتیما حتى ینقطع یتمه، أو یستغنی بنفسه، أوجب الله عز و جل له الجنة، کما أوجب النار لمن أکل مال الیتیم.
امام صادق «ع»: هر کس یتیمى را تا زمانى سرپرستى کند که یتیمى او به پایان برسد، یا خود بتواند به کار خویش سامان دهد، خداى بزرگ بهشت را بر او واجب کند، چنان که آتش را براى خورنده مال یتیم واجب کرده است.

رسیدن به کار یتیمان بر پایه عدالت

در هر اجتماعى بر اثر حوادث گوناگون پدرانى از دنیا می روند و فرزندان صغیرى از آنها باقى می مانند منتها در جوامع ناسالم که گرفتار جنگهاى داخلى هستند، مانند جامعه عرب در زمان جاهلیت، تعداد اینگونه کودکان یتیم بسیار زیادتر است، که باید از طرف حکومت اسلامى و فرد فرد مسلمانان، تحت حمایت قرار گیرند. مجددا قرآن در باره رعایت حقوق و تربیت کودکان بى پدر چه پسر و یا دختر سفارش نموده است که اولیاء باید با آنان حسن معاشرت داشته و در باره آموزش و تربیت و حفظ اموال آنان کمال مراقبت را بنمایند و کوچکترین مسامحة و سهل- انگارى را در باره آنها روا ندارند. ".. . و أن تقوموا للیتامى بالقسط.. .؛.. . (دستور خدا این است که) در باره یتیمان به عدالت و انصاف رفتار کنید.. . "سوره ی نساء آیه ی27.

خیانت در اموال یتیمان ممنوع

در آیه ای دیگر سه دستور مهم در باره اموال یتیمان داده شده است:
1- "و آتوا الیتامى أموالهم" در این جمله دستور میدهد که:" اموال یتیمان را به هنگامى که رشد پیدا کنند به آنها بدهید" یعنى تصرف شما در این اموال تنها به عنوان امین و ناظر و وکیل است نه به عنوان یک مالک. سوره ی نساء آیه ی2
2- "و لا تتبدلوا الخبیث بالطیب" و هیچ گاه اموال پاکیزه آنها را با اموال ناپاک و پست خود تبدیل نکنید" این دستور در حقیقت براى جلوگیرى از حیف و میل هایى است، که گاهى سرپرست هاى یتیمان به بهانه اینکه تبدیل کردن مال به نفع یتیم است یا تفاوتى با هم ندارد، و یا اگر بماند ضایع میشود، اموال خوب و زبده یتیمان را برمی داشتند و اموال بد و نامرغوب خود را بجاى آن می گذاشتند.
3- "و لا تأکلوا أموالهم إلى أموالکم" و اموال آنها را با اموال خود نخورید" یعنى اموال یتیمان را با اموال خود مخلوط نکنید بطورى که نتیجه اش تملک همه باشد، و یا اینکه اموال بد خود را با اموال خوب آنها مخلوط نسازید که نتیجه اش پایمال شدن حق یتیمان باشد (الى در جمله بالا در حقیقت به معنى مع است).
إنه کان حوبا کبیرا در پایان آیه، براى تاکید و اثبات اهمیت موضوع می فرماید: اینگونه تعدى و تجاوز به اموال یتیمان گناه بزرگى است. راغب در کتاب مفردات میگوید:
" الحوبة" در اصل به معنى احتیاج و نیازى است که انسان را به گناه می کشاند، و از آنجا که تجاوزهاى سرپرستان به اموال یتیمان، غالبا بر اثر نیاز و یا به بهانه احتیاج صورت میگیرد در آیه فوق به جاى کلمه" اثم" (گناه) کلمه" حوب" بکار رفته است، تا اشاره به این حقیقت بوده باشد.
بررسى آیات مختلف قرآن نشان می دهد که اسلام اهمیت فوق العاده اى براى این موضوع قائل شده و با شدت تمام خیانت کنندگان در اموال یتیمان را به مجازات هاى شدید تهدید می کند و با عباراتى محکم و قاطع سرپرستان را به مراقبت کامل از اموال یتیمان دعوت می کند. لحن شدید این آیات به قدرى در قلوب مسلمانان مؤثر واقع شد، که حتى می ترسیدند غذاى مشترکى براى خودشان و یتیمان درست کنند، به همین جهت غذاى آنها را از غذاى خود و فرزندان خویش جدا می ساختند، و این امر موجب ناراحتى هر دو طرف می شد لذا در آیه 220 سوره بقره به آنها دستور داده شد که اگر هدفشان از مخلوط ساختن اموال یا غذاى یتیمان با اموال یا غذاى خود، خیر خواهى و اصلاح بوده باشد مانعى ندارد.


دانشنامه طهور

امضای mahdishata
Give GOD your skull



اگر کوهها از جای کنده شود، تو جای خویش بدار! دندانها را بر هم فشار و کاسه سرت را به خدا عاریت بسپار! پای در زمین کوب و چشم بر کرانه سپاه نِه و بیم بر خود راه مده! و بدان که پیروزی از سوی خداست


امیر المومنین علی علیه السلام خطاب به محمد حنفیه

{محتواي مخفي}


core i5 3470
H77 VLE
8*1 kingstone
2*500 segate
535 green
خدا با ماست!
mahdishata آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
The Following 2 Users Say Thank You to mahdishata For This Useful Post:
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
مال یتیم, بدترین خوردنیها, تصرف, تصرف مال یتیم, خوردن, خوردن مال یتیم


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


موضوعات مشابه
موضوع نویسنده موضوع انجمن پاسخ ها آخرين نوشته
احكام خمس‏ vorojax احكام 0 28-07-2011 09:17
قلب ها و مغزها چگونه تصرف می شوند؟ محبّ الزهراء جنگ نرم 0 02-07-2011 15:33
احکام خانواده vorojax خانواده 6 15-01-2011 12:12
حاكميت در اسلام vorojax کتابخانه اسلامي 57 12-09-2008 18:33

TwitterFacebookGoogle Plushttp://www.nooreaseman.ir/p/blog-page_6643.htmlRSS Feedتبادل لينك

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 15:26 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1