شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 06-04-2010, 19:30   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض محمد تقی بن مقصود

نام هاي ديگر: مجلسی اول،الوافی،
موطن: اصفهان
نام پدر : مقصود
تاريخ وفات: 1050قمری


با به قدرت رسیدن صفویان ، تشیع مذهب رسمی ایران اعلام شد. با بروز این تحول ، طرح و معرفی معارف اسلامی و احادیث اهل بیت علیه السلام که یکی از اصیل ترین و غنی ترین منابع اسلامی است . برای مردم فارسی زبان ضرورت بیشتری یافت . یکی از علمایی که به سهم خود در این راه قدم برداشت ((ملا محمد تقی مجلسی )) (ره ) است . این مختصر به معرفی آن عالم گرانقدر از سلسله ابرار می پردازد.
تولد
محمد تقی در سال 1003 ق . در شهر بزرگ و زیبای اصفهان ، پایتخت صفویه ، چشم به دنیا گشود. به مبارکی نهمین امام معصوم علیه السلام او را محمد تقی نام نهادند. آوای اذان و اقامه اولین کلماتی بود که در گوش او طنین افکند، بدین گونه آغاز زندگی او با نوای توحید و رسالت قرین شد.
کودکی محمد تقی در محیطی آکنده از صفا و عشق به دین و پیشوایان دین سپری شد. از همین رو فطرت خداجوی او مجال رشد یافت و احساسات و عواطفش با حب آل محمد صل الله علیه و آله شکل گرفت . پدرش ملا علی مجلسی فاضلی دانش دوست بود و خود از راویان احادیث اهل بیت علیه السلام به شمار می آمد. ذوق و قریحه شعر گویی او شهرت داشت و به ((مجلسی )) تخلص می کرد و گویا از همین رو، مجلسی نام گرفته بود.(591)
کودکی
مولا علی مجلسی از همان اوان کودکی محمد تقی ، اعتقادات و مبانی دینی را به او تعلیم می داد، از خدا و رسول خدا صل الله علیه و آله ، از معاد و دوزخ و بهشت برایش - سخن می گفت . نماز را به او آموخته بود و او را به همراه خود به مجالس مذهبی می برد. محمد تقی نیز به دین و مسائل دینی علاقه نشان می داد و آن گونه که خود نقل کرده است کودکان را با آیات قرآن و روایات ، به انجام کارهای خوب و ترک کارهای زشت فرا می خواند. برای همین در حلقه بازی کودکان رفتار او بیشتر به بزرگان می نمود تا کودکان . این صفای روحی و علاقه مذهبی بعدها در شخصیت و زندگی او تجلیات بارزتری یافت و محمد تقی را در راه تحصیل علوم و معارف الهی قرار داد.
وجود عالم بزرگی چون درویش محمد عاملی ، پدر بزرگ مادری او در میان بستگان محمد تقی در شوق او به تحصیل معارف اسلامی نقش بسیاری داشت و نیز وجود بزرگانی چون حافظ ابونعیم اصفهانی (متوفای 406 ق .) در بین نیاکان او همت و علاقه او را به قدم نهادن در راه آنان می افزود.
می توان گفت نخستین کلاس درس او خانه بود. چرا که در خانواده ای فرهیخته و دوستدار علم رشد می یافت .
تحصیل
گامهای بعدی تحصیل و دانش را تحت نظر پدرش استوارتر برداشت و پس ‍ از آن با استادان بزرگ حوزه اصفهان آشنا شد و به راهنمایی پدرش به درس ‍ علامه مولا عبدالله شوشتری (یکی از علمای بزرگ حوزه اصفهان ) راه یافت .
علامه مولا عبدالله شوشتری از تربیت یافتگان حوزه نجف بود که پس از طی مراحل عالی علمی به اصفهان مهاجرت و در آنجا اقامت کرده بود. محمد تقی سالها همراه این استاد بود و فقه ، حدیث ، اصول فقه ، کلام و تفسیر را نزد وی آموخت و تحصیل علم حدیث و روایت را بیشتر مدیون او بود. خود سالها بعد در این باره می نویسد: ((او بزرگ استاد ما و بزرگ استاد شیعه در عصر خویش بود. وی علامه ای محقق و دقیق و زاهدی عابد و باورع بود. بیشتر مطالب این کتاب (روضه المتقین که کتابی روایی است ) از افادات اوست ...))
می توان گفت که نشر فقه و حدیث در آن دوان در اصفهان به وسیله او صورت گرفت . (592)
پس از وفات استاد در سال 1021 ق . نزد فرزند او مولا حسنعلی شوشتری ، که او نیز از علمای برجسته و استاد بسیاری از مشاهیر حوزه اصفهان بود، به تحصیل پرداخت .
همزمان دوران تحصیل نزد علامه عبدالله شوشتری به درس دانشور دیگری راه یافت و در نفس و وجود خویش سفری را آغاز نمود. این سیر انفسی به راهنمایی سالک و عارفی وارسته ، فقیه و محدث بزرگ ((شیخ بهایی )) آغاز شد.
از سالهای آغازین تحصیل ، نسبت به عرفان جذبه ای شدید در محمد تقی وجود داشت حس می کرد که فقه اصول و علوم متداول مدرسه ای عطش ‍ جانش را فرو نمی نشاند. شاید در سنین بلوغ این احساس در او شکل گرفته بود. اما همان گونه که مقتضای این سنین است آن احساس مبهم و درک خام را نمی توانست برای خود تبیین کند و با دیگران به وضوح درباره اش سخن بگوید اما اینکه ((چه کند و از کجا آغاز کند؟)) برای به مراتب مجهولتر بود. ولی پس از آشنایی با شیخ بهایی و حضور در درس وی گمشده خود را یافت .
بهاء الدین محمد عاملی ، معروف به شیخ بهایی در آن زمان از اساتید شاخص و برجسته حوزه اصفهان به شمار می رفت . جامعیت او در علوم مختلف شگفت آور بود، به طوری که بر بیشتر علوم متداول تسلط داشت و در آنها صاحب تالیف بود. مجلسی بعدها درباره این استادش می نویسد: ((او بلند مرتبه و والا مقام بود و حافظه ای سرشار داشت . من کسی را مانند او در کثرت علوم و وفور فضل و بلندی مرتبه ندیده ام .))(593)
تواضع و آزادمنشی او در برابر شاگردان خویش ، حتی کسانی چون محمد تقی جوان ، بر جذابیت و محبوبیت او نزد محمد تقی افزوده بود. محمد تقی مجلسی خود نقل می کند آن هنگام که هنوز بالغ نشده بود در درس ‍ شیخ بر او اشکالی علمی وارد کرد و شیخ نیز پس از آنکه گفتار محمد تقی را حق یافت از نظر خود دست برداشت و آن سخن را تایید کرد.(594)
آنچه که محمد تقی مجلسی را بیش از همه مجذوب شیخ بهایی کرده بود، علاوه بر تسلط او بر علوم شرعی ، سیر و سلوک روحانی و زهد و قناعت آن عارف و فقیه پرآوازه بود. از این رو همراهی محمد تقی مجلسی با شیخ از ابتدای دوران تحصیل - از سنین نوجوانی - تا اواخر عمر شیخ ادامه داشت .
وی علاوه بر آن از مجلس درس علمای دیگری همچون میرفندرسکی ، قاضی ابوالسرور، امیر اسحاق استر آبادی ، شیخ عبدالله بن جابر عاملی (پسر عمه اش ) ملا محمد قاسم عاملی (دایی اش ) نیز بهره برده است .
هجرت به نجف
سال 1304 ق . آنگاه که سی و یک بهار از عمر مجلسی می گذشت فصل دیگری در زندگی او باید آغاز می شد، فصل استقلال علمی ، و ثمر دادن . اما او در آن سالها سودای دیگری در سرداشت ، سودای خلوت گزیدن و سیر و سلوک . از نظر او هنوز راه بسیاری مانده بود که باید طی می شد. سفری از خویش و در نوردیدن خود و خواشته های لجام گسیخته خود. عزم مجلسی بر چنین سفری بود. گر چه از سالها قبل این سفر برای وی آغاز شده بود اما گویی سفر به نجف ، که سفری در بعد مکانی بود، به سیر روحی او گستره تازه ای می داد.
نجف ، شهر علی علیه السلام ، بستر رویش علوم و معارف اسلامی بود و فضای آن از وجود بارگاه آن حضرت ، طهارت و صفای خاصی داشت . خاکی مقدس و فضایی ملکوتی ! نجف علاوه بر آنکه در آن زمان یکی از حوزه های معروف و معتبر شیعه بود، پیکر مقدس سرور پرهیزکاران عالم و اسوه زاهدان را در خود جای داده بود.
اکنون محمد تقی در کنار بارگاه سید اوصیا و پدر ائمه علیه السلام از عنایتهای آن بزرگ بهره مند می شد. خود درباره آن دوران می گوید: ((در حوالی روضه مقدس - در مقام مهدی (عج ) - شروع به مجاهده نفس ‍ نمودم و خداوند به برکت مولای ما - که درودهای خدا بر او باد - بابهای مکاشفه را که عقلهای ضعیف تحمیل آن را ندارد، بر روی من گشود.))(595)
در آن دوران خوش و وجدآور که ورای خوشی و نشاطهای مادی است ، مجلسی درس و بحث و قلم را کنار نگذاشت ، چرا که کلام معصوم را چیزی خارج از آن حیطه و بی ارتباط با آن نمی دانست . در نجف از ((سید شرف الدین علی شولستانی )) از علما و محدثان بزرگ حوزه نجف ، بهره برد و در 33 سالگی به کسب اجازه از او نائل شد.(596)
بازگشت به اصفهان
دوران اقامت مجلسی در نجف را باید حد فاصل دو مرحله متمایز زندگانی او دانست . در پایان این دوران ، او همتی فراتر از خود یافته بود و می خواست که رسالت خود را در هدایت و ارشاد مردم نیز به انجام برساند. اکنون رویای صادق ، که یکی از راههای الهام از عالم غیب به انسان است ، برای او راه گشود. در خواب علی علیه السلام را دید که به او می فرمود تا به اصفهان برگردد اما او اصرار فراوانی می کرد که حضرت اجازه دهد در جوار بارگاهش اقامت داشته باشد. امام علیه السلام فرمود که وجود او در اصفهان برای هدایت مردم مفیدتر است . پس از آن مجلسی به اصفهان بازگشت و به تالیف و تدریس مشغول شد.
از خدمات علمی در این دوران نوشتن شرحی بر صحیفه سجادیه بود. ((وی در مقابله و تصحیح و نشر صحیفه تلاش بسیاری کرد و در اثر اهتمام او به این امر صحیفه سجادیه در میان مردم شناخته شد و از هجران و فراموشی بیرون آمد.))(597)
به سوی حدیث
احادیث و گفتار معصومین علیه السلام برای محمد تقی مجلسی ارزشی والا و بی حساب داشت . چرا که او تهذیب نفس و رشد و ارتقای روحی را که برنامه زندگی اش بود، با راهنمایی و هدایت معصومین علیه السلام میسر می دانست و معتقد بود که سیر و سلوک صوفی مابانه ای که بدون هدایت و حب اهل بیت صورت گیرد رساننده به حق تعالی و مقرب به ذات احدی نیست . از سوی دیگر او در آداب و اعمالی که در سیر و سلوک روحی باید مراعات شود، سخت پای بند به پیروی از دستورها و احکام دینی بود. او اعتقاد داشت که : ((با فقه است که سعادت ابدی و کمالات همیشگی حاصل می گردد.)) (598)
پیشتر تصمیم داشت که به شرح و تفسیر روایات معصومین علیه السلام بپردازد. لیکن چون کاری عظیم بود، در خود این جرات را نمی یافت .(599)تا اینکه زمانی به بیماری سختی دچار شد به طوری که تا چند قدمی مرگ رفت . در بستر همان بیماری رویاهایی چند دید که از یافتن زندگی دوباره و شروع مرحله ای جدید در زندگی اش حکایت می کرد. از آنجا که مجلسی از سالهای نخست عمرش را با تهذیب نفس ، صفای قلب و خلوص نیت سپری کرده بود، رویاهای صادق بسیاری برایش رخ می داد و با این الهام غیبی ، که در بیانات ائمه علیه السلام جزئی از نبوت شمرده شده ، در طول زندگی خود راه می گشود.(600)
مجلسی در رویا به دست ائمه علیه السلام شفا یافت و در رویایی دیگر از غذا و میوه های بهشتی که رسول خدا صل الله علیه و آله برایش فرستاده بود، خورد. خود می گوید: ((پس از آنکه از خواب بیدار شدم آن را به علم تعبیر کردم . گویی به قلبم الهام شده بود که به شرح و تفسیر حدیث بپردازم . پس به این امر مشغول شدم .))(601)
از آن زمان تالیف پیرامون حدیث و کتب روایی در زندگی ملا محمد تقی مجلسی آغاز شد و تا پایان عمر همچون شاخصی پرارج در فعالیت علمی اش ، ادامه یافت . تالیفاتی چون ((اربعین )) (چهل حدیث از معصومین علیه السلام )، ((شرح حدیث همام )) به زبان فارسی ، ((الحیاء الاحادیث )) که شرحی است ناتمام بر کتاب ((تهذیب الاحکام )) تالیف شیخ طوسی و از آخرین تالیفات آن محدث گرانقدر بوده و اجل مهلت اتمام آن را به او نداده است ، ((لوامع الصاحبقرانی )) که شرحی است فارسی بر ((من لایحضره الفقیه )) تالیف شیخ صدوق و ((روضه المتقین )) که شرحی است بر کتاب ((من لایحضره الفقیه )).(602)
کتاب ((من لایحضره الفقیه )) یکی از کتب چهارگانه روایی معتبر شیعه است که حاوی روایات فقهی می باشد و به قلم شیخ صدوق (متوفی 381 ق .) جمع آوری و تدوین شده است این کتاب همچون دیگر کتب اربعه ، از متون اصلی روایی است که از زمان تدوین آن ، مورد مراجعه و توجه علمای شیعه بوده ، به طوری که بیش از هیجده شرح و تعلیقه بر آن نوشته شده است .(603)
((روضه المتقین )) ملا محمد تقی مجلسی یکی از بهترین شرحهای نوشته شده بر این کتاب بوده و بارها به چاپ رسیده است . چاپ جدید آن در چهارده جلد و به نحوی مطلوب منتشر شده است . روضه المتقین همچنانکه مجلسی خود در آخر کتاب می گوید عصاره دانش و معلومات فقهی ، اصولی و کلامی او در طول پنجاه سال تحصیل و تحقیق می باشد.(604)
آن عالم و محدث گرانقدر در روضه المتقین ، علاوه بر تصحیح من لایحضره الفقیه ، که به گفته وی در آن زمان نسخه های پر غلط داشته ، به مقابله این کتاب با دیگر کتب چهارگانه روایی پرداخته و هر جا که روایتی با سند ضعیف ذکر شده ، آن را با نقل روایتی با سند قوی از سه کتاب دیگر تکمیل و جبران کرده است . در این کتاب به مقتضای روایات ، مطالب سودمندی از سوی شارح آورده شده و نه تنها در زمینه فقه و احکام عملی ، بلکه در دیگر زمینه ها از جمله بحثهای رجالی ، ادبی ، کلامی و عرفانی ، نیز سخن گفته شده است . تدوین چنین کتاب ارزشمندی به احاطه و تسلط بر بسیاری از علوم ، از جمله : لغت ، رجال ، فقه ، اصول فقه ، تفسیر و کلام ، نیاز داشته که خود نمایانگر وسعت و وفور علم مولف آن می باشد.
بر کرسی تدریس
از سال 1040 ق . به بعد، نسل جدیدی از علما در حوزه اصفهان ظهور کردند. بزرگانی چون شیخ بهایی (متوفی 1030 ق ) و میرداماد (متوفی 1041 ق ) در کهولت در گذشته بودند و کم کم نسل دیگری از فقها جای آنها را می گرفتند. ملا محمد تقی مجلسی از زمره آنان بود.
مجلسی در آن دوران از مدرسان ممتاز حدیث و فقه در حوزه معتبر اصفهان به شمار می رفت و به تدریس اصول ، فقه ، تفسیر، کلام و رجال اشتغال داشت . (605)او هر روز در مسجد جامع اصفهان به تدریس پرداخته ، جمع زیادی از دانش پژوهان و طالبان علوم اهل بیت علیه السلام در محضر درسش حاضر می شدند.
نام برخی از بزرگانی که شاگرد ملا محمد تقی مجلسی بوده یا تنها اجازه نقل حدیث از وی داشته اند از این قرار است :
علامه محمد باقر مجلسی ، سید عبدالحسین خاتون آبادی ، محقق خوانساری ، سید نعمت الله جزایری ، ملا میرزای شیروانی ، ملا محمد صالح مازندرانی ، ملا محمد صادق کرباسی ، سید شرف الدین علی گلستانه ، ملا عزیز الله و ملا عبدالله مجلسی ، میرزا ابراهیم اردکانی یزدی ، مولا ابوالقاسم بن محمد گلپایگانی ، بدر الدین بن احمد عاملی و میرزا تاج الدین گلستانه .(606)
منزلگاه روشنی
علامه محمد تقی مجلسی علاوه بر آنکه در جامعه فردی فعال و موثر بود در خانه نیز شخصیتی تاثیر گذار بر فرزندانش بود، به طوری که پسرانش ‍ همگی در راه تحصیل قدم گذاشته ، از علمای عصر خود گذشتند. دامادهای مجلسی ، ملا محمد صالح مازندرانی ، ملا محمد علی استرآبادی ، ملا میرزای شیروانی و میرزا کمال الدین فسایی ، نیز همه از علمای آن دوران بودند و فرزندان و نوادگانشان سلسله بزرگ و ارجمندی از علما و فقهای شیعه را به وجود آوردند. پسران او ملا عزیز الله مجلسی فرزند ارشد وی ، ملا عبدالله مجلسی و علامه محمد باقر مجلسی فرزند کوچک ، همه نزد پدر و اساتید بزرگ تحصیل نمودند و از علمای زمان خود به شمار می آمدند. در میان پسران او علامه محمد باقر مجلسی معروف به ((علامه مجلسی )) مولف بحار الانوار، از همه شاخص تر بود. وی از بزرگترین شخصیتهای خاندان مجلسی و تاریخ تشیع است .
مجلسی در جامعه
فقیه بزرگوار علامه محمد تقی مجلسی عالمی بود که با مردم و جامعه خویش در ارتباط بود و به هدایت و ارشاد آنان امر به معروف و نهی از منکر اهتمام داشت . در ترویج و اشاعه معارف اهل بیت علیه السلام در زمان خویش می کوشید و از همین رد چند کتاب و رساله خود را به زبان فارسی تالیف کرد تا فارسی زبانان بتوانند از آنها استفاده کنند.
خانه اش در جنب مسجد جامع عتیق محل رفت و آمد مردم بود و در آن محلی برای رسیدگی به مرافعات و دعاوی وجود داشت (607)و در منصب امامت جمعه شهر اصفهان به وعظ و ارشاد مردم می پرداخت . مجلس ‍ درس او در مسجد جامع اصفهان ، این پایگاه علم و عبادت ، بر رونق و برکت مسجد افزوده بود.
((حدیقه المتقین )) رساله عملیه او، که برای استفاده مردم به زبان فارسی نوشته شده بود مورد توجه بسیار علما قرار داشت و راهگشای مردم در عمل به احکام شرعی بود.
به سوی ابدیت
فقیه و محدث گرانقدر، ملا محمد تقی مجلسی در یازدهم شعبان سال 1070 ه‍ق در اصفهان رحلت نمود و پیکرش در همان شهر به خاک سپرده شد. (608)وفات او ضایعه ای بزرگ برای حوزه های دینی ، خصوصا حوزه بزرگ اصفهان به شمار می آمد. چرا که اصفهان یکی از بهترین استادان حدیث را از دست داده بود.
اما دست پروردگان محضر فیض و افاده او راهش را ادامه دادند و راه او که در تهذیب نفس و احیای حدیث سعی بلیغی روا داشت ، با شاگردانش ‍ خصوصا علامه محمد باقر مجلسی ، ادامه یافت و عصر بازگشت به حدیث و تعبد تجلی بارزتر و رونق بیشتری یافت .
وصایا و سفارشها
ملا محمد باقر مجلسی (ره ) در اجازه نامه ای که در سالهای آخرین عمر برای فرزندش علامه محمد باقر مجلسی ، نوشت راه او را که ادامه راه خودش بود برای وی چنین ترسیم کرد:
((پس به درستی که من ، او و نفس خطاکار خود را به تقوای خدای تبارک و تعالی وصیت می کنم ؛ که آن وصیت خدای متعال به انسانهای اولین و آخرین است . و اینکه مراقبت خود را بذل کند و اخلاص در علم و عمل داشته باشد. که : به درستی مردم همگی هلاک می شوند، مگر عاملان . و عالمان همگی هلاک می شوند، مگر عالمان به علم خود و عالمان همگی هلاک می شوند، مگر مخلصان . مخلصان نیز در معرض خطری بزرگ قرار دارند و اینکه در هر روز جزئی از قرآن عظیم را با تدبیر و تفکر بخواند. در هر روز وصیت مولای ما امیر المومنین علیه السلام به فرزندش امام حسن علیه السلام ، سرور جوانان بهشت ، را که در نهج البلاغه ذکر شده ، ملاحظه نماید و به آن و دیگر وصایای آن حضرت و ائمه معصومین - صلوات الله علیهم اجمعین - عمل نماید. ریاضت و جهاد با نفس را ترک نکند که خدای تعالی فرموده : ((و الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و ان الله لمع المحسنین )) (609)(و کسانی که در راه ما مجاهده کردند، به یقین ما آنان را به راههای خود هدایت می کنیم و به درستی که خداوند با احسان کنندگان است .)
و بر اوست که در اخباری که درباره اخلاق شایسته و رفتار ناپسند وارد شده ، تدبیر نماید، و از ناپسند آن اجتناب کند. و بر اوست که به دعا مداومت داشته باشد و از خدای تعالی بخواهد که او را از اولیایش قرار دهد، آنان که خوفی برایشان نیست و محزون نمی گردند...))(610)


آثار:

1. روضه المتقین
2. شرح صحیفه سجادیه
3. اربعین
4. شرح حدیث همام
5. الحیاء الاحادیث
6. لوامع الصاحبقرانی
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
مقصود, محمد, بن, تقی


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 00:18 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1