شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 12-04-2010, 08:29   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض آیت الله میرزا محمد فیض قمی

موطن: قم
نام پدر : میرزا علی اکبر
تاريخ وفات: 1370قمری

زندگینامه ها:

منبع :
7

آیت ایثار

محمد محمدی اشتهاردی

اشاره

در این نوشتار بر آن هستیم تا درونمایی از زندگی یکی از فرزانگان برجسته قم را که عمری را در راه تحصیل، تدریس و خدمات دلسوزانه به حوزه و مردم گذراند و نقش بسزایی در تأسیس حوزه علمیّه قم و نوسازی و گسترش آن با دعوت کردن از آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم حائری(ره) از اراک به قم داشت. یعنی حضرت آیت الله العظمی حاج میرزا محمد فیض(ره) ارائه دهیم، به امید آن که درس های سازنده علمی، اجتماعی، اخلاقی و معنوی را از این گونه اسوه های علم و فضیلت بیاموزیم.

از خاندان بزرگ

آیت الله میرزا محمد فیض قمی(ره) از نوادگان مرحوم عالم ربّانی، عارف صمدانی و محدّث کبیر، آیت الله ملّا محسن فیض کاشانی(ره) است، از این رو او را برخاسته از بیت چهارصد ساله فیض کاشانی می دانند.(1)

ملّا محسن فیض(ره) از نخبگان تاریخ تشیع و فرزانه ای ممتاز از تبار علما و عرفای ربّانی (وفات یافته سال 1091ه. ق) بود. نظر به این که ملّا محسن فیض(ره) داماد صدرالمتألّهین ملّا صدرا، صاحب کتاب ارزشمند اسفار (وفات یافته سال 1050ه. ق) بود، مرحوم آیت الله فیض قمی از این جهت به ملّا صدرا(ره) نیز انتساب دارد.(2)

پدر مرحوم آیت الله فیض(ره) به نام آقا میرزا علی اکبر بن محمد، از نویسندگان، شاعران و خوش نویسان مشهور عصر خود بود. کتیبه ضریح منوّر حضرت معصومه(س)که به خط ثلث نوشته شده، از آثار او و به خط اوست.

وی تألیفات متعددی داشته که از جمله آنها عبارتند از:

- 1جُنگ و تذکره (در ادبیات و حالات شعرای قم).

- 2دیوان اشعار (ضمیمه کتاب فوق است.)

این کتاب در بیش از هزار صفحه، به خط زیبای خودش نوشته شده و در کتابخانه شخصی نوه اش مرحوم عباس فیض موجود است.

- 3تاریخ قم (خطی).

- 4فرامین فتحعلی شاه.

وی در سال 1312ه. ق در کربلا درگذشت و در همان سرزمین مقدس به خاک سپرده شد. از جمله اشعار او است:

چرا دل ببندم در این زندگانی

که این زندگانی دو روزی است فانی

به حق خداوند فرد یگانه

که بی مثل و شبه است و انباز و ثانی

همان صحبت دوستان است و یاران

اگر حاصلی هست در زندگانی(3)

پدرش، آقا میرزا محمد فیض نام داشت و از شخصیت های برجسته عصر خود بود. در سال 1275درگذشت و قبرش در صحن عتیق، در درگاه بقعه فتحعلی شاه قرار گرفته است.
تولد و تحصیل

آیت الله فیض در سال 1293ه. ق در قم چشم به جهان گشود. پس از رشد و نمو در بیت علم و فضیلت، طبق معمول آن عصر به مکتب خانه رفت و پس از یادگیری، نوشتن و خواندن، به فرا گرفتن ادبیات و دروس حوزوی نزد استاد شیخ محمد حسین علامه پرداخت، سپس به اصرار برادرش، میرزا علی اصغر خان - که در همدان سکونت داشت. - به همدان رفت و در آنجا زبان انگلیسی و درس ریاضی را فرا گرفت. از آن پس به قم بازگشت و درس سطح را در محضر حاج آقا احمد قمی طباطبایی (برادر آیت الله العظمی حاج آقا حسین قمی طباطبایی) فرا گرفت، آنگاه برای تکمیل علوم گوناگون حوزوی مانند: فقه، اصول، حکمت و عرفان به تهران هجرت کرد. در آنجا در محضر درس آیت الله حاج میرزا حسن آشتیانی (صاحب حاشیه بر رسائل شیخ انصاری) به تحصیل و تکمیل علم فقه و اصول پرداخت و همزمان در محضر حجة الاسلام و المسلمین میرزا محمود قمی، و حجة الاسلام شیخ علی رشتی به تحصیل حکمت و علم کلام ادامه داد و به این ترتیب پایه های علوم حوزوی را با کمال اتقان آموخت و آماده آن شد که برای تکمیل دروس حوزوی به نجف اشرف عزیمت کند.(4)
عزیمت به نجف و استادان

او در سال 1317ه. ق و در 24سالگی برا ادامه تحصیل به نجف اشرف هجرت کرد. در آنجا در محضر اساتید و علمای بزرگ و آیات عظام: آخوند ملّا کاظم خراسانی و سید محمد کاظم یزدی، به تکمیل فقه و اصول پرداخت و استفاده های کامل برد.

علم درایه و حدیث را نیز در محضر درس آیت الله حاج میرزا حسین نوری فرا گرفت. جالب این که نام او عباس فیض بود و در نجف اشرف در عالم خواب به خدمت رسول اکرم(ص)رسید. پیامبر(ص)به او فرمود: «نام خود را محمد بگذار و نام خودت (عباس) را برای فرزندت انتخاب کن.» و او به این دستور عمل کرد.

در آن عصر یکی از علمای ممتاز، حضرت آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی برای حفظ و توسعه حوزه علمیه سامرّا، از نجف به این شهر هجرت کرد و پس از استادش میرزای بزرگ، رئیس حوزه علمیه سامرّا و از مدرسین طراز اول آنجا شد.

آیت الله میرزا محمد فیض(ره) پس از اخذ درجه اجتهاد از علمای نجف اشرف، برای درک افکار و تحقیقات علمی و فقهی استاد فرزانه آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی، به سامرّا هجرت کرد، او به محض ورود به سامرّا از اساتید و مدرّسین آنجا به شمار آمد؛ و در درس آیت الله شیرازی شرکت کرد، و طولی نکشید که از اعاظم شاگردان و مورد عنایت مخصوص ایشان شد. وی به قدری از نظر علمی به مقامات عالی رسید، که آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی در احتیاطات خود، بعضی از مقلّدانش را به تقلید از آیت الله فیض ارجاع می داد؛ حتّی پس از مراجعت آیت الله فیض به قم، هر کس از مردم قم، ساوه، کاشان و اطراف از آیت الله العظمی میرزا محمد تقی شیرازی(ره) می پرسید: در احتیاطات شما به چه کسی مراجعه کنیم؟ ایشان پاسخ می داد: به آیت الله میرزا محمد فیض مراجعه کنید. با این که آن موقع دهها مجتهد دیگر وجود داشت و همین موضوع مرجعیت آقای فیض را پی ریزی و مقام مرجعیّتش را مستحکم کرد.(5)

مراجعت به قم و تدریس و زعامت در حوزه علمیه قم

در سال 1333ه. ق مادر مرحوم فیض - که از بانوان مجلله بود. - بر اثر پیری و کسالت، در قم بستری شده بود و همواره در آرزوی دیدار پسرش به سر می برد. برای فرزندش، آیت الله فیض نامه نوشت و از او خواست که به قم مراجعت کند؛ ولی آیت الله شیخ محمد تقی شیرازی وجود ایشان را در سامرّا، بسیار مغتنم می شمرد، از این رو با مراجعت ایشان به قم، موافقت نمی کرد. سرانجام مادر او نامه ای برای خواهرش - که در بغداد سکونت داشت و همسر مشاور الملک بود. - نوشت و از او خواست به هر صورت ممکن، موافقت میرزای شیرازی را جلب کند. مشاور الملک به محضر آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی رسید و موافقت ایشان را برای بازگشت آیت الله فیض به قم به دست آورد.

آنگاه بنا شد آقای فیض بدون خانواده به قم بیاید تا اگر امکان داشت پس از دیدار مادر و بستگان، به سامرّا برگردد و گرنه، بیاید و اهل خانه اش را نیز به قم ببرد؛ البته آیت الله شیرازی ملاقات آقای فیض با مادرش را مهم می دانست، از این رو سرانجام اجازه داد، ولی اصرار آیت الله شیرازی از این رو بود که شرایط حوزه علمیه سامرّا به گونه ای بود که نبودن آقای فیض - که اسطوانه فقه و علم بود. - موجب خلأ در آن حوزه می شد.

سرانجام آیت الله فیض در سال 1333ه. ق با تجلیل و استقبال گرم مردم وارد قم شد. در نخستین شب ورود، حاج آقا سید احمد قمی طباطبایی - که در صحن بزرگ نماز جماعت می خواند. - آقای فیض را به جای خود، برای امامت جماعت گماشت و برای همیشه از امامت جماعت کناره گرفت. مردم و طلاب قم اطراف ایشان را گرفتند و با اصرار زیاد تقاضا کردند تا در قم بماند. بنابراین وی ناگزیر به سامرّا رفت و با جلب موافقت مجدّد میرزای شیرازی، اهل خانه اش را به قم آورد و تا آخر عمر در قم سکونت کرد.

آیت الله فیض(ره) وقتی که وارد قم شد، حوزه ای در کار نبود و تنها عده ای از طلاب به طور پراکنده در بعضی از گوشه های مساجد و بعضی مدارس، درس می خواندند. مدرسه فیضیه و دارالشفاء مخروبه بود و حجره های آن به عنوان انبار، قهوه خانه، و محل کاه و علوفه در تصرّف مردم قرار گرفته بود. آقای فیض با قاطعیت و همّتی عالی حجره ها را از دست متصرّفان بیرون آورد و به نوسازی و بازسازی آنجا پرداخت و این دو مدرسه را در اختیار طلاب قرار داد. یکی از طلاب معروف آن عصر، آیت الله شیخ محمد رضا ساوجی - که از اصحاب قدیمی آیت الله فیض بود.- ساکن یکی از حجره های مدرسه فیضیه شد. او در مدرسه فیضیه مجلس درسی تشکیل داد و عده ای از طلاب را به گرد خود جمع کرد، آنها را به ادامه تحصیل تشویق نمود و شهریه ای برایشان قرار داد. به این ترتیب آقای فیض می کوشید تا مقدّمات تأسیس حوزه علمیّه قم را به صورت فراگیر فراهم سازد، و به تدریج بر رونق آن بیفزاید.(6)
شاگردان و تألیفات آیت الله فیض

از ویژگی های دائمی مرحوم آیت الله فیض(ره) - که به آن عشق می ورزید. - تدریس، شاگردپروری، تألیف و تصنیف، برای بالا بردن سطح معلومات محصّلات بود. او چه در نجف اشرف، چه در سامرّا و چه در قم، همواره مجلس درس داشت؛ خوشه چینان بسیاری به گرد وجودش اجتماع می کردند. و از محضر درس او بهره مند می شدند. تدریس او در حوزه های علمیه قم، تا آخر عمرش (سال 1370ه. ق)، حدود 37سال ادامه یافت. در این مدت شاگردان برجسته ای تربیت کرد و تألیفات متعددی به یادگار گذاشت. چند نفر از فضلایی که به دیار باقی شتافته اند و نامشان را می خوانید، نمونه هایی از شاگردان او بودند:

- 1میرزا مصطفی صادقی (وفات یافته سال 1358ه. ق)

- 2سید مرتضی فقیه.

- 3شیخ احمد فقیهی.

- 4نعیمی.

- 5شیخ عباس حائری.

- 6شیخ ابوالقاسم نحوی.

- 7شیخ علی پایین شهری.

- 8محمد باقر قمی (فرزند مرحوم آیت الله حاج ابوالقاسم کبیر قمی).

- 9شیخ عباس مستقیم (داماد ایشان).(7)

- 10آیت الله حاج سید محمد باقر سلطانی طباطبایی.

11و 12و - 13سه فرزندش، آقایان: میرزا عباس، حاج آقا مهدی و دکتر علی رضا.

- 14سید عبدالله برهانی اشتهاردی(8)

- 15حسین کبیر (فرزند آیت الله حاج میرزا محمد کبیر قمی)

و...
تألیفات

از مرحوم ایت الله فیض(ره) آثار علمی و تألیفاتی به یادگار مانده، مانند:

- 1مناسک حج.

- 2حاشیه بر کفایة الاصول.

- 3حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری.

- 4الفیض در طهارت آب قلیل و عدم تنخجیس متنجّس (در فقه).

- 5حاشیه بر عروة الوثقی.

- 6ذخیرة العباد.

- 7حاشیه بر وسیلة النجاة(9)

- 8تفسیر.

- 9شرحی بر منظومه مرحوم سیّد بحرالعلوم.

و چند رساله دیگر.

ایشان به علم آموزی و گسترش علوم حوزوی اهتمام می ورزید، از این رو برای توسعه حوزه علمیه قم تلاش فراوان کرد. وی از پیش قراولان دعوت آیت الله العظمی حائری از اراک به قم بود، تا با وجود او علوم خاندان رسالت گسترش یابد.
دعوت از آیت الله حائری، برای بازسازی حوزه

تفکّر توسعه حوزه علمیه و انسجام و تشکل آن، از خاطر آیت الله فیض(ره) محو نمی شد. او هماره در این باره می اندیشید که برای استحکام و توسعه حوزه علمیه قم چه باید کرد؟ مرحوم آیت الله شیخ محمد رضا ساوجی - که از نزدیکترین اصحاب و از اعاظم شاگردان ایشان بود و موفق به اخذ درجه اجتهاد از ایشان شده بود. - می گفت:

«شیخنا الاستاد آیت الله فیض(ره) قبل از ورود آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم حائری قه قم، هماره می فرمود: «تا زمامدار و علمدار نباشد، توسعه حوزه میسور نیست. در قم هم مَنْ بِهِ الْکفایه وجود ندارد، و من پر و بالی ندارم تا پرواز کنم؛ بنابراین به دعوت دیگران از خارج قم نیازمندیم تا او را علمدار سازیم و همه طلاب و دیگران را برای حمایت از او بسیج کنیم و وجوهات برای تشیید و توسعه حوزه در اختیار او قرار گیرد.»

مقارن همان ایام، روزی حضرت آیت الله میرزا محمد فیض در مسجد جمکران با جمعی از طلاب و علما کنار هم آمدند، در آن جمع آقای فیض در مورد دعوت از علمای برجسته برای توسعه حوزه، سخن به میان آورد، یکی از شاگردانش به نام حجة الاسلام شیخ ابوالقاسم نحوی پرسید: «شما کدام یک از علما را برای دعوت به قم در نظر گرفته اید؟!»

آیت الله فیض در پاسخ فرمود:

«سه نفر را در نظر گرفته ام؛ ولی بین آنها تردید دارم که عبارتند از:

- 1آقا میرزا علی آقا شیرازی، فرزند آیت الله العظمی سید محمد حسن شیرازی (میرزای بزرگ) که در نجف اشرف سکونت دارد.

- 2آقای شیخ محمد کاظم شیرازی که او نیز در نجف اشرف ساکن است.

- 3آقای حاج شیخ عبدالکریم حائری که در اراک است.»

سپس فرمود: «در میان اینها آقای حائری از جهت فضایل و مدیریّت و نزدیک بودن اراک به قم، رجحان دارد.»

آیت الله فیض پس از این جلسه، تصمیم گرفت نامه دعوتی برای آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری(ره) بفرستد. آیت الله حائری - که در نجف اشرف، سامرّا و کربلا، نزد مراجع بزرگ آن عصر، تحصیل کرده بود و از مجتهدان و مدرّسان عالی مقام بود. - به دعوت آقای حاج سید اسماعیل اراکی، فرزند مرحوم آیت الله حاج آقا محسن عراقی، در سال 1332ه. ق به اراک آمده و در آنجا به تدریس و تربیت شاگرد مشغول شد، هشت سال به طور مداوم به این کار ادامه داد و شاگردان برجسته ای از حوزه درس او برخاستند.

آیت الله میرزا محمد فیض(ره) نامه دعوت را به محضر آیت الله حائری(ره) فرستاد، آیت الله حائری در آغاز پاسخ داد: «من از تأیید علمای قم و موافقت آنها مأیوسم.»

آقای فیض دنبال قضیّه را رها نکرد. این بار حضرت حجة الاسلام آقای سید حسن برقعی (از امام جماعت های صحن بزرگ حرم حضرت معصومه(س))را به اراک فرستاد تا از نزدیک با آیت الله حائری صحبت کند که در ایّام عید نوروز چند روزی به عنوان زیارت و دیدار به قم بیاید و از نزدیک اوضاع را ارزیابی کند.

آقای برقعی به اراک رفت و با آیت الله حائری به مذاکره پرداخت. وی در اراک به آیت الله فیض(ره) تلفن کرد که آیت الله حائری تصمیم گرفته است تا روز 29اسفند (سال 1299ش) به عنوان زیارت به قم بیاید. آن روز فرا رسید. خبر آمدن آیت الله حائری را به علما و مردم قم اعلام کردند، بنابراین شد که مردم به استقبال ایشان تا امامزاده شاه جمال (که آن وقت در چهار کیلومتری قم قرار داشت.) بروند، در کنار مرقد امامزاده شاه جمال، چادر بزرگی نصب کردند، سیل جمعیت و علما که در پیشاپیش آنها آیت الله فیض، آیت الله حاج شیخ مهدی پایین شهری، آیت الله شیخ محمد تقی بافقی و تولیت آستانه دیده می شدند، به سوی حرم امامزاده جمال حرکت کردند و در آنجا آیت الله حائری را با تجلیل فراوان و استقبالی که تا آن روز بی نظیر بود، وارد قم کردند.

آیت الله فیض(ره) ایشان را همراه جمعیت به طور مستقیم به حرم حضرت معصومه(س)برد و هنگام نماز محل اقامه نمازش را که مسجد بالاسر بود، به آقای حائری واگذار کرد و خود و سایر مردم چند شب به او اقتدا کردند. وی واعظ معروف مرحوم حاج شیخ جواد مشایخی اراکی را برای معرّفی آیت الله العظمی حائری(ره) به منبر فرستاد. او به منبر رفت و در حضور جمعیت بسیار، با ذکر فضایل و ملکات نفسانی آیت الله حائری(ره) ایشان را به مردم معرفی و حمایت مردم را نسبت به ایشان جلب کرد. از آن پس آیت الله فیض به مسجد امام رفت و در آنجا اقامه جماعت می کرد. آیت الله حائری از او خواست به محل اقامه جماعت خود در حرم بازگردد، ولی آیت الله فیض به احترام او قبول نکرد.

به این ترتیب آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری(ره) در 24رجب سال 1340ه. ق مطابق با ایام عید سال 1300ش، وارد قم شد.(10)
مذاکره جدّی شوخی نما

در همان روزهای اول ورود حضرت آیت الله حائری به قم، آیت الله فیض(ره) ایشان را به خانه خود مهمان کرد، به خاطر احترام از او، جمعی از علما، وعّاظ و بزرگان قم و تهران را نیز دعوت کرد. در آن مجلس آیت الله شیخ محمدرضا ساوجی - که از اصحاب قدیمی آیت الله فیض(ره) و از مجتهدان بود. - به آقای حائری عرض کرد: «هدفتان از آمدن به قم چیست؟»
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
قدیمی 12-04-2010, 08:29   #2
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض RE: آیت الله میرزا محمد فیض قمی

آقای حائری فرمود: «شما به جه قصد به قم آمده اید؟»

آقای ساوجی می گوید: «به قصد زیارت آمده ام.»

حضرت آیت الله حائری می فرماید: «من نیز به قصد زیارت آمده ام.»

آقای ساوجی می گوید: «هیهات! مگر این قمی ها از نسل آن قمی ها نباشند، ک در عصر امامت حضرت رضا(ع)وقتی که دِعْبِل خزاعی (شاعر اهل بیت(ع)) لباسی از حضرت رضا(ع)را همراه داشت (و حضرت به او هدیه نموده بود) و به قم آمد، قمی ها اصرار زیاد به او کردند که با قیمت گزاف تا هزار دینار آن لباس را بفروشد، ولی او نفروخت و سرانجام داش های قم در بیرون دروازه قم به زور آن لباس را از او گرفتند؛ عاقبت دعبل حاضر شد که قسمتی از آن لباس را به هزار دینار به قمی ها بفروشد و قسمت دیگرش را برای خود بردارد.»(11)

آقای حائری پرسید: «دِعْبِل لباس امام را داشت، به من چه ربطی دارد؟!»

آقای ساوجی گفت: «شما هم علم امام را دارید، اگر قمی ها لباس امام را دِعْبِل گرفتند، علم امام را از شما خواهند گرفت، یعنی شما را به هر قیمت هست، نگه خواهند داشت.»

این مذاکره گرچه در ظاهر شوخی بود، اما در حقیقت جدّی بود و آقای ساوجی می خواست با این مقایسه به آیت الله حائری بگوید، این قمی ها از نسل همان قمی ها هستند. با خاندان رسالت و علما رابطه نیک دارند و از شما حمایت می کنند، بنابراین در قم بمانید.

این مذاکره زیبا را وعّاظ در مجامع عمومی نقل می کردند، که نقش مؤثری در ابزار احساسات پاک دینی و استقبال مردم قم داشت.(12) همین ابراز احساسات علما و مردم باعث شد که آیت الله حائری(ره) در قم بماند و به راستی اقامت او در قم منشأ آثار و برکات فراوان و توسعه و تشکّل حوزه علمیّه قم شد و چنان تحوّلی ایجاد کرد که رسماً او را در همه جا به عنوان «مؤسّس حوزه علمیّه قم» خواندند.

نقش آیت الله فیض(ره) در عصر زعامت آیت الله حائری(ره) و پس از آن

پس از اقامت پربرکت آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری(ره) در قم، آیت الله فیض(ره) با این که خود مرجعی بزرگ بود، تحت نظر زعامت آیت الله حائری قرار گرفت. طلاب و فضلا را به طور جدی به شرکت در درس ایشان و بهره گیری از محضر درس او فرا خواند و تا سر حد امکان برای تقویت و توسعه حوزه تحت زعامت آیت الله حائری، تلاش کرد. خود نیز به درس و بحث ادامه داد و بر رونق و تعمیق حوزه افزود. به این ترتیب از زمان ورود آیت حائری تا رحلتش (از سال 1340تا 1355ه. ق) پانزده سال گذشت و به راستی عصر طلایی و پررونق برای بازسازی حوزه بود. پس از رحلت آیت الله حائری(ره)، آقای فیض همچنان به تلاش خود در مورد حفظ حوزه ادامه داد و همراه علمای ارجمند و آیات ثلاث (آیات عظام؛ حجّت، صدر و خوانساری) تا ورود آیت الله العظمی بروجردی به قم (از سال 1355تا 1364ه. ق، سال ورود آقای بروجردی) یعنی در حدود نه سال برای تقویت و حفظ حوزه کوشید. او به محصّلین شهریه می داد، تا آن هنگام که آیت الله العظمی بروجردی(ره) وارد قم شد. آقای فیض در مورد ورود آیت الله بروجردی و اقامت ایشان در قم نیز سعی فراوان کرد، از آن بزرگمرد تجلیل فراوان نمود. طلاب و فضلا را به شرکت در درس آقای بروجردی فرا خواند. بر همین اساس می نویسند: «ایشان از مرحوم آیت الله العظمی بروجردی(ره) بسیار ترویج می کرد. بعضی به او انتقاد می کردند و می گفتند: «شما خود مرجع تقلید و صاحب فتوا هستید، چرا از آقای بروجردی(ره) آن همه ترویج می نمایید؟»

ایشان در پاسخ می فرمود: «اگر برای خدا است، ما باید کسی را که فعلاً علمدار و زعیم حوزه است، حفظ کنیم و از او ترویج نماییم و اگر برای غیر خدا است، من اهلش نیستم.»(13)

این بیان ایشان بیانگر اخلاص، علم دوستی و همت او در ترویج علم و تشویق طلاب برای بهره گیری فراوان از درس پربهره عالم بزرگ، آیت الله العظمی بروجردی(ره) بود، گرچه با این کار، مرجعیت خودش تحت الشّعاع قرار می گرفت،

ولی کسی که هدفش خداست، این گونه امور واهی او را از بیان حقایق باز نمی دارد.
برکات وجودی دیگر آقای فیض

ایشان علاوه بر آثار علمی و هدایت طلاب و فضلا به سوی سعی و تلاش فراوان برای تحصیل و فرا گرفتن علوم، شاگرد پروری و تألیفات، آثار اجتماعی فراوانی نیز به خاطر رفاه حال مردم داشت، به مستضعفان کمک می کرد. نقش مؤثری در ساختن، بازسازی و تعمیر مساجد و مدارس داشت. به سازندگی علاقمند بود و در سامان دادن به مشکلات مردم و طلاب تلاش فراوان می کرد. اغلب مدارس علمی قم با نظارت ایشات تعمیر شد. وی در تشکیل مراکز تبلیغ و مجالس مذهبی نیز گام هایی راسخ برداشت.

از گفتنی ها این که ایشان دارای اجازه نقل حدیث، از هشت طریق، متصل به شیخ صدوق و شیخ کلینی و شیخ طوسی (قدّس الله اسرارهم) بود.(14)

فرازهایی از فضایل اخلاقی

پیرامون ملکات روحی و ارزش های اخلاقی آیت الله فیض(ره) مطالبی آموزنده وجود دارد، که در این جا نظر شما را به چند فراز از آنها جلب می کنیم، با توجه به این نکته که آن بزرگوار به فضایل اخلاقی اهمیت بسیار می داد و مطابق نقل بعضی از اهل اطلاع، فرموده بود: «من در درس مرحوم میرزای شیرازی (آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی) در سامرّا بیشتر به خاطر کسب اخلاق از محضر او، شرکت می نمودم.»

- 1پس از ورود آیت الله حائری به قم، آیت الله فیض محل اقامت نماز جماعت خود در مسجد بالاسر و صحن بزرگ حرم حضرت معصومه(س)را به ایشان واگذار کرد. یک ماه پس از این واقعه، آیت الله حائری محل نماز خود را به صحن عتیق منتقل کرد، تا آیت الله فیض به جای خود بازگردد و از آقای فیض خواست که به محل اقامت نماز خود در صحن بزرگ و مسجد بالاسر بیاید و به اقامه جماعت خود ادامه دهد. آیت الله فیض نپذیرفت و فرمود: «من به احترام شما، در حرم و صحن، نماز جماعت نمی خوانم.»(15)

- 2در مسجد امام قم، غالباً عصرها نماز جماعت آیت الله فیض با آیت الله العظمی میرزا ابوالقاسم کبیر قمی (وفات یافته سال 1353ه. ق) مصادف می شد. هر یک از آنها که زودتر تشریف می آورند، امامت می کردند و دیگری که دیرتر می آمد، همراه مردم به او اقتدا می کرد و این شیوه گویای تواضع و حسن ظن و تقوای این دو بزرگوار بود.

- 3ایشان به خدمات و امور اجتماعی اهمیت فراوان می داد و با علما و دست اندرکاران، روابط اجتماعی حسنه ای داشت. در ماجرای خلاصی آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی از زندان و تبعید، و ورود ایشان به قم، در سال 1363ه. ق با همراهان به استقبال ایشان شتافت و آیت الله کاشانی را با تجلیل و احترام به قم وارد کرد.

همچنین هنگامی که عالم بزرگ، آیت الله شیخ کاظم شیرازی(ره) در سال 1366ه. ق وارد قم شد، آیت الله فیض به گرمی از او استقبال کرد. او را به خانه اش برد و علما و مردم در خانه آیت الله فیض از ایشان دیدن کردند.(16)

- 4شخصی یک عدد ساعت، به عنوان هدیه، به محضر ایشان آورد و تقدیم کرد. ایشان آن را پذیرفت و به منشی خود (شیخ علی) داد و فرمود: «این ساعت را نزد اهل خبره ببر و قیمت کن، ببین چقدر می ارزد؟» یکی از فضلا که در آنجا حاضر بود، پرسید: «قیمت کردن ساعی که به عنوان هدیه آورده اند، برای چیست؟» ایشان در پاسخ فرمود: «باید بدانم که چقدر ارزش دارد تا بفهمم که چقدر باید ممنون آورنده اش باشم!»

- 5ایشان در تسلّط بر نفس و کنترل هوس های نفسانی، ممتاز بود. نمونه عملی اش این که با داشتن شرایط مرجعیت و سابقه تدریس طولانی درس خارج و شهرت فوق العاده، در فکر مرجعیت نبود، بلکه در همه جا از موقعیت خود برای مرجعیت مراجعی مانند: آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری(ره) و آیت الله العظمی بروجردی(ره)، با ایثار و فداکاری سود می برد، آنها را جلودار کرد و خود در پشت سرشان به راه افتاد.

- 6از تواضع او این که: در یکی از مجالس حضور داشت که یکی از علما وارد شد و در یک جای خالی نشست. ایشان با این که ضعف مزاج داشت، به احترام آن عالم، تمام قد برخاست. یکی از حاضران که نزد ایشان نشسته بود، به ایشان عرض کرد: «آقا! شما که از نظر مزاجی ضعیف هستید و آن مرد عالم هم که وارد مجلس شد، متوجه شما نبود، بنابراین چرا به خود زحمت دادید و تمام قد برخاستید؟»

آیت الله فیض در پاسخ فرمود: «او توجه نداشت، مردم که توجه دارند، من هم باید به وظایف اخلاقی خود عمل کنم.»(17)
فرزندان آیت الله فیض

مرحوم آیت الله فیض(ره) دارای پنج پسر است که بعضی مرحوم شده و بعضی در قید حیات اند و به وظایف مهم اجتمعی اشتغال دارند؛ اسامی آنها به این ترتیب است:

- 1مرحوم حجة الاسلام حاج میرزا عباس: تألیفاتی متعدد از جمله: گنجینه آثار قم (دو جلد)، انجم فروزان، جدی فروزان، تاریخ کاظمین و... از خود بر جای گذاشت.

- 2حضرت آیت الله آقای حاج آقا مهدی فیض: از امام جماعت های مسجد امام قم و در امور اجتماعی و کمک رسانی به ضعفا، منشأ خیرات و برکات فراوان است. تألیفات متعددی دارد که به چاپ نرسیده است و از نظر متانت، تواضع و مردم داری، مانند پدر بزرگوارش است.

- 3دکتر علی رضا فیض: استاد دانشگاه تهران و دارای تألیفات متعدد مانند: انتقاد بر منطق ارسطو، تاریخ زندگی ملّا محسن فیض کاشانی، شرح قوانین کیفری مصوّب مجلس شورای اسلامی و... است.

- 4میرزا محمد تقی (معروف به آقا میرزا).

- 5حاج حسین آقا.

آیت الله فیض(ره) پنج داماد داشت که همه مرحوم شده اند و تنها یکی از آنها به نام حجة الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ عباس مستقیم، در کسوت روحانیت بود.

دکتر محمد تقی فیض و دکتر محمدرضا فیض، که در قم معروف اند، فرزندان یکی از دخترهای مرحوم آیت الله فیض(ره) هستند.
ماجرای رحلت و تشییع جنازه

روز جانسوز رحلت آیت الله فیض یعنی سیزدهم اسفند 1329ش، مطابق با 25جمادی الاولی سال 1370ه. ق فرا رسید. در آن روز وی مشغول نماز بود، وقتی که به قنوت نماز رسید، لحظه ای که می گفت: «اِلهَنا عامِلْنا بِفَضْلِکَ» (ای خدای ما! با ما به فضل و کرمت رفتار کن.) جان به جان آفرین تسلیم کرد و به لقاء الله پیوست.

آری او که هماره با مناجات و عبادت خدا مأنوس بود، در حال نماز آن هم در قنوت، با درخواست فضل و رحمت از خدا، به سوی جهان باقی شتافت و روحش به شاخسار جنان پرواز کرد.

تشییع جنازه آیت الله فیض به قدری - با توجه به جمعیت آن عصر - پرجمعیت بود که تا هشتاد هزار نفر حدس زده اند.

هنگام تشییع، باران می بارید و زمین و زمان اشک می ریخت. آیت الله العظمی بروجردی(ره) در صحن مطهّر حضرت معصومه(س)بر پیکرش نماز خواند و جنازه مطهّرش را در جلو ایوان طلا، واقع در صحن عتیق بارگاه ملکوتی حضرت معصومه(س)به خاک سپردند.(18)

به پاس تجلیل از مقام مرجعیت، مجالس ترحیم متعددی در قم و شهرستان ها از طرف اقشار مختلف مردم برپا شد. مدتی عزای عمومی اعلام کردند و مطبوعات رحلت جانسوز او را به عنوان یک فاجعه مولمه عظیم، به جهان مخابره کردند.

تاریخ رحلت او (سال 1370ه. ق) را بعضی از ادیبان نکته سنج با لقب معروفش «آیت الله الفیض» که به حساب ابجد 1370است، مشخص کرده اند، چنان که در سنگ مرقدش نوشته شده است. یادش به خیر و خدماتش همیشه در خاطره ها زنده باد.

رضوان و بهشت جای بادش

جا در حرم خدای بادش
اعدام انقلابی سپهبد رزم آرا در مجلس ترحیم آیت الله فیض

سال 1329ش، از نظر سیاسی در کشور ایران، سال پرحادثه بود. از این رو که در دوره شانزدهم مجلس شورای ملّی، آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی(ره) و دکتر مصدق، از طرف مردم با رأی زیاد به نمایندگی مجلس انتخاب شدند. تا آن وقت، انگلستان بر نفت ایران سلطه داشت و آن را غارت می کرد. شاه و نخست وزیر و وزرای کابینه اش، طرفدار استعمار انگلیس بودند، دکتر مصدق و آیت الله کاشانی و طرفدارانشان می خواستند که نفت از چنگال انگلیس بیرون آید و ملّی اعلام شود؛ لذا در مجلس شورای ملّی سخن از این موضوع، بحث روز بود.

شاه، سپهبد علی رزم آرا را نخست وزیر خود کرده بود و او با کمال قلدری می کوشید دست انگلیس را برای همیشه برای غارت نفت باز گذارد. او با ملی شدن صنعت نفت، مخالفت می کرد. یک روز قبل از اعدامش، در مجلس شورای ملی سخنرانی کرد و با عصبانیت مشت بر روی میز مجلس کوبید و با گستاخی تمام گفت:

«ای اقلیّت! با من مخالفت نکنید، وای اکثریّت! با من راه بیایید. من از هژیر(19) قلدرترم. ایران نمی تواند لوله هنگ (آفتابه گلی) و آفتابه بسازد، چگونه می تواند نفت را ملی و با دولت بزرگ انگلستان بجنگد! اگر شما مخالفت کنید، مجلس را بر سر اقلیّت و وکلا (مصدق و جبهه ملی) و مسجد را بر سر (آیت الله) کاشانی، و فلان را بر سر فلان خراب می کنم.»(20)

فدائیان اسلام به رهبری نوّاب صفوی، طرفدار آیت الله کاشانی(ره) بودند، و به این نتیجه رسیده بودند که سپهبد علی رزم آرا نخست وزیر وقت، که عامل استعمار انگلیس است، باید اعدام انقلابی شود. آیت الله کاشانی(ره) نیز او را مهدور الدّم می دانست.(21)

هنگامی که آیت الله میرزا محمد فیض(ره) رحلت کرد، آیت الله کاشانی(ره) در همان روز اول رحلت، در تهران و در مدرسه علمیه مروی، به پاس احترام او، مجلس ترحیم گرفت، ور در روز دوم رحلت آیت الله فیض(ره) از طرف شاه و دولت اعلام شد که صبح در مسجد شاه به مناسبت رحلت آیت الله فیض - که روز چهارشنبه بود. - مجلس ترحیم برقرار است.

جمعیت بسیاری در این مجلس شرکت کردند، خطیب توانا حضرت حجة الاسلام آقای محمد تقی فلسفی(ره) بر فراز منبر رفت و مشغول سخنرانی شد، در آن سخنرانی پیرامون «سرمایه های معنوی کشور» سخن گفت و پس از ذکر مطالبی، همین که می خواست این موضوع را با وجود ذیجود آیت الله میرزا محمد فیض(ره) تطبیق دهد که از سرمایه های بزرگ معنوی و علمی و فرهنگی مملکت بود، ناگاه دو یا سه بار صدای تیر در درون مسجد شنیده شد. مجلس شلوغ شد و نظم به هم خورد. مردم گریختند. آقای فلسفی که نتوانست سخنرانی را به پایان برساند، از منبر پایین آمد، بعد معلوم شد که سپهبد علی رزم آرا نخست وزیر هنگام ورود به مجلس، هدف گلوله یکی از فدائیان اسلام، به نام خلیل طهماسبی قرار گرفته و کشته شده است. به این ترتیب یکی از مهره های درشت استعمار، در مجلس فاتحه آیت الله میرزا محمد فیض(ره) اعدام انقلابی شد. همین حادثه اوضاع را به نفع آیت الله کاشانی و دکتر مصدق در مورد ملی کردن صنعت نفت، عوض کرد و راه را برای قطع ایادی سلطه پیر استعمار انگلیس، هموار ساخت.

در همان زمان مجله ترقّی در شماره 673خود چنین نوشت: «گلوله ای که سیر تاریخ ایران را عوض کرد.»(22)

به این ترتیب آیت الله میرزا محمد تقی فیض(ره) که در ایران شهرت داشت، این حادثه باعث شد که نامش در تیتر خبرگزاری های جهان آمده و در جهان شهرت یافت و مجلس ترحیم او مایه برکت و زمینه ساز برای قطع دست استعمار انگلستان و تحقّق ملی شدن صنعت نفت ایران شد.
نوشته لوح قبر

بر سنگ روی مرقد مطهّرش چنین نوشته شده است:

«النّاس مَوْتی و اهلُ العلمِ أحْیاءٌ. هذا المضجع الشّریف و المرقد المُنیف، للعالم العامل التّقی، والفقیه الکامل الصّفی، مقنّن قوانین الفقه و الاصول، و مبیّن رموز المعقول و المنقول، مفخر العلماء العاملین، استاد الفقهاء و المجتهدین، ینبوع الفضل و التّحقیق، بحرالعلوم و التّدقیق، مُحیی آثار الشّریعة الاسلامیّة، و مؤسّس الحوزة الجلیلة العلمیّة، شیخ الاجازة و الفتوی، آیةالله العظمی، الحاج میرزا محمّد الفیض القمی، و ارتحل فی الیوم الخامس و العشرین من شهر جمادی الاولی سنة ثلاثمأة و سبعین بعد الالف، و اُرِّخ باسمه المشهور (آیت الله الفیض) 25جمادی الاولی سنة 1370قمری، برابر سیزدهم اسفند 1329شمسی.»
پی نوشت ها:

1 انجم فروزان، از عباس فیض (فرزند ایشان)، ص 3و 138لغت نامه دهخدا، ج 35ص .365

2 وی تألیفات گرانسنگی که بیش از 89کتاب است از خود به یادگار گذاشت. (شرح حال ایشان در مقدمه المحجّة البیضاء، ج 1صفحه 42و 32و فوائد الرضویه محدث قمی، صفحه 633تا )642از گفتنی ها این که نامگذاری مدرسه فیضیه به گفته بعضی؛ از این رو است که مرحوم مولی محسن فیض؛ مدتی در این مدرسه سکونت داشت یا باجناق او، مرحوم حکیم عبدالرزاق فیاض لاهیجی مدتی ساکن این مدرسه بود. مرحوم فیض و فیاض، هر دو داماد حکیم معروف ملا صدرا شیرازی بودند.

3 لغت نامه دهخدا، ج 35ص .365

4 گنجینه آثار قم، تألیف عباس فیض، ج 1ص .329

5 آثار الحجة، ج 1ص ( 138با اقتباس و تلخیص) و گنجینه آثار قم، ج 1ص 329و .330

6 اقتباس از گنجینه آثار قم، ج 2ص 330و 331و مجله آئین اسلام، شماره 7سال 4ص .7

7 مرحوم حجة الاسلام و المسلمین آقای سید عبدالله برهانی اشتهاردی(ره)، عالم زاهد و مدرس محقق بود، در حوزه علمیه قم، در محضر درس آیت الله فیض(ره) شرکت می کرد و از مدرسان ممتاز ادبیات عربی در مدرسه رضویه بود. (نامه دانشوران، صفحه 29) دانشمند و ادیب محقق مرحوم حجة الاسلام حاج محمد علی انصاری قمی (وفات یافته سال .1363ش) که دارای تألیفات متعدد می باشد، از شاگردان ایشان بود.

مرحوم حجة الاسلام و المسلمین سید عبدالله موسوی برهانی که در اشتهارد به عنوان «آقای مطلق». مورد تجلیل و احترام مردم بود، در سال 1357شمسی رحلت کرد. از ویژگی هایش این که خوشنویس بود. آن وقت که در حوزه علمیه قم بود، چند کتاب از جمله کتاب «معان الحکمة فی مکاتیب الأئمه» تألیف علامه محقق، علم الهدی محمد بن حسن (فرزند فیض کاشانی) را با دست خط خود نوشت. آیت الله العظمی نجفی مرعشی(ره) در مقدمه بر این کتاب (صفحه قو) می نویسد:« این کتاب، در کتابخانه ما هست، که به خط عالم جلیل، ثقة الاسلام و المسلمین سید عبدالله موسوی اشتهاردی (ادام الله برکاته) می باشد.»

8 مجله نور علم، دوره 2شماره 6ص 106و .107

9 انجم فروزان، ص 138مجله نور علم، دوره 2شماره 6ص 106و .107

10 اقتباس از گنجینه آثار قم، ج 1ص 330تا 335گنجینه دانشمندان، ج 1ص 284تا .286

11 ماجرای مشروح آن در کتاب عیون اخبار الرّضا، ج 2ص 263و سفینة البحار، ج 2ص 447آمده است.

12 اقتباس از آثار الحجّة، ج 2ص .310

13 و 14 اقتباس از گنجینه آثار قم، ج 1ص 328انجم فروزان، ص 138و...

15 گنجینه آثار قم، ج 1ص .335

16 گنجینه دانشمندان، ج 1ص 269و .271

17 اقتباس از مجله نور علم، دوره دوم، شماره 6ص 107و .109

18 گنجینه آثار قم، ج 1ص .336

19 عبدالحسین هژیر نخست وزیر بود و بعد، وزیر دربار شد. او در سال 1328شمسی در مسجد سپهسالار، هدف تیر سید حسین امامی، یکی از افراد فدائیان اسلام، قرار گرفت و کشته شد. (گنجینه دانشمندان، ج 8ص )287

20 اقتباس از آثار الحجّة، ج 1ص .138

21 پس از این ماجرا، آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی(ره) دستگیر و زندانی شد. آقای کاشانی اقرار کرد که به دستور او،

رزم آرا کشته شده است. از این رو رژیم می خواست وی را محاکمه کند. آیت الله العظمی بروجردی(ره) که حکم فقیه را متنفّذ می دانست، با پافشاری بسیار از محاکمه ایشان جلوگیری کرد. گفته بودند: محاکمه می کنیم، ولی مجازات نمی کنیم. آقای بروجردی باز هم راضی نشد که ایشان را محاکمه کنند. (مجله حوزه، شماره 43 - 44ص 129و 128به نقل از آیت الله العظمی حاج شیخ لطف الله صافی - دام ظلّه -.)

22 اقتباس از آثار الحجة، ج 1ص 139و 140گنجینه دانشمندان، ج 8ص 286و .287

آثار:

1. حاشیه بر کفایة الاصول
2. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
3. الفیض در طهارت آب قلیل و عدم تنخجیس متنجّس
4. حاشیه بر عروة الوثقی
5. مناسک حج
6. ذخیرة العباد
7. حاشیه بر وسیلة النجاة
8. تفسیر
9. شرحی بر منظومه مرحوم سیّد بحرالعلوم
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
فیض, قمی, میرزا, محمد, آیت, الله


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 05:58 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1