شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 12-04-2010, 08:36   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض محمد بن عبدالجبار قمی

موطن: قم
نام پدر : عبدالجبار
تاريخ وفات: قرن سوم

زندگینامه ها:

منبع :
8

آوای حقّ

ابوالحسن ربّانی صالح آبادی

مطلع

شهر مقدس قم از آغاز پیدایش، در سال 83 هجری قمری(1) یکی از خیزش گاه های مهم مردان بزرگی بود که همیشه در میدان دانش حدیث و فقه خوش درخشیده اند. از این حرم اهل بیت (ع) صدها دانشور توانا و محدث بزرگ بپا خاسته اند که با سلاح برنده قلم و تألیف کتاب های گرانسنگ، آئین مقدس اسلام را یاری نموده اند. در این نوشتار بر آنیم تا با چهره تابناک یکی از روایتگران نامور شیعی که در آسمان قم طلوع کرد، آشنا شویم و راهش را در جهت زنده کردن معارف و آموزه های دینی، استمرار بخشیم.

نام و نسبت

هنگامی که این نوباوه چشم به جهان گشود، پدرش عبدالجبار، نام او را محمد برگزید.(2) همه تراجم نویسان اتفاق نظر دارند که او قمی بوده و به این شهر منسوب است.(3)

بر ما روشن نیست که این ستاره پرفروغ حدیث، در چه سالی پا به عرصه گیتی نهاده است؛ ولی از آنجا که وی در عصر امام جواد (ع) و امام هادی (ع) می زیست و همچنین از آنجا که از زمره خدمتگزاران حضرت امام عسکری (ع) محسوب می شده است و نیز استادانی همچون صفوان بن یحیی (متوفی: 210 ق.)(4) و حسن بن علی بن فضال (متوفی: 224 ق.)(5) داشته؛ شاید بتوان حدس زد که این دانشور برجسته، در اواخر نیمه سده دوم هجری قمری، به شبستان زندگی خاندان خویش گام نهاد و روشنی بخش آن گردید.

از یاران امام (ع)

محمدبن عبدالجبار قمی، این سعادت و افتخار را داشت که در جرگه شاگردان سه تن از امامان معصوم شیعی قرار گیرد و از دریای بی کران دانش مواجشان بهره مند شود و معارف ناب شیعی را از سرچشمه زلال و پاک آن بنوشد و میراثی مکتوب و ارزشمند را به تمام مسلمانان جهان، هدیه نماید. شیخ طوسی (ره) در یک جا او را از یاران حضرت جواد (ع) بر می شمرد و در جای دیگر از صحابی امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع).(6)

خدمتگزار امام معصوم (ع)

این محدث بزرگوار، علاوه بر اینکه صحابی چندین امام معصوم (ع) است یکی از انسان های شایسته و امین بود و از خدمتگزاران امام عسکری (ع) هم به شمار می آید. همان گونه که می دانید حضرت امام عسکری (ع) بیشتر عمر با برکت خویش را در شهر سامرای عراق سپری کردند. فعالیت های آن امام از جهات گوناگون زیر نظر مأموران جنایت پیشه حکومت عباسیان قرار داشت. هر کس را که احساس می کردند از علاقه مندان و معتقدان به امامت حضرت عسکری (ع) است، مورد سخت ترین آزارها قرار می دادند. در هنگامه ای چنین خطرناک و حساس، انسان باید بسیار باتقوا، امانت دار و حافظ اسرار باشد تا بتواند در آن شرائط سخت، امام (ع) را همراهی کرده و کارهای شخصی آن حضرت را انجام دهد. محمد بن عبدالجبار قمی در مقطعی از زندگی خویش خادم امام حسن عسکری (ع) بود و ضمن پرسیدن نیازهای دینی خود از آن امام بزرگوار می پرسید و امام هم پاسخ های لازم را به او ارائه می فرمود.

علی بن عیسی اربلی می گوید:

«محمد بن عبدالجبار کان خادماً، یسئله عن مسائل کثیره.»؛ محمد بن عبدالجبار، خدمتگزار امام عسکری (ع) بود. او از آن حضرت مسائل بسیاری را می پرسید.(7)

عصر محمد بن عبدالجبار قمی

ایشان در عصری زندگی می کرد که حاکمیت سیاه و فاسد خلفای بنی عباس، سایه سنگین خود را بر جامعه اسلامی افکنده بود. به ویژه شیعیان علوی با انواع آزار و شکنجه ها روبرو بودند؛ و سرنوشت محتوم جمعی از آنان شهادت بود. دوران زندگی این محدث شیعی، با حکومت چند تن از خلفای عباسی معاصر بود: مأمون، معتصم، متوکل و غیره، که هر کدام از آنان ستم های فراوانی را بر شیعیان روا داشتند. بدترین و پلیدترین اینها متوکل، دشمن سرسخت، عنود و هتاک حضرت امیرالمؤمنین (ع) و فرزندان گرامی اش بود. او بارها قبر مقدس امام حسین (ع) را با خاک یکسان کرد و دست و پای شیعیان را که به زیارت آن مرقد مطهر می رفتند، قطع نمود؛ به عنوان نمونه، فردی چون ابن سکیت را که از جرگه روایتگران شیعی و دانشمندی توانا بود و عشق و محبت امیرالمؤمنین (ع) و امامان شیعی در ژرفنای وجودش موج می زد، وحشیانه به شهادت رسانید.

برای شیعه آن چنان موقعیت تلخ و خطرناک بود که حتی وکیلان امامان (ع) نمی توانستند خویش را بدین عنوان به مردم معرفی نمایند. مثلاً یکی از آنان با لقب سمّان (روغن فروش) به خانه امام عسکری (ع) رفت و آمد می کرد و اموال و وجوهات را به آن حضرت می رسانید.

آری، محمد بن عبدالجبار در این روزگار تاریک و آزاردهنده، از خادمان حضرت عسکری (ع) و روایتگران معروف به حساب می آمد و این نیست مگر برهانی بر بزرگی و اعتقاد راسخ او به خاندان پاک پیامبر اکرم (ص).(8)

از منظر بزرگان

محمدبن عبدالجبار در پرتو خصلت های نیک خود و از آنجا که از دریای دانش امامان معصوم شیعه، فیض و بهره فراوانی برده، ستایش تراجم نویسان را برانگیخته است و آنان جایگاه بلند او را ارج نهاده اند.

شیخ طوسی (ره) می گوید:

«محمد بن عبدالجبار قمی روایتگری نامدار و موثق است.»(9)

علامه حلی (ره) هم می فرماید:

«محمد بن عبدالجبار از یاران امام هادی (ع) بوده و محدثی مورد اطمینان است.»(10)

سایر تراجم نویسان همچون محقق اردبیلی، وحیدبهبهانی و عبداللّه ممقانی نیز از او تجلیل کرده اند. آیت اللّه خوئی هم در میراث مکتوب و گرانسنگ خویش آورده است:

«شماره روایاتی که این محدث ارزشمند از امامان شیعه نقل کرده و باب های مختلف حدیثی را دربر می گیرد، به 900 روایت می رسد.»(11)
خاندان

از خاندان این محدث نامور، اطلاع دقیقی در دست نیست ولی مناسب است در اینجا به نکته ای اشاره شود. گاهی در روایات و یا سخنان بزرگان تراجم دیده می شود که محمد بن ابی الصهبان، را از گروه روایتگران شیعی قرار داده اند. ممکن است عده ای از پژوهشگران در ماهیت وی دچار اشتباه شوند؛ ولی باید بدانیم که محمد بن ابی الصهبان، همان محمد بن عبدالجبار قمی است. پدر وی عبدالجبار، به «ابوالصهبان» هم معروف بوده است. بر این اساس، در روایات گاهی محمد بن عبدالجبار می بینیم و گاهی محمد بن ابی الصهبان؛ حال آنکه هر دو یک محدثند.(12)
استادان

از بنیادی ترین پایه های رشد و پیشرفت هر پژوهشگری در حوزه معارف و اندیشه، داشتن استادان برجسته است. محمّد بن عبدالجبار یکی از همین افراد است که نزد گروهی از معروف ترین و شاخص ترین محدثان شیعه، به فراگیری دانش و روایات اهل بیت پیغمبر (ص) پرداخت و خود به دنبال تلاش و عشق به گردآوری اخبار، پرداخت و به یکی از چهره های سرشناس و پایه گذاران نشر حدیث تبدیل شد. اکنون به ذکر چند تن از اساتید وی می پردازیم:

1 - صفوان بن یحیی ؛ که روایات محمد بن عبدالجبار بیشتر از همین دانشور تواناست. به گفته آیت اللّه خوئی (ره) وی 309 حدیث از صفوان نقل می کند.(13)

صفوان از پرآوازه ترین و با فضیلت ترین دانشمندان شیعه است و سهم بزرگی در نشر دانش حدیث دارد. شیخ طوسی می فرماید:

«وی نزد اصحاب حدیث از موثق ترین و عابدترین اهل زمان خود بود.»(14)

نجاشی آورده است:

«او از امام رضا (ع) روایت می کرد و نزد آن حضرت منزلت عظیمی داشت. زمانی وکیل حضرت امام رضا (ع) و امام جواد (ع) بود. او در میدان عبادت و پرهیزکاری جایگاه بلندی داشت.»(15)

جان او در سال 210 در اوائل سده سوم هجری قمری به سوی معبودش پرکشید.(16)

2 - محمّد بن اسماعیل بن بزیع؛(17)او هم از روایتگران معروف شیعه است. وی محدثی صاحب نام و موثق بوده و از یاران امام کاظم (ع) ، امام رضا (ع) و امام جواد (ع) می باشد. ایشان ضمن آنکه یکی از مخلص ترین و وفادارترین اصحاب امامان بود، در برهه ای از زندگی خویش وزیر یکی از خلفای عباسی شد. روزی حضرت امام رضا (ع) به گروهی از شیعیان فرمودند: «دوست داشتم در میان شما، افرادی همانند محمدبن اسماعیل بن بزیع پیدا می شد.»(18)

3 - حسن بن علی بن فضال؛(19) این محدث و فقیه شیعه از کارآمدترین، عابدترین و موثق ترین چهره های حدیثی است و نام او در کنار روایات اهل بیت (ع) چونان ستاره ای در آغوش آسمان می درخشد.

شیخ طوسی (ره) می فرماید:

«او از راویان امام رضا (ع) بود و ارتباط ویژه ای با آن حضرت داشت. محدثی بود بلند مرتبه، زاهد، با تقوی و موثق که در سال 224 مرغ جانش به ملکوت اعلی پیوست.»(20)

4 - محمّد بن ابی عمیر؛(21)وی در قلمرو نشر احادیث ائمه (ع) و ایستادگی در برابر حکومت جبار زمان خویش، قهرمانی سترگ است که نامش بر تارک تاریخ حماسه سازان شیعی، می درخشد. شخصیت او آن چنان در اوج بوده است که دوست و دشمن از او ستایش کرده اند.

شیخ طوسی (ره) آورده است:

«ابن ابی عمیر هم نزد شیعه و هم اهل سنت از موثق ترین، عابدترین و باورع ترین چهره های روایتی است. او سه تن از امامان (ع) را درک کرد: حضرت موسی بن جعفر (ع) ، امام رضا (ع) و امام جواد (ع). با اینکه بخشی از کتاب های او از بین رفته، ولی تا کنون 94 کتاب از او باقی مانده است.»(22)

نجاشی می گوید:

«او نزد شیعیان و سنیان منزلت رفیعی داشت. جاحظ که از دانشمندان مشهور اهل سنت است، در کتاب های خویش از او به عنوان چهره برجسته شیعه یاد کرده و او را می ستاید.»(23)

5 - علی بن مهزیار اهوازی؛(24) از بزرگان محدثین است. به گفته شیخ طوسی: «او انسانی است بلند مرتبه، با روایات زیاد و موثق.»(25)

6 - محمد بن خالد برقی؛(26) از یاران امام موسی بن جعفر (ع) که چهره ای موثق و نام آور است.(27)

7 - عبداللّه بن حجال؛(28) روایتگر توانا و پر آوازه شیعی(29) که در احادیث بیشتر به «حجال» شهره است.

شاگردان

محمد بن عبدالجبار برای سیراب کردن جان تشنه اش از مشرب حدیث اهل بیت (ع) ، به گردآوری و حفظ احادیث می پرداخت. وی با استفاده از محضر استادان پر مایه اش، در نهایت اندوخته های خویش را به جمعی از دلباختگان خاندان عصمت - که پروانه وار گرداگرد شمع وجود او حلقه زده بودند.- آموزش می داد. اکنون به ذکر شماری از مشاهیر ایشان بسنده می کنیم:

1 - احمد بن ادریس قمی؛(30) وی به حق از تواناترین و نامدارترین محدثان شیعه است. او که یکی از استادان محمد بن یعقوب کلینی است، بیشتر روایات خود را از محمد بن عبدالجبار قمی روایت می کند. این نکته در کتاب های حدیثی کاملاً آشکار است.(31)

2 - محمد بن حسن صفار قمی؛(32) ایشان از سلسله برجسته محدثان شیعی به شمار می آید و کتاب بصائر الدرجات از تألیفات معروف این مرد بزرگ است. عمر وی در سال 290 ق، به پیان رسید و او را در شهر مقدس قم به خاک سپردند.(33)

3 - عبداللّه بن جعفر حمیری؛(34) از یاران حضرت عسکری (ع) بود که با امام زمان (ع) هم ارتباط ویژه ای داشت. او را به عنوان «شیخ» دانشمندان قمی، نام می برند. کتاب معروفش قرب الاسناد از مدارک مورد اعتبار «فقه شیعه» است.(35)

4 - احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی؛(36) این شخصیت به یقین از عالمان و فقهای زبده شیعه محسوب می شود. وی علاوه بر اینکه در حوزه حدیث، برجستگی ویژه ای داشت، در میدان سیاست و مدیریت، شایستگی های خوبی از خویش نشان داد.(37)

5 - محمد بن یحیی قمی؛(38) او که از استادان بلند مرتبه شیخ کلینی است، نزد محمد بن عبدالجبار، سِمَت شاگردی را دارد. این محدث قمی از چهره های شاخص مقبولی است که نام او در سراسر کتاب گرانسنگ کافی همانند ستاره ای پرفروغ می درخشد.(39)
برگی زرین از روایات

نماز با لباس ابریشمی

او می گوید: به امام عسکری (ع) نامه ای نوشتم و از آن حضرت (ع) پرسیدم: «آیا با کلاهی از ابریشم خالص، یا دیبای بافته شده می توان نماز خواند؟» حضرت (ع) در پاسخ نوشتند: «نماز خواندن با ابریشم خالص جایز نیست.»(40)
ماهیت عقل

وی با واسطه از امام صادق (ع) روایت می کند: یکی از یاران امام (ع) از ایشان پرسید: «عقل چیست؟» امام فرمودند: «عقل آن گوهر گرانبهائی است که به وسیله آن خداوند را عبادت می کنند و بهشت را به دست می آورند.» گفتم: «پس آنچه معاویه داشت چه بود؟» فرمودند: «آن مکر و شیطنت بود؛ شبه عقل بود نه عقل.»(41)

سخن معصوم، سخن جبرئیل است

با واسطه از عمر بن یزید حدیث می کند که گفت: من به حضرت صادق (ع) عرض کردم: «در میان اصحاب ما گاهی اختلاف رأی به وجود می آید و هر کسی چیزی می گوید، من به آنها می گویم سخن من، سخن جعفر بن محمد (ع) است.» امام فرمودند: «بله و آنچه را هم که من در مسائل گوناگون می گویم، از خود نمی گویم؛ بلکه ریشه و اساس این دستورات از جبرئیل است.»(42)
ترک گناه

با واسطه از امام صادق (ع) روایت می کند که حضرت فرمودند:

«خوشا به حال آن کس که از لذت های زودگذر و فریبنده دنیا دوری کند و برای ترس از عذاب جهنم و روز حساب، دامن به گناه نیالاید.»(43)

مظلومیت و غربت حضرت فاطمه (س)

با واسطه از امام حسین (ع) روایت می کند که فرمودند:

«حضرت زهرا (س) در واپسین لحظات عمر که بیمار بودند، به علی (ع) وصیت کردند: «امور مربوط به من را از این مردم نهان کن و بیماری مرا به هیچ کس اطلاع مده.» حضرت امیرالمؤمنین (ع) هم وصیت حضرت فاطمه (س) را پذیرفته و خود مراقبت از حضرت زهرا (س) را به عهده گرفتند و اسماء هم ایشان را یاری و کمک می کرد. وقتی رحلت جانسوز حضرت فاطمه (س) نزدیک شد، باز به علی (ع) وصیت فرمود: «آنچه مربوط به من است، خودت انجام بده؛ مرا به دست خود غسل و کفن کن و قبرم را پنهان دار.» حضرت علی (ع) بعد از رحلت فاطمه زهرا (س) خودش با انجام تمام وصیت آن حضرت (س) ، او را غسل داد، کفن کرد و قبرش را نهان کرد. هنگامی که پیکر فاطمه (س) را در قبر می نهاد و خاک ها را به روی بدن حضرت می ریخت، غم و اندوه فراوانی علی (ع) را در بر گرفت. سرشک از گونه هایش می تراوید. روی خود را به سوی قبر پیامبر کرد و سخنان سوزناکی را که حکایتگر رنج ها و دردهایش بود، با پیامبر اکرم (ص) در میان گذاشت.»(44)
نرمش و مدارا با مردم

با واسطه از رسول اکرم (ص) روایت می کند که آن حضرت فرمودند:

«آن چنان که من از طرف خدا دستور دارم واجبات و فرائض را انجام دهم، همان گونه دستور دارم با مردم مدارا کنم.»(45)

منزل کوچک

با واسطه از امام باقر (ع) روایت می کند که حضرتش فرمودند:

«یکی از سختی های زندگی، داشتن خانه کوچک و تنگ است.»(46)
غروب ستاره

محمد بن عبد الجبار قمی، بعد از عمری تلاش در راه حفظ اخبار و روایات اهل بیت (ع) و نشر و گسترش آنها، چشم از این جهان فرو بست و کبوتر جانش به سوی عالم ملکوت پرکشید. اینکه او در چه سالی و در کدامین سرزمین از این دنیا رخت بر بست، مشخص نیست. فقط به دلیل وجود برخی قرائن، می توان حدس زد که او در اواسط سده سوم هجری از این جهان رحلت کرده است.

روحش شاد و راهش پر رهرو باد.

پی نوشت ها:

1 - معجم البلدان، یعقوب حموی، ج 4، ص 392؛ تتمة المنتهی، شیخ عباس قمی.

2 و 3 - فهرست، شیخ طوسی، ص 147؛ رجال، شیخ طوسی، ص 407؛ خلاصه، ص .142 ریحانة الادب، ج 7، ص 2255؛ معجم الرجال، ج 16، ص 200؛ تنقیح المقال، ج 2، ص 135.

4 - نجاشی، ص 83.

5 - همان، ص 24.

6 - رجال، شیخ طوسی، ص 407 و 423 و 435؛ تنقیح المقال، ج 2، ص 135؛ معجم الرجال، ج 16، ص 200؛ جامع الروات، ج 2، ص 135؛ خلاصه، ص 142؛ معجم الثقات، ص 99.

7 - کشف الغمه، ج 2، ص 418، چاپ مسجد جامع تبریز.

8 - غیبة شیخ طوسی(ره)، ص 214، چاپ کتابخانه نینوا؛ سیرة الائمة الاثنی عشر، هاشم معروف الحسنی، ج 2، ص 514؛ حیوة الحیوان، دمیری، ج 1، ص 119؛ الکنی و الالقاب، ج 1، ص 303، انتشارات بیدار قم.

9 - رجال، شیخ طوسی، ص 423 و 435.

10 - خلاصه، علامه، ص 142.

11 - معجم الرجال، ج 16، ص 200؛ تنقیح المقال، ج 2، ص 135؛ جامع الروات، ج 3، ص 135.

12 - رجال شیخ طوسی، ص 423؛ خلاصه، ص 142؛ امالی، مفید، ص 51، چاپ جامعه مدرسین قم.

13 - معجم الرجال، ج 16، ص 202؛ توحید، صدوق، ص 98.

14 - فهرست، ص 83: «اوثق اهل زمانه عند اصحاب الحدیث و اعبدهم».

15 - نجاشی، ص 39.

16 - همان، ص 40.

17 - معجم الرجال، ج 16، ص 202.

18 - نجاشی، ص 233 و 234؛ رجال، ص 386؛ فهرست، ص 139.

19 - معجم الرجال، ج 16، ص 202؛ بحار الانوار، ج 2، ص 236، حدیث 24.

20 - نجاشی، ص 8؛ فهرست، ص 47.

21 - بحار الانوار، ج 2، ص 241، حدیث 34.

22 - فهرست، شیخ طوسی، ص 142: «کان من اوثق الناس عند الخاصه و العامه و انسکهم نسکاً و اورعهم و اعبدهم.»

23 - نجاشی، ص 229.

24 - وسائل الشیعه، ج 3، ص 258، باب 7، حدیث .3

25 - فهرست، ص 85.

26 - بحار الانوار، ج 2، ص 215.

27 - رجال، شیخ طوسی، ص 386؛ خلاصه، علامه، ص 139.

28 - بحار الانوار، ج 2، ص 215.

29 - نجاشی، ص 157؛ رجال، ص 381؛ خلاصه، ص 157

30 - توحید، صدوق، ص 98و 146؛ بحار الانوار، ج 1، ص 116.

31 - فهرست، شیخ، ص 26؛ نجاشی، ص 67.

32 - بحار الانوار، ج 2، ص 241 و 196.

33 - نجاشی، ص 157.

34 - بحارالانوار، ج 2، ص 46.

35 - نجاشی، ص 152؛ فهرست، ص 102.

36 - امالی ،مفید، مجلس 35، حدیث 9، ص 299.

37 - نجاشی، ص 60.

38 - امالی، مفید، ص 51، مجلس ششم، حدیث 11.

39 - نجاشی، ص 250؛ خلاصه، ص 157.

40 - وسائل الشیعه، ج 3، ص 267، باب 11، حدیث 2: «قال: کتبت الی ابی محمد(ع) اسأله هل یصلی فی قلنسوه حریر محض، او قلنسوه دیباج فکتب علیه السلام لاتحل الصلوة فی حریر محض.»

41 - بحار الانوار، ج 1، ص 116، حدیث 8: «قلت فالذی فی معاویه؟ قال تلک النکراء و تلک الشیطنته و هی شبیهة بالعقل و لیست بالعقل.

42 - بحار الانوار، ج 2، ص 241، ح 34.

43 - امالی مفید، ص 51، مجلس 6، ح 11.

44 - همان، ص 281، مجلس 33، ح 7.

45 - بحار الانوار، ج 18، ص 213، ح 42: «امرت بمداراه الناس کما امرت باداء الواجبات.»

46 - وسائل الشیعه، ج 3، ص 559: «من شقاء العیش ضیق المنزل.»
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
قمی, محمد, بن, عبدالجبار


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 00:12 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1