شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 16-04-2010, 10:29   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض عمران اشعری قمی

موطن: قم
نام پدر : عبداللّه
تاريخ وفات: 148قمری

زندگینامه ها:

منبع :
9

راوی نجیب

علی محمدی یدک

عمران بن عبداللّه اشعری قمی

عمران اشعری قمی، فرزند عبداللّه از شخصیت های برجسته شیعه در قرن دوم هجری بود که هم عصر با امام صادق (ع) در شهر مقدس قم می زیست؛ او از یاران و راویان آن امام نیز به شمار می آمد.(1) پدر عمران، عبداللّه بن سعد بن مالک اشعری، از شیعیان والامقامی بود که فرزندانی همچون عمران را می پرورید. اگرچه نام او در کتاب های رجال و دیگر منابع موجود، کمتر به چشم می آید، اما این چیزی را از سترگی مقامش نمی کاهد، زیرا دانشمندان بزرگی همانند: علامه مامقانی(2) - در تنقیح المقال - و مرحوم خوئی(3) - در معجم رجال الحدیث - از او در فهرست راویان شیعی یاد کرده و برای تایید و نشان دادن شخصیت والای وی، به جایگاه رفیع فرزندان او، عمران و عیسی، نیز اشارتی کرده اند.

خاندان بزرگوار

خویشان عمران از شیعیان اهل بیت نبوت (ع) ، و مردمان برجسته روزگار خود بودند. امام صادق (ع) آنها را خاندانی نجیب و بزرگوار معرفی فرمود، و شخصیت عمران را به داشتن قومی بزرگوار چنین ستود:

«هذا من اهل بیت النجباء» این، از خاندان نژادگان است.»(4)

این قوم نجیب از تیره بزرگ اشعری های قم بودند که نقش فراوانی را در آبادانی شهر قم به عهده داشتند. شاید به همین دلیل، «عمران بن عبداللّه» به «عمران اشعری قمی» معروف گشته است.
برادران عمران

آدم، ادریس، اسحاق، عیسی، عبدالملک و یعقوب، برادران بزرگوار عمران بودند، که همگی از یاران امامان معصوم (ع) به شمار می آمدند، آنها به درجه های بالایی از علم و معرفت دست یافتند و در راه ترویج و توسعه فرهنگیِ مکتب علوی، خدمت فراوان کردند.

اکنون به اختصار به گوشه ای از زندگی آنها اشاره می کنیم.

* آدم بن عبداللّه قمی: شیخ طوسی، رجال نویس قرن پنجم هجری، در کتاب رجال خود، آدم بن عبد الرحمن را از یاران امام صادق (ع) معرفی کرده است.(5)

* ادریس بن عبداللّه قمی: از اعلام شیعه قرن دوم هجری، که در زمره یاران امام جعفر صادق (ع)(6) و امام موسی کاظم (ع)(7) جای داشت، شرح حال او در همین مجموعه ستارگان حرم آمده است.(8)

* اسحاق بن عبداللّه: راوی قابل اعتماد، و از یاران امام باقر(9) و صادق (ع) (10) که مرحوم نجاشی، متوفای 450 ق شخصیت وارسته او را این گونه ستوده است: «اسحاق بن عبداللّه بن مالک الاشعری القمی، ثقة...». اسحاق بن عبداللّه فردی ثقه و قابل اطمینان است.(11)

* عیسی بن عبداللّه القمی: عالم و راوی بلند مرتبه ای که امام هشتم (ع) درباره اش فرمودند:«منااهل البیت»: او از ما است.(12) وی از یاران آن حضرت نیز به شمار میرود، و در نزد دانشمندان رجال بر جایگاه رفیعی استوار گشته است. حالات این را وی وارسته نیز در مجموعه ستارگان حرم آمده است.(13)

* عبدالملک بن عبداللّه القمی: امام صادق (ع) ، در توصیف شخصیت والای او می فرمایند:«انه قوی الایمان»: همانا او ایمانی محکم دارد.(14) عبدالملک از یاران و شیعیان وارسته آن حضرت (ع) بود.(15)

* یعقوب بن عبداللّه القمی: مرحوم خوئی در کتاب «معجم رجال الحدیث» که به بررسی راویان حدیث پرداخته است، به نقل از« رجال برقی» او را از یاران حضرت صادق (ع) معرفی می کند.(16)

پسرعمران

مَرْزَبان، پسرعمران، شیعی والا مرتبه، و از یاران امام کاظم(17) و امام رضا (ع) (18) بود، شاید بهترین چیزی که دهنده عظمت و ارزش مرزبان است، پاسخی باشد که امام رضا (ع) به سؤال او برگرداند.«مرزبان گفت: به امام رضا (ع) عرض کردم: می خواهم چیزی که خیلی مهم است از شما بپرسم، آیا من از شیعیان شما هستم؟ حضرت فرمود: بله. عرض کردم آیا اسم من نزد شما نوشته شده است؟ حضرت جواب داد: بله.»(19)

هر چند مرحوم آقابزرگ تهرانی در کتاب ارزنده الذریعه الی تصانیف الشیعه نام مرزبان را در فهرست نویسندگان و مؤلفان شیعی آورده و برای او کتابی را با نام کتاب الحدیث ذکر کرده است؛(20) اما در حال حاضر هیچ اثری از آن نیست. شاید این کتاب نیز همانند بسیار کتاب الحدیث های گذشته در کتاب های بزرگ روائی شیعیان ادغام شده باشد، و یا در طول زمان بر اثر حوادث گوناگون، محو گردید.
عمران بن عبداللّه بر محور ولایت

شیخ مفید و مرحوم کشّی از عالمان سده چهارم و پنجم هجری قمری چند روایت در ستایش عمران بن عبداللّه نقل کرده اند، که در کنار برخی گزارش های دیگر، بیان کننده ولایت مداری، و شیفتگی او به خاندان نبوت (ع) است.

با نگاهی به منابع موجود، صحنه هایی از زندگی عمران دیده می شود که از پیوند او بر پایه استوار نبوت، و گردش حول محور امامت، حکایت دارد. حال گوشه هایی از آن بیان می شود.

صحابی امام صادق (ع)

شیخ طوسی - متوفای 460 ق - نام عمران را نیز در کنار یاران امام جعفرصادق (ع) جایی داده - و بدین گونه، بر عظمت و مقام آن شخصیت بزرگ افزوده است؛ او در این باره می گوید: «عمران بن عبداللّه الا شعری القمی، برادر یعقوب و عیسی است.»(21)
عمران در کلام امام صادق (ع)

امام صادق (ع) در گفتگوی صمیمانه خود با عمران بن عبداللّه، سخنان زیبایی را در توصیف شخصیت ممتاز او بیان فرمود و مقام و منزلت والای وی را بر همگان نمایاند؛ در این باره ابان بن عثمان از یاران امام جعفر صادق (ع) می گوید: هنگامی که عمران به نزد امام صادق (ع) آمد، حضرت او را در کنار خود جای داده و فرمودند: چطوری؟ فرزندت چطور است؟ خویشانت چگونه اند؟ حال پسران عمویت چطور است؟ اهل خانه ات چه حال دارند؟ سپس امام (ع) مدت زیادی با عمران سخن گفت؛ وقتی عمران بیرون رفت، از امام سؤال شد، این شخص که بود؟ فرمود: فردی شریف و بزرگوار از قومی نجیب بود. قومی که هیچ ستم کاری بر آنها مسلط نشد، مگر آنکه خداوند او را هلاک کرد.(22)
دیدار با امام صادق (ع)

از میان روایت های اندک عمران، و آنچه مرحوم کشی و شیخ مفید درباره او نقل کرده اند، برمی آید که وی با وجود دوری راه، چندین بار به دیدار امام صادق (ع) رفته، و از محضر ایشان بهره فراوان جسته است.

عمران بن عبداللّه بیشتر وقتها در مراسم حج و صحرای منا به دیدار امام (ع) می رسید؛ البته احتمال این که در سایر زمان ها و مکان ها نیز با حضرت (ع) در ارتباط بوده است، بعید نمی نماید، امّا گزارش های موجود هیچ اشاره ای به آن ندارد.

مرحوم شیخ مفید - متوفای 381 ق - در کتاب ألاختصاص دیدار او با حضرت در صحرای منا را این گونه روایت کرده است: حمّاد بن عثمان، صحابی امام صادق (ع) می گفت: گروهی در منا نزد امام صادق (ع) بودیم، که عمران بن عبداللّه قمی به نزد حضرت آمد، امام (ع) حالش را پرسید و با او بسیار خوش رفتاری کرد. وقتی به حضرت (ع) عرض کردم این فرد کیست که با او این گونه سخن گفتید و به او احسان کردید. حضرت فرمودند: این از خاندان نجباء است...(23)

مرحوم کشّی نیز این سخن را با تفاوتی اندک روایت کرده است.(24)
هدیه برای امام صادق (ع)

شاید اوج دوستی و دلدادگی عمران به پیشوایش امام صادق (ع) زمانی باشد که در صحرای منا خیمه ای برای حضرت و خانواده اش به پا کرد، وی با نهایت عشق و علاقه آن را به محضر ایشان پیش کش کرد. مضمون حکایت ازاین قرار است:

راوی می گوید:

«در منا بودم که عمران بن عبداللّه قمی، با خیمه هائی در دست، از راه رسید، و آنها را در خیمه گاه حضرت صادق (ع) برپا کرد. وقتی امام (ع) با اهل بیت خود تشریف آوردند، با دیدن خیمه ها، پرسیدند: این ها مال کیست؟ گفتم: قربانت شوم، این ها را عمران بن عبداللّه قمی برای شما برپا کرد. حضرت (ع) داخل خیمه ها شد؛... عمران نیز کار خود در حضور امام (ع) را چنین گزارش می دهد که: جانم به فدایتان، این ها خیمه هائی است که دستور دادید، برایتان درست کنم. حضرت (ع) فرمودند: قیمت آنها چه قدر شد؟ عمران گفت: جانم به قربان شما، پارچه های خیمه را خودم ساخته و برای شما درست کرده ام، فدایت شوم، دوست دارم به عنوان ارمغان و هدیه این خیمه ها را ازمن قبول کنید! من آن پولی را که شما به من داده بودید پَس دادم؛ حضرت (ع) دست عمران را گرفت و درباره اش این چنین دعا کرد: از خداوند می خواهم بر محمد و آلش درود فرستد، و تو را در روزی که هیچ سایه ای جز سایه خدا نیست، زیر سایه خویش قرار دهد.»(25)
عمران در نگاه عالمان

اغلب دانشمندان شیعه، نام عمران بن عبداللّه را در کتاب های رجال خود به ثبت رسانده اند و در تأیید وثاقت و عدالت عمران به روایت هایی که شیخ مفید و مرحوم کشّی نقل کرده اند، استناد جسته اند. مرحوم مامقانی با توجه به همین روایت ها، شخصیت عمران را چنین می ستاید «فلا یبعد عدّ الرجل من الثقات الذین استفید وثاقتهم من القرائن الخارجیة و لا اقلّ من کونه فی اعلی درجات الحسن...» برشمردن عمران را در زمره کسانی که وثاقت آنها با قرائن و شواهد خارجی ثابت می شود. بعید نیست؛ حداقل این که، او را در بالاترین درجه های حُسن جای دارد...»(26)

علامه حلّی نیز این چند روایت را، از نشانه های بزرگی شخصیت وارسته عمران دانسته است.(27)
جایگاه روائی عمران

در میان راویان و ناقلان آثار مکتب امامت (ع) ، نام عمران نیز می درخشد؛ لکن شمار بسیار اندک روایت های او، ما را از دست یابی به تحلیل و بررسی بیشتر، درباره شخصیت روائی و گرایش روایت هایش و... باز می دارد. بدیهی است، او نیز همانند بسیاری از راویان شیعه - احتمالاً - روایت های فراوان داشته است. اما گذشت زمان، و دسیسه های مخالفان - که از هر فرصتی برای محو آثار تشیع استفاده می کردند - نسل ما را از رسیدن به آثار ایشان محروم کرده است.

پیش از بیان دو روایتی که عمران مستقیماً از امام صادق (ع) نقل کرده است، دو نکته را متذکر می شویم:

نکته نخست: این که با دقت در سند دو حدیثی که عمران بن عبداللّه روایت کرده است، درمی یابیم استاد وی در نقل حدیث، حضرت امام جعفر صادق (ع) بوده است، که با حضور نزد ایشان و شنیدن کلام نورانی حضرت (ع) ، آن را نقل کرده.

کسانی که این دو حدیث را از عمران روایت کرده اند، یعقوب بن عبداللّه قمی، برادر عمران، و پسرش مرزبان بن عمران، هستند، که به عنوان شاگردان او در نقل روایت، نیز محسوب می شوند.

نکته دوم: در جستجوی روایت های عمران بن عبداللّه قمی، ممکن است به عنوانی دیگر از «عمران قمی» - که در سند احادیث هست - برخورد کنیم، «عمران قمی» شخصیتی است سوای عمران بن عبداللّه قمی و متفاوت از او، زیرا بر اساس آنچه مرحوم خوئی گفته است، «عمران قمی» در واقع «عمران بن محمد بن عمران قمی» است،(28) نه عمران بن عبداللّه قمی، بنابراین «عمران قمی» در حقیقت نوه عمران بن عبداللّه قمی است، نه خود عمران.

اکنون پس از بیان دو نکته فوق، مضمون دو روایتی را که انتسابش به عمران بن عبداللّه قمی قطعی است از نظر می گذرانیم.
تفسیر قرآن

از دستورات مهم اسلام جهاد با کافران است، خداوند در سوره توبه آیه 123،(29)مؤمنان را به جنگ با کافرانی می خواند که در مجاورت آنها بوده اند. عمران بن عبداللّه در تفسیر این آیه شریفه، سخنی را از امام صادق (ع) روایت می کند، که مضمونش چنین است: کافرانی که در مجاورت و نزدیکی مسلمانان قرار داشتند، طایفه «دیلم»(30) بودند.(31)
عقوبت پندار نادرست درباره امامت

با توجه به اهمیت مسئله امامت، که از پایه های اعتقادی شیعه، و ضروریات دین مبین اسلام است، عمران بن عبداللّه قمی از امام صادق (ع) حدیثی را نقل کرده است که حضرت سه دسته را، به دلیل پندار غلط، و سستی در امر امامت، سزاوار عذاب خدا دانسته اند، و آنها را در ردیف کسانی قرار داده اند که هیچ بهره ای از اسلام نبرده اند.

1 - کسی که به دروغ ادعای امامت کند.

2 - کسی که امام حقیقی را انکار کند.

3 - کسی که دو گروه فوق را مسلمان بداند.(32)
لحظه تسلیم

عمران بن عبداللّه قمی، پس از روزگاری تلاش، سرانجام تسلیم امر الهی شد، و با کوله باری از اخلاص و ارادت به خاندان نبوت (ع) راه زندگی جاودان را در پیش گرفت، تا در سرمنزل ابدیت به دیدار معبودش نایل آید.

از تاریخ درگذشت او گزارشی در دست نیست؛ اما به دلیل اینکه عمران از یاران امام صادق (ع) بوده و سال شهادت حضرت 148 هجری قمری است، چنانچه عمران بعد از شهادت امام (ع) از دنیا رفته باشد، تاریخ وفاتش به نیمه دوم قرن دوم هجری برخواهد گشت، و در صورتی که قبل از شهادت حضرت، دعوت حق را لبیک گفته باشد، زمان رحلتش نیمه اول قرن دوم هجرت خواهد بود.

محل دفن عمران نیز همانند بسیاری از زوایای دیگر زندگیش نامعلوم است.
پی نوشت ها:

1 - رجال، شیخ طوسی، ص 256.

2 - تنقیح المقال، ج 2، ص 184.

3 - معجم رجال الحدیث، ج 10، ص 195.

4 - رجال، کشی، ص 333، رقم 608.

5 - رجال، شیخ طوسی، ص 143.
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
قمی, اشعری, عمران


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 06:01 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1