شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 20-04-2010, 11:51   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض آیة اللّه حاج سید جواد قمی

موطن: قم
نام پدر : حاج میرزا علی رضا
تاريخ وفات: 1303قمری

زندگینامه ها:

منبع :
11



فقیه دلاور

ناصرالدین انصاری قمی
فقیه دلاور

فقیه نامور قم، آیة اللّه حاج سید جواد قمی، عالم و مطاع این شهر، در اواخر قرن سیزدهم هجری بوده است، که نام و یاد و خدمات او به جهان علم و دانش هماره در یادها جاودانه خواهد ماند. اینک در این مقال کوتاه به ذکر شمّه ای از آثار و مفاخرش می پردازیم.
ولادت

آیة اللّه حاج سید جواد قمی، که نام اصلی اش سید محمد تقی و به سید جواد مشهور بود،(1) در سال 1240 ق، در قم در بیت علم و تقوا و فضیلت زاده شد. البته سال ولادت ایشان در جایی به صراحت ذکر نگردیده؛ اما از آنجا که وفاتش، در 63 سالگی (1303 ق) واقع شده، طبعاً ولادتش در 1240 ق باید بوده باشد.(2)
پدر و مادر

مادر ایشان، فرزند مرحوم آیة اللّه العظمی میرزای قمی (صاحب قوانین)(3) و پدر بزرگوارش، مرحوم حجة الاسلام حاج میرزا علی رضا طاهری قمی (فرزند سید محمد بن کمال الدین موسوی رضوی)، یکی از دانشمندان بزرگ و رؤسای شهر قم و از شاگردان مبرّز میرزای قمی، صاحب قوانین (و داماد معظم له) و مورد عنایت و محبت مخصوص او بوده است. مرحوم میرزا محاکمات شهر قم را بدو ارجاع می داد. به همین سبب محضر او و بعدها فرزندش، حاج سید جواد، محلّ حلّ و فصل نزاع ها و رفع محاکمات بود و در اجرای احکام شرعی و اقامه معروف و نهی از منکر، از سرزنش دیگران نمی هراسیدند و در رفع ظلم از مردم می کوشیدند. وی در شوال 1248 ق بدرود زندگی گفت و در قبرستان شیخان کبیر قم، به خاک سپرده شد.(4) آیة اللّه حاج سید جواد در هشت سالگی پدرش را از دست داد.

گفتنی است که آیة اللّه حاج سید جواد قمی از نوادگان عالم جلیل القدر ملا محمد طاهر قمی - شیخ الاسلام قم - است و اولاد و اعقابش در قم به خاندان «پیشوایی» شهرت دارند.
تحصیلات

مرحوم حاج سید جواد، پس از پشت سر نهادن دوران کودکی و نوجوانی، دروس مقدماتی حوزه را در قم در حدود سال 1255 ق، به اتمام رساند و برای ادامه تحصیل به اصفهان، که در آن زمان مهد علم و دانش و از بزرگ ترین حوزه های علمیه جهان اسلام به شمار می رفت، مهاجرت کرد و در درس اساتید بزرگ حوزه اصفهان مانند آیات عظام: سید محمد باقر شفتی معروف به حجة الاسلام و شیخ محمد تقی رازی (و شاید حاجی کلباسی و ملاعلی نوری، که قطب های علم و دانش در اصفهان بودند)، شرکت کرد و مبانی علمی اش را استوار ساخت.(5)
مهاجرت به نجف

حاج سید جواد، پس از وفات استادش، سید باقر شفتی، در سال 1260ق، به سوی نجف اشرف کوچ کرد و سالیان بسیار در درس های فقه و اصول آیات عظام: شیخ محمد حسن نجفی، صاحب جواهر و مدت کمی نیز در درس شیخ مرتضی انصاری حاضر شد و با استحکام بخشیدن به آموخته های خود به درجات عالی علم و اجتهاد نایل آمد.(6)
اساتید

از آنچه گفته شد و در کتاب های تراجم بدان تصریح شده است، بر می آید که مرحوم حاج سید جواد قمی در درس اسایتد ذیل حدود 12 سال شرکت کرده است:

.1 سید محمد باقر شفتی، معروف به حجة الاسلام (1175 - 1260ق)، صاحب «مطالع الانوار».

.2 شیخ محمد تقی ایوانکی رازی، (1185 - 1248ق)، معروف به صاحب حاشیه «هدایة المستر شدین فی حاشیة معالم الدین».

.3 شیخ محمد حسن نجفی (1202 - 1266ق)، نویسنده «جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام».

.4 شیخ مرتضی انصاری (1214 - 1281ق)، صاحب «فوائد الاصول» و «المتاجر» و غیره.

.5 شیخ محمد کزازی قمی (م 1278 ق): وی که احتمالاً از اساتید اولیه ایشان می باشد، استاد اجازه مرحوم حاج سید جواد بوده و تاریخ اجازه اش نیز سال 1269ق است.(7)
بازگشت به قم

مرحوم حاجی پس از وفات استادش صاحب جواهر، در حالی که مجتهدی مسلّم بود، در سال 1266ق، به قم بازگشت و ریاست علمی و مذهبی قم بدو انتقال یافت و تمام وقت خود را به تدریس، تألیف، اقامه جماعت و امر به معروف و نهی از منکر و ترویج احکام گذرانید.(8)

هر چند از نام شاگردانش اطلاع دقیقی نداریم، امّا مسلّم آن است که علمای قمی معاصرش پیش از مهاجرت از قم، چندی در درس وی حاضر می شده اند؛ از جمله دو نفر از فرزندانش، حاج میرزا زین العابدین و حاج سید عبدالحسین قمی، از شاگردان او بوده اند.
مناصب اجتماعی

او در قم بیشتر به رفع دعاوی و حلّ نزاع ها و امر به معروف و نهی از منکر می پرداخت. در حقیقت این دو ویژگی از خصوصیات ممتاز وی به شمار می رفت. در این زمینه، نقل سخن برخی از نویسندگان خالی از فایده نیست.

فاضل مراغی می نویسد:

«حاج سید جواد قمی مجتهدی مسلّم و مروّجی مبسوط الید بود و در نهی از منکر و منعِ اهل فجور، قلبی قوی داشت و در حفظ حدود شرعیه از هیچ نکته فرو نمی گذاشت.»(9)

مرحوم محمد تقی بیک ارباب هم می نویسد:

«... جناب مستطاب قدوة الانام آقای حاج سید جواد - سلّمه اللّه - که در مرافعه سرآمد اهل روزگار خود است، اگر چه در دادن احکام تأمّلی دارد، اما بعد از دادن، هرگز ناسخ و منسوخی از ایشان ملاحظه نشده است، تمام احکام ایشان مثل محکم آیات است.»(10)
ویژگی های اخلاقی
سخاوت

آن فقیه بزرگ، ثروت و باغ ها و مزارع فراوانی داشت؛(11) اما ثروتش را در راه دستگیری از مستمندان و کمک به بینوایان مصروف می داشت و به جود و سخاوت معروف بود.

آیة اللّه ملا حبیب اللّه کاشانی می نویسد:

«حاج سید جواد قمی، عالمی فاضل و بخشنده و سخاوتمند بود و در روزگار قحطی و گرسنگی، تمام اموالش را بر فقیران و مستمندان بخشش نمود و رئیس بر علما بود....»(12)
زهد و تعبّد

یکی دیگر از فضایل اخلاقی و خصوصیات ممتازش، کثرت عبادت و تهجد و زهد و ورع بود.

فرزند بزرگوارش حاج میرزا زین العابدین هم می نویسد:

«... با این که مشغول بود به ترویج دین و قمع ظالمین، و او را محاسباتی بود با نفس خود در ایام حیاتش، و مردی ورع و زاهد و کثیرالتهجد و البکاء بود، بسیاری از اوقات مناجات ابی حمزه ثمالی را در قنوت نماز وترش قرائت می نمود و او را کرامات باهراتی است...»(13)
احیاگر فریضه امر به معروف و نهی از منکر

دیگر از خصوصیات او، اقامه معروف و نهی از منکر بود و مانند پدرش، در رفع ظلم از مردم می کوشید و از ستمگران نمی هراسید و به این ویژگی اش، همه تصریح کرده اند.

ملا حبیب اللّه کاشانی در همین زمینه می نویسد:

«... او به ظالمان و حاکمان اعتنا نمی کرد و کارش، امر به معروف و نهی از منکر بود و من او را در قم ملاقات کردم....»(14)
تواضع و فروتنی:

خصوصیت برجسته دیگر آن فقیه سترگ، فروتنی و تواضعش، به خصوص در تحصیل علم و دانش بود. او در این جهت ملاحظه نام و عنوان خود را نمی کرد واز همه کس، علم را اخذ می کرد.

آیة اللّه حاج سید مهدی روحانی، با اشاره به این ویژگی ایشان، از پدر و عمویش (آیة اللّه حاج میرزا ابوالحسن و آیة اللّه حاج میرزا محمود روحانی) نقل می کند:

«هنگامی که حاج سید صادق قمی، در سال 1298 ق، به قم آمد، مورد استقبال فراوان آقای حاج سید جواد قرار گرفت. معظم له در آن زمان، در قم ریاست تامه داشت و چون از مطالب شیخ انصاری چیز مهمّی در دست نداشت و از طرفی حاج سید صادق، به تازگی وارد قم شده بود و چندان موقعیتی نداشت، مرحوم حاج سید جواد با ایشان مباحثه خصوصی قرار داده بود و در حقیقت از او استفاده می کرد. آن مرحوم وصیت کرد که مُهرم را تحویل حاج سید صادق بدهید و نماز بر جنازه ام را هم ایشان بخواند.»(15)
تألیفات

از آن فقیه بزرگ، کتاب های متعددی در فقه، اصول، رجال و حدیث به جای مانده است که هر کدام شاهدی بر اوج علم و دانش او است. تألیفات او عبارتند از:

.1 «مقالید الاحکام»: این کتاب دوره کامل فقه است.(16) مؤلف بزرگوار، تألیف آن را به سال 1266 ق، در نجف اشرف آغاز کرده و در غدیر 1299 ق، در قم به پایان برده است. در بالای تمام صفحات این کتاب جمله مبارک «بسم اللّه و الحمدللّه و الصلاة علی محمّد و آله» دیده می شود (و این کثرت تعبّد معظم له را به رعایت مستحبات و آداب شرعیه، نشان می دهد).

نسخه اصلی آن در سه جلد، با شماره های 3521، 3915 و 4645، در کتابخانه مرحوم آیة اللّه مرعشی نجفی موجود است. موضوعات این سه جلد بدین ترتیب به چاپ رسیده است: ج 1: از طهارت تا خمس ؛ ج 2: از صوم تا پایان حج و ج 3: از جهاد تا حدود ودیات.

.2 «الدّرة الباهرة فی احکام العترة الطاهرة»:(17) نسخه اصلی این کتاب در کتابخانه مرحوم آیة اللّه سید محمد حجت کوه کمری، در مدرسه حجتیّه قم موجود است.

.3 «حاشیه بر قوانین الاصول»: نسخه اصلی آن در کتابخانه «جامعة امّ القری » در مدینه منوره موجود است.

.4 «کتاب الرجال».(18)

.5 «ینابیع الحکم»: این کتاب درباره توحید، نبوت، اثبات کفر اهل الحاد و بدعت و در اخبار و روایات است.(19)

.6 مجموعه 20 رساله در موضوعات مختلف فقه، اصول و رجال که نام آن ها معلوم نشده است.(20)
فرزندان

آن فقیه بزرگوار فرزندانی عالم و باتقوا تربیت و پرورش داد که عبارتند از:

.1 مرحوم آیة اللّه حاج سید زین العابدین رضوی حسینی قمی: وی عالمی بزرگ و فقیهی مشهور و از شاگردان آیات عظام: شیخ محمد طه نجف، میرزا حسین خلیلی، شیخ هادی تهرانی، سید محمد کاظم طباطبایی یزدی و آخوند خراسانی 4 بود. ایشان از سوی آخوند خراسانی، به عنوان یکی از پنج مجتهد طراز اول، برای نظارت بر قوانین مصوّب مجلس شورای ملّی، به تهران آمد و پس از مدّتی، در 1327 ق بدرود حیات گفت. او در مدّت اقامت اندکش در تهران، مورد توجه بسیار خاص و عام قرار گرفت و به دلیل داشتن کمالات نفسانی و کثرت تقوایش، مورد اعتماد و رغبت و مرجعیت مردم بود. از آثار وی کتاب «البراهین الجلیة فی شرح القصیدة العلویة»، شرح قصیده استادش شیخ محمد طه نجف است.(21) یکی دیگر از کتاب هایش، حاشیه رجال ابوعلی حایری (منتهی المقال) می باشد.(22)

.2 حاج سید عبدالحسین طاهری قمی: وی نیز از شاگردان آیات عظام: آخوند خراسانی، سید محمد کاظم یزدی و شیخ الشریعه اصفهانی بود و در علم و عمل به مرتبه ای والا دست یافته بود. در سال 1337 ق، پس از هفده سال تحصیل در نجف، به قم بازگشت و پس از اندکی، در گذشت و در قبرستان شیخان قم مدفون شد؛(23)

.3 مرحوم حاج میرزا علیرضا پیشوایی (1282 - 1367 ق): ایشان سومین فرزند حاج سید جواد و نماینده مردم قم در دوره سوم و پنجم قانونگذاری در مجلس شورای ملی در عصر مشروطیت بوده است.(24)
وفات

سرانجام این مرجع فرزانه قم روز شنبه سوم ماه صفر الخیر سال 1303 ق، در 63 سالگی بدرود حیات گفت. پس از نماز گزاردن آیة اللّه حاج سید صادق قمی بر پیکر پاکش، در قبرستان شیخان در بقعه محدّث جلیل القدر، زکریا بن آدم اشعری، نزد قبر پدر و جدّش مدفون گردید.(25)

محدث قمی، در اشاره به محل دفن و جلالت و شأن ایشان، می نویسد:

«ما بین قبر این دو بزرگوار، زکریابن آدم و ملامحمد طاهر قمی،

قبر سید سند و رکن معتمد، فحل الفقهاء العظام و مروّج الشریعة و الاحکام، السّراج الوهّاج، ذوالطبع الوقاد، سیّدنا الاجل، آقای حاجی سید جواد قمی صاحب تصانیف رایقه و فضایل و مناقب فایقه، در زمانی که این احقر کوچک بودم، آن بزرگوار از دنیا رحلت فرمود، و جلالت و شأن و عظمت قدر آن بزرگوار بسیار است.»(26)
پی نوشت ها:

1 - نقباء البشر، آقا بزرگ تهرانی، ج 1، ص 337.

2 - همان.

3 - تاریخ قم، ناصر الشریعه، ص 222.

4 - رجال قم، مقدس زاده، ص 137.

5 - نقباء البشر، ج 1، ص 337.

6 - بیان المفاخر، سید مصلح الدین مهدوی، ج 1، ص 297.

7 - الذریعه، آقا بزرگ تهرانی، ج 1، ص 245.

8 - بیان المفاخر، ج 1، ص 297.

9 - المآثر و الآثار، ص 153.

10 - تاریخ دارالایمان قم، ص 30.

11 - ر.ک: تاریخ دارالایمان قم، محمد تقی بیک ارباب، ص 70، 74، 82، 83، 93 و 113.

12 - لباب الالقاب، ص 77.

13 - تاریخ قم، ص 255.

14 - لباب الالقاب، ص 77.

15 - مجله مسجد، ناصر الدین انصاری، ش 47، ص 101.

16 - الذریعة، ج 22، ص 2.

17 - تاریخ قم، ج 2، ص 255 و رجال قم، ص 98.

18 - مصفی المقال، شیخ آقا بزرگ تهرانی، ص 116.

19 - الذریعة، ج 25، ص 288 و تاریخ قم، ص 255.

20 - رجال قم، ص 98 و تاریخ قم، ص 255.

21 - نقباء البشر، ج 2، ص 800 و رجال قم، ص 139.

22 - تاریخ قم، ص 255.

23 - نقباء البشر، ج 3، ص 1035.

24 - گنجینه دانشوران، احمد رحیمی، ص 209 و رجال قم، ص 137.

25 - تاریخ قم، ص 255 و رجال قم، ص 98.

26 - فوائد الرضویة، ص 548.

منابع:

1 - بیان المفاخر در احوالات حجة الاسلام سید محمد باقر، سید مصلح الدین مهدوی، چاپ اصفهان، مسجد سید.

* تاریخ دار الایمان قم. محمد تقی بیک ارباب، به کوشش: سید حسین مدرسی طباطبایی، چاپ قم، 1353 ش.

2 - تاریخ قم، شیخ محمد حسین ناصر الشریعة، با مقدمه و پاورقی: علی دوانی، چاپ قم، انتشارات دارالفکر، 1350 ش.

3 - الذریعة الی تصانیف الشیعة، شیخ آقا بزرگ تهرانی، چاپ بیروت، دارالاضواء، 1403 ق.

4 - رجال قم، سید محمد مقدس زاده، چاپخانه مهر ایران، دی ماه 1335 ش.

5 - طرائف المقال فی علم الرجال، سید علی اصفر جاپلقی بروجردی، تحقیق: سید مهدی رجایی، قم، مکتبة آیت اللّه نجفی مرعشی.

6 - فوائد الرضویة فی تراجم علماء المذهب الجعفریة، حاج شیخ عباس قمی، تهران، انتشارات مرکزی.

7 - گنجینه دانشوران، احمد رحیمی، چاپخانه قم، 1339 ش.

8 - لباب الالقاب فی القاب الاطیاب، ملاحبیب اللّه کاشانی،. چاپ قم.

9 - المآثر و الآثار، محمد حسن خان اعتماد السلطنة، تهران، کتابخانه سنایی.

* مجله مسجد، ش 48 - سال 1378 ش مقاله «آیت اللّه سید صادق قمی» به قلم: ناصر الدین انصاری.

10 - مصفی المقال فی مصنّفی علم الرجال، شیخ آقا بزرگ تهرانی، مقدمه و فهارس: احمد منزوی، چاپ تهران.

11 - نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، شیخ آقا بزرگ تهرانی، مشهد، نشر مرتضی، 1403 ق.

آثار:

1. مقالید الاحکام
2. الدّرة الباهرة فی احکام العترة الطاهرة
3. حاشیه بر قوانین الاصول
4. کتاب الرجال
5. ینابیع الحکم
6. مجموعه 20 رساله در موضوعات مختلف فقه، اصول و رجال
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
قمی, آیة, اللّه, جواد, حاج, سید


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 05:58 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1