شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 14-05-2010, 22:53   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض آیةاللّه حایری قمی

موطن: قم
تاريخ وفات: 1358قمری

زندگینامه ها:

منبع :

استاد دانشوران

ناصر الدین انصاری

از دیر باز فقیهان و محدّثان شهر قم در حفظ معارف اهل بیت (ع) و تعمیق باورهای دینی مردم شیعه سهمی به سزا داشته اند و در این راه، هر گونه رنجی را به جان خریده اند. یکی از آنان، که برای گسترش علوم اهل بیت (ع) سر از پای نمی شناخت، مرحوم آیة اللّه حاج شیخ محمد علی حایری قمی است، که در این مقال به اجمال، زندگی اش را بررسی می کنیم.
ولادت و تحصیلات

آیة اللّه حایری قمی، در سال 1291 ق.(1) در قم زاده شد. در ایام نوجوانی خواندن و نوشتن و قرآن مجید را در مکتب خانه فرا گرفت؛ سپس به آموختن علوم دینی روی آورد و در محضر علمای بزرگ قم، ادبیات و سطوح فقه، اصول و حدیث را به خوبی فرا گرفت.

اساتید وی در قم، عبارتند از آیات عظام:

.1 حاج میرزا محمد ارباب قمی (1273-1341 ق)، صاحب «اربعین الحسینیة» و «تشیید البنیان».

.2 حاج سید صادق قمی (1253 - 1338 ق)، صاحب «کتاب الزکاة».

.3 شیخ محمد حسن نادی قمی (م: 1317 ق).

.4 شیخ محمد حسن وزوایی قمی (م: 1310 ق).

.5 شیخ محمد حسین پایین شهری قمی (معروف به متکلم).

.6 میرزا ابو القاسم طباطبایی قمی (م: 1333 ق)، برادر آیة اللّه العظمی حاج آقا حسین قمی.

.7 ملا علی اکبر قمی (م: حدود 1314 ق).
شوق آموختن و ترک وطن

روح جستجوگر و اشتیاق فراوان آیة اللّه حایری به آموختن، موجب شد که ایشان مسافرت های متعددی به مراکز علم و دانش کند. از این رو به شهرهای تهران، نجف، سامرّا و کربلا هجرت کرد و از اساتید معروف و مبرّز آن سامان بهره گرفت. در این قسمت، به ترتیب در شهرهایی که ایشان رحل اقامت افکند، اشاره می کنیم.

الف) تهران:

مرحوم آیة اللّه حایری قمی، در حدود سال 1313 ق، رهسپار تهران شد و از محضر آیات عظام: حاج میرزا محمد حسن آشتیانی (م: 1319 ق) و مرحوم میرزا ابوطالب زنجانی (م: 1329 ق)، سطوح عالی فقه و اصول را به خوبی فرا گرفت.(2)

ب) نجف:

ایشان پس از 5 سال اقامت در تهران، در سال 1328 ق، راهی نجف شد و در درس های اساطین حوزه علمیه نجف شرکت جست و به تقریر درس آنان پرداخت. اساتید ایشان در نجف عبارتند از آیات عظام:

.1 آخوند ملا محمد کاظم خراسانی (م 1329 ق)، صاحب کتاب های «حاشیه بر رسائل»، «کفایة الاصول» و «شرح تبصرة المتعلمین».

.2 حاج آقا رضا همدانی (م 1322 ق)، صاحب کتاب های «مصباح الفقیه فی شرح شرایع الاسلام» و «حاشیة المکاسب».

.3 سید محمد کاظم طباطبایی یزدی (م 1337 ق)، صاحب کتاب های «منجزات المریض»، «صلاة الاحتیاط» و «عروة الوثقی».

.4 شیخ هادی بن محمد امین تهرانی (م 1321 ق)، صاحب کتاب های «محجة العلماء»، «تفسیر آیة النور» و «ودایع النبوة».

او در میان اساتید خود، بیشتر دلبسته آخوند خراسانی بود. لذا بیشترین استفاده را از محضر شریف وی برد و تقریرات درس اصول (قطع و ظن، برائت و استصحاب) وی را به زیبایی به رشته تحریر درآورد.(3)

ج) سامرّا:

آیة اللّه حایری قمی پس از شش سال اقامت در نجف، در سال 1324 ق، همزمان با اوج گیری نهضت مشروطه، رهسپار سامرا گردید تا از محضر آیة اللّه العظمی میرزا محمد تقی شیرازی بهره مند شود. در سامرّا مورد اکرام و احترام بسیار میرزا قرار گرفت و ضمن شرکت در مجلس درس استاد، خود به تدریس سطوح پرداخت.

با شروع جنگ جهانی اول، که سامرّا محل تجمّع لشکر عثمانی و پادگان نظامی گردید، درس های حوزه تعطیل شد و میرزای شیرازی به کربلا مهاجرت نمود. به این علت، آیة اللّه حایری به کاظمین کوچ کرد و مدّت ها از محضر آیة اللّه سید حسن صدر کاظمی (م 1354 ق) بهره برد؛(4) امّا پس از مدتی، بنا به دعوت استادش، به کربلا هجرت کرد.(5)

د) کربلا:

آیة اللّه حایری در سال 1336 ق، به کربلا هجرت کرد و از آنجا که بسیار مورد توجه و اطمینان میرزای شیرازی بود، مرحوم میرزای دوم، احتیاطات خویش را بدو ارجاع نمود.(6)

پس از وفات استاد بزرگوارش در سال 1338 ق، در صحن حرم مطهر امام حسین (ع) ، به جای میرزای شیرازی به اقامه جماعت پرداخت و به این ترتیب در حوزه های علمی شیعه، شهرت یافت.(7)

وی علاوه بر اقامه جماعت، به تدریس و تألیف و وعظ و ارشاد هم اشتغال داشت و از علمای بزرگ کربلا به شمار می رفت.(8)
بازگشت به قم

آیة اللّه حایری قمی، در سال 1349 ق که پنجاه ساله بود، به قصد زیارت مرقد مطهر حضرت امام رضا (ع) ، به سوی ایران حرکت کرد. در مشهد مقدس، چندی نزد مرحوم آیة اللّه العظمی حاج آقا حسین طباطبایی قمی میهمان بود.

مرحوم طباطبایی قمی، وی را به بازگشت به زادگاهش - که در آن زمان دارای حوزه ای باشکوه و آبرومند گردیده و از طرفی با توطئه های گوناگون رژیم پهلوی برای تضعیف و نابودی آن، رو به رو بود. - بسیار ترغیب نمود. این عوامل باعث شد که ایشان در همان سال، به قم بازگردد و به درخواست زعیم حوزه، آیة اللّه العظمی حایری یزدی، در قم ماندگار شود و به خدمات دینی بپردازد.(9)
تدریس

برنامه مرحوم آیة اللّه حاج شیخ محمد علی حایری قمی از همان اوان ورود به قم، این بود که شب ها به اقامه نماز در مدرسه فیضیه و پس از نماز به تدریس خارج فقه و اصول می پرداخت.

در این زمینه سید علی رضا ریحان یزدی می نویسد:

«... معظم له از علمای نجف اشرفند و به تازگی به وطن اصلی خود مراجعت کرده اند. شب ها بعد از نماز، در مدرسه فیضیه، مجلس درسشان منعقد می شود و تخصّص جناب ایشان، در علم اصول است.»(10)

علامه تهرانی هم می فرماید:

«... وی شأن و جایگاهی بلند در حوزه داشت و طلّاب به وی، علاقه فراوان و به درس و بحثش، شوق بسیار داشتند...».(11)

مرحوم ناصر الشریعه هم می نویسد:

«... وی از بزرگان علما و مدرسین این سرزمین بود.... جماعتی زیاد به درس و نماز او حاضر می شدند...»(12)
شاگردان

برخی از شاگردان آن فقیه بزرگ، که در «آینه دانشوران» آمده است، عبارتند از حضرات آیات:

.1 شیخ ابراهیم ریاضی نجف آبادی.

.2 شیخ مرتضی انصاری قمی (1322-1391 ق).

.3 حاج سید سجاد علوی گرگانی (1322-1407 ق).

.4 شیخ محمد فکور یزدی.

.5 شیخ محمد باقر شریعتی اصفهانی.

.6 سید مرتضی علوی فریدنی.

.7 سید مهدی هاشمی شاهرودی.

.8 شیخ عباس صفایی حایری قمی، فرزند معظم له،(1332 - 1399 ق).

.9 میرزا عباس مستقیم قمی.

.10 شیخ یحیی فاضل همدانی.

.11 میرزا علی اصغر شفیعی همدانی.

.12 میرزا محسن ضیایی همدانی.

.13 شیخ محمد باقر سعیدی رانکوهی.

.14 شیخ عبد الرحیم تنکابنی.

.15 شیخ ابو القاسم فروغی شاهرودی.

.16 شیخ محمد رفیعی طالقانی.

.17 سید حسین بحرینی.

.18 سید محمد ابو هاشم رشتی.

.19 سید شفیع واحدی رشتی.

.20 شیخ محمد تقی لنگرودی املشی.

.21 آقا محمد کاجی همدانی.

.22 سید محمد باقر سلطانی طباطبایی (1332-1418 ق).
تألیفات

آن فقیه بزرگ، به جز تدریس و تربیت شاگردان، دارای تألیفات بسیاری در فقه و اصول است که عبارتند از:

.1 «مختارات الاصول» یک دوره اصول به سبک جدید است و در دو جلد به چاپ رسیده است.(13)

.2 «حاشیه برکفایه» (دو جلد و مطبوع سال 1344 ق). این حاشیه بر آمده از درس اصول میرزای شیرازی و آخوند خراسانی است.(14)

.3 «ردّ بر وهّابیت» (چاپ شده).(15)

.4 «تقریرات درس اصول آخوند خراسانی» (اصول عملیه).(16)

.5 «اجتهاد و تقلید» این کتاب همراه با «مختارات الاصول» به چاپ رسیده است.(17)

.6 «تعادل و تراجیح» که همراه با«مختارات الاصول» به چاپ رسیده است.(18)

.7 «رساله در بطلان ترتّب».(19)

.8 «کتاب الطهارة».(20)

.9 «کتاب الصلاة».(21)

.10 «کتاب الزکاة».(22)

.11 «کتاب الخمس».(23)

.12 «شرح استدلالی تبصرة المتعلمین»؛(24) که ظاهراً همان کتاب های فقهی بالا باشد.

.13 «رسالة فی الرضاع» که اتمام آن، در سامرا، در سال 1326 ق. بوده است.(25)

.14 «رسالة فی العدالة».(26)

.15 «رسالة فی الوقف».(27)

.16 «رسالة فی العصمة»: این نوشتار، پیرامون عصمت امامان بوده و آن را در 1343 ق، تالیف کرده است.(28)

این قبیل کتاب ها باعث شد تا آن مرحوم، پس از وفات آیة اللّه حاج شیخ عبد الکریم حایری از سوی برخی، به عنوان مجتهد اعلم مورد توجه و عنایت قرار گیرد(29) و چشم های حوزه علمیه برای زعامت حوزه و مرجعیت شیعه، به سوی وی متوجه شود؛ اما افسوس که اجل بدو مهلت نداد و چندی پس از درگذشت آیة اللّه حایری، او هم بدرود زندگی گفت.(30)

از مرحوم آیة اللّه حایری قمی، به جز تألیفات و شاگردان فراوان، آثار دیگری هم بر جای مانده است؛ از جمله: «مسجد نو» در مقابل قبرستان شیخان کبیر قم. این مسجد که اخیراً به صورت زیبایی تجدید بنا شده است، در یکی از نقاط پر رفت و آمد، نزدیک حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) قرار گرفته و هماره آکنده از نمازگزاران مقیم و مسافر است.
ویژگی های شخصی

معظم له، عالمی عامل بود و مصداق کامل توقیع شریف «و اما مَن کان من الفقهاء صائناً لنفسه حافظاً لدینه مخالفاً لهواه مطیعاً لأمر مولاه فللعوام ان یقلّدوه» به شمار می آمد. از حیث مقام علم و دانش، زهد و تقوا در مرتبه ای بلند قرار داشت(31) و از ریاست و مرجعیت دوری می جست. لذا از حاشیه بر کتاب های فتوایی خودداری کرد و با این که گروهی بسیار به او روی آوردند، اما خود را در معرض تقلید مردم قرار نداد.(32)

او به فرزندش می فرمود:

فرزندم! آیه ای در قرآن است که کمرشکن است و آن، آیه مبارکه (تلک الدار الآخرة نجعلها للذین لا یریدون علوّاً فی الارض و لا فسادا و العاقبة للمتقین» می باشد که خداوند متعال، آخرت را برای کسانی قرار داده که فکر و خیال ریاست و بزرگی را در سر نداشته باشند.
وفات

آیة اللّه حاج شیخ محمد علی حایری قمی، پس از درگذشت زعیم حوزه علمیه آیة اللّه حاج شیخ عبد الکریم، بیش از سه سال زنده نماند و در این مدت هم، مبتلا به کسالت قلبی و بیماری استسقاء بود تا این که در 67 سالگی، در دوشنبه، 22 ربیع الثانی 1358 ق (برابر با1318 ش) دار فانی را بدرود گفت.

به دنبال اعلام خبر وفاتش، تمام شهر و حوزه علمیه تعطیل شد و پیکر او به صورت باشکوهی تشییع شد. جسد مطهر آن فقیه ربانی، در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه (س) ، در جانب بالای سر آیة اللّه حایری، به خاک سپرده شد. مجالس بزرگداشت وی، نخست از سوی آیة اللّه حجت و سپس از طرف آیة اللّه صدر و سومین روز، از جانب آیة اللّه سید محمد تقی خوانساری برگزار شد و آن گاه طبقات و اصناف دیگر ختم های متعدد گرفتند.(33)

همان گونه که زندگی آن مرد بزرگ موجب برکت برای حوزه علمیه بود، وفاتش نیز برکاتی را فراهم آورد؛ زیرا قرار بود در همان ایام وفات ایشان از سوی رژیم طاغوتی رضاخان، از طلّاب حوزه علمیه قم، امتحان گرفته شود تا به بهانه امتحان، حوزه علمیه از میان برداشته شود؛ امّا با درگذشت آن مرحوم، امتحان دولت در آن سال به تأخیر افتاد و در سال های بعد هم، به کلّی بساط امتحان برچیده شد.(34)
بازماندگان

از آن فقیه بزرگ، فرزندانی بر جای ماند که مشهورترین آنها مرحوم آیة اللّه حاج شیخ عباس صفایی حایری (1322- یکشنبه 4 ذی الحجة الحرام 1398 ق)، از علمای قم است. وی در سامرا متولد شد و تحصیلات خویش را نزد پدر بزرگوارش و آیة اللّه العظمی حایری فرا گرفت و پس از وفات پدرش، به جای آن مرحوم در مسجد نو، اقامه جماعت نمود و کتاب های بسیار به رشته تحریر درآورد و در ضمن به تدریس فقه و اصول مشغول بود؛ از جمله کتاب هایش:

.1 تاریخ مجاهدات پیامبر اکرم؛ .2 تاریخ شخصیت و صفات پیغمبر؛ .3 تاریخ امیرالمؤمنین؛ .4 تاریخ حضرت سید الشهداء (ع) ، (در 2 جلد).(35)

از کتاب های غیر چاپی ایشان هم می توان از: «حاشیه بر عروه»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلاة»، «کتاب الخمس» و «اصول الفقه» نام برد.

فرزند دیگر ایشان، مرحوم استاد حجة الاسلام و المسلمین حاج شیخ علی صفایی حایری بود که از شاعران و فضلای مشهور حوزه علمیه قم به شمار می رفت. وی نیز از شاگردان پدر بزرگوارش بود و کتاب های بسیاری نگاشت و طلاب فراوانی را پرورش داد.

وی در 48 سالگی، در 29 ربیع الاول 1420 در راه زیارت حضرت امام رضا (ع) در اثر تصادف، بدرود حیات گفت.(36)*
پی نوشت ها:

* ر.ک: ستارگان حرم، ج 10، زندگینامه مرحوم علی صفایی حایری.

1 - الذریعة، ج 6، ص 187 و آینه دانشوران، ص 78 (و یا متولّد سال 1299 ق ر.ک: آثارالحجة، ج 1، ص 116 و رجال قم، ص 153).

2 و 3 - نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

4 - الذریعة، ج 20، ص 167.

5 و 6 - آثار الحجة، ج 1، ص 116.

7 - تاریخ قم، ص 282.

8 و 9 - نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

10 - آینه دانشوران، ص 79.

11 - نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

12 - تاریخ قم، ص 283.

13 - الذریعة، ج 20، ص 167.

14 - همان، ج 6، ص 188.

15 - نقباء البشر، ج 4، ص 1368.

16 - همان، ج 4، ص 1369.

17 و 18 - الذریعة، ج 20، ص 167.

19 - مع علماء النجف، ج 2، ص 437.

20 تا 22 - همان، به نقل از نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

23 - نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

24 - رجال قم، ص 153 و تاریخ قم، ص 283.

25 - الذریعة، ج 11، ص 192.

26 و 27 - نقباء البشر، ج 4، ص 1369.

28 - الذریعة، ج 15، ص 273.

29 - گنجینه دانشمندان، ج 1، ص 335.

30 و 31 - آثارالحجة، ج 1، ص 116.

32 - میراث اسلامی ایران، ج 10، ص 127.

33 و 34 - آثارالحجة، ج 1، ص 116 و 117.

35 - همان، ج 2، ص 55؛ گنجینه دانشمندان، ج 2، ص 189؛ آینه دانشوران، ص 253 و رجال قم، ص 125.

36 - مجله آینه پژوهش، ش 59، ص 103 و 104.

منابع:

.1 آثار الحجة یا تاریخ و دائرة المعارف حوزه علمیه قم، محمد شریف رازی، قم، کتابفروشی برقعی، 1332 ش، ج 1، ص 115 و 116.

.2 آینه دانشوران، سید علیرضا ریحان یزدی، پاورقی و اضافات: ناصر باقری بیدهندی، قم، کتابخانه آیت اللّه مرعشی، 1372 ش، ص 78 و 79.

.3 الاجازة الکبیرة، آیت اللّه سید شهاب الدین مرعشی نجفی، تدوین: محمد سمامی حایری، قم، کتابخانه آیت اللّه مرعشی، ص 206.

.4 تاریخ قم، محمد حسین ناصر الشریعة، پاورقی و اضافات: علی دوانی، قم، دارالفکر، 1342 ش، ص 282

.5 الذریعه الی تصانیف الشیعة، علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی، بیروت، دار الاضواء، 1403 ق. (مجلدات مختلف)

.6 رجال قم، سید محمد مقدس زاده، تهران، چاپخانه مهر ایران،1335 ش، ص 153.

.7 گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1352 ش، ج 1، ص 335.

.8 مع علماء النجف، سید محمد غروی، بیروت، دارالثقلین، 1420 ق، ج 2، ص 437.

.9 معجم رجال الفکر و الادب فی النجف خلال الف عام. محمد هادی امینی نجفی، ج 3، ص 1014.

.10 معجم المؤلّفین العراقیین، کودکیس عواد، ج 3، ص 217.

.11 معجم المطبوعات النجفیة، محمد هادی امینی نجفی، ص 145 و 286

.12 نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، شیخ آقا بزرگ تهرانی، مشهد، نشر مرتضی، 1403 ق، ج 4، ص 1368.

آثار:

1. مختارات الاصول
2. حاشیه برکفایه
3. ردّ بر وهّابیت
4. تقریرات درس اصول آخوند خراسانی
5. اجتهاد و تقلید
6. تعادل و تراجیح
7. رساله در بطلان ترتّب
8. کتاب الطهارة
9. کتاب الصلاة
10. کتاب الزکاة
11. کتاب الخمس
12. شرح استدلالی تبصرة المتعلمین
13. رسالة فی الرضاع
14. رسالة فی العدالة
15. رسالة فی الوقف
16. رسالة فی العصمة
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
قمی, آیةاللّه, حایری


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 00:13 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1