شما در انجمن های ما ثبت نام نکرده اید یا هنوز وارد نشده اید . در صورتی که عضو نیستید همین حالا ثبت نام کنید.    
انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان

Help

فروشگاه طب اسلامی ، سنتی ، موادآرایشی ، بهداشتی و پوستی ارگانیک اسرار الشفاء


بازگشت   انجمن مذهبی ، فرهنگی و سیاسی نورآسمان > اسلام > شخصيت های مرتبط با جهان اسلام


پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو در موضوع نحوه نمایش
قدیمی 14-05-2010, 22:57   #1
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض آیةاللّه شیخ محمد فاضل قاینی

موطن: قائن
نام پدر : عبدالکریم
تاريخ وفات: 1405قمری

زندگینامه ها:

منبع :

آیت فضیلت

علی فاضل قاینی نجفی

محقق و علاّمه فرزانه، آیت اللّه شیخ محمد فاضل قاینی نجفی از جمله کسانی است که به دست تقدیر و لطف الهی، توانست در رشته های مختلف علوم و فرهنگ اسلامی؛ از قبیل فقه، اصول و علم کلام آثار ارزشمندی از خود به جای گذارد.

بررسی تمام ابعاد زندگانی چنین مردان بزرگی، کار بسیار دشوار و عظیم است؛ ولی به طور خلاصه گوشه هایی از زندگی این استوانه علم و تقوا را در اختیار علاقه مندان و پژوهندگان محترم می گذاریم.
ولادت و زادگاه

تاریخ تولّد ایشان در حدود سال 1310 ه . ق. می باشد. زادگاه ایشان، روستای خرمنج، که اخیراً به پاس احترام معظّم له به «فضل آباد» تغییر نام داده شده، یکی از روستاهای حومه پسکوه شهرستان قائن در جنوب استان خراسان است.

پدرشان، مرحوم آقا شیخ عبدالکریم بنی اسدی، از معمّرین آن دیار بوده و از علم و فضل بهره ای داشته است. وی همواره فرزند خویش را به فراگیری علوم و معارف حیات بخش اسلام ترغیب و راهنمایی می کرد.
نیاکان

اجداد مرحوم آیت اللّه فاضل، از طایفه بنی اسد می باشند. آنان بعد از دفن اجساد مطهر شهدای کربلا، از ترس تعقیب مأمورین ابن زیاد به ایران آمده و در اطراف شهرستان قائن ساکن شدند و به جهت دفن شهدای کربلا، مورد تکریم و محبت سلاطین صفویه قرار گرفتند. در اولین سال های سلطنت شاه اسماعیل، او فرمان معافیّت این طایفه از مالیات را صادر کرد که سلاطین بعدی نیز از او تبعیّت نمودند. این اسناد در میان این طائفه حفظ و تا به امروز نگهداری شده است. (تصویر دو فرمان از فرمان های فوق ضمیمه این مقاله می باشد.)
تحصیلات

وی پس از طی دوران کودکی و تربیت درمحیط صمیمی خانواده و پرورش در دامان پاک مادری مهربان و پدری فاضل، برای فراگیری خواندن و نوشتن به روستای مجاور (نوغاب پسکوه)، رهسپار شد و در محضر یکی از علمای عارف آن محل، به نام مرحوم ملاّ عبدالجواد، حاضر شد و شب و روز از فضل و دانش وی بهره مند گردید؛ به طوری که مرتّب سؤالات درسی خویش را از استاد می پرسید و از پاسخ های وی استفاده می نمود.

یکی از اهالی زادگاه وی می گوید:

«در دوران نوجوانی، مرحوم فاضل (ره) خواب دیده بود که عمّامه بر سر می بندد و هر چه از آن عمّامه را به سر می پیچد به انتها نمی رسد. تعبیر این خواب را، از استادش ملا عبدالجواد می پرسد. ایشان در پاسخ می گوید: از چنان مقام علمی بالایی برخوردار خواهی شد که به علمی بی پایان متصل است.»

وی پس از به پایان رساندن دروس مقدماتی، به شهرستان قاین که بزرگانی نیز در آن اقامت داشتند، رفته و در مدرسه علمیه جعفریه مشغول تحصیل شد. پس از مدتی، دروس سطح را از استادان بزرگ آن دیار فرا گرفت و در اثنای این دوران به «فضل» معروف گردید و در همان حوزه نیز به تدریس اشتغال ورزید.
مقابله با ستمگر

حاکم آن دیار شوکت الملک (پدر اسداللّه عَلَم)، نام داشت که در موقوفات آن شهر به دلخواه تصرف می کرد. این عمل وی، با اعتراض علمای آن زمان، از جمله آقای فاضل مواجه می شود. امیرقاین نیز در واکنش به این اعتراض، دستور جلب و دستگیری آقای فاضل را صادر می نماید. بدین جهت ایشان دستگیر(1) و به شهرستان بیرجند، محل اقامت امیر منتقل می شود.

وقتی که ایشان را نزد امیر حاضر می کنند، وی پس از سؤالاتی متوجه می شود که اعتراض آقای فاضل به سبب دیانت و پاکی وی بوده، نه به علت عناد و غرض ورزی شخصی. بنابراین ضمن عذرخواهی از آقای فاضل، وجهی را نیز به ایشان اهدا می نماید که ایشان نمی پذیرند و این علی رغم اصرار امیر بود.

هنگامی که امیر، می خواهد مرحوم فاضل قاینی را به قاین برگرداند ایشان به دلایلی از بازگشت به شهر خود منصرف شده، راهی سبزوار می شود.
هجرت به نجف

تقدیر الهی سبب شد تا پس از مراجعت ایشان از بیرجند ومدتی توقّف در شهرهای میان راه، از قبیل سبزوار و تهران، سرانجام این سفر به عراق و نجف اشرف بیانجامد. معظّم له جوار مولا امیرالمؤمنین (ع) را برای اقامت دائم برگزید و در مدرسه بزرگ مرحوم آخوند خراسانی - که در «محله حویش» قرار داشت. - به تحصیل خود ادامه داد. عاقبت پس از سال ها تلاش و تحقیق و تدبّر در علوم و معارف اسلامی به مقام اجتهاد نایل گردید.
همسر و فرزندان

همسر ایشان، دختر آیت اللّه شیخ علی همدانی - نوه حاج آقا رضا همدانی، فقیه، مرجع تقلید و صاحب کتاب مصباح الفقیه - می باشد.

ثمره این ازدواج چهار پسر و پنج دختر می باشد. از آنجا که فرزندان پسر وی، دارای آثار و برکاتی بوده اند، به معرّفی اجمالی هر یک می پردازیم:

.1 شیخ مهدی، که از علما و صاحب تألیفات فراوانی می باشد. وی که ساکن شهرستان بیرجند بود، در آنجا مسجد و مدرسه ای بنا نمود. همچنین در مشهد مقدّس، مدرسه ای تأسیس کرد که در حال حاضر فرزند ایشان آقای شیخ محمّد رضا فاضل آن را اداره می کند. شیخ مهدی در زمان حیات پدر بزرگوارش در سال 1402 ه . ق درگذشت و در همان شهر خود نیز به خاک سپرده شد.

.2 شهید شیخ احمد، که در ضمن تحصیل در حوزه علمیه قم، بر ضد رژیم ستم شاهی مبارزه می کرد و چندین بار دستگیر و زندانی گردید. در سال 1348.ش. که به عتبات مشرف شده بود، هنگام مراجعت به ایران، به دلیل این که کتاب حکومت اسلامی، امام خمینی (ره) را همراه خود داشت، در گمرک خسروی دستگیر می شود و از همان جا به تهران انتقال می یابد و مدت ها در سلول انفرادی زندان قزل قلعه در کنار شهید بزرگوار سید محمد رضا سعیدی حبس می گردد. خود شهید شیخ احمد فاضل نقل می کند:

روزی شهید سعیدی از سلول خود با من صحبت می کرد، مرا شناخت و گفت: در تهران نزد پدر شما رفته ام. بعد از چند شب، آیت اللّه سعیدی را به شهادت رساندند و چندی وضعیت زندان از حالت طبیعی خارج می شود.

در سال 1354 ش. که طلاب در مدرسه فیضیه، بر ضد رژیم پهلوی تجمّع کردند و درِ مدرسه به وسیله عمّال رژیم بسته شد، عده ای از طلاب دستگیر و زندانی می شوند. در میان دستگیر شدگان فردی به نام محدث (که بعد از انقلاب به گروه منافقین پیوست و اعدام شد)، شهید شیخ احمد فاضل را از محرّکین معرفی می نماید. لذا ساواک ایشان را هم دستگیر کرد و تحت شکنجه های سخت قرار داد. شدت شکنجه ها به حدی بود که وی چندین بار بیهوش می شود و پاهای ایشان زخم و جراحات برمی دارد؛ به طوری که به ناچار او را به بیمارستان انتقال می دهند.

شهید شیخ احمد فاضل در دادگاه رژیم منحوس پهلوی، به سه سال زندان محکوم و با پیروزی انقلاب اسلامی آزاد می گردد.

در سال 1402.ق. که برادر بزرگ وی، مرحوم شیخ مهدی، سال ها در شهرستان بیرجند به فعالیت دینی اشتغال داشت، بدرود حیات گفت، کسبه و اصناف شهر از ایشان تقاضا می کنند که در مسجد برادر خود اقامه نماز و انجام وظایف شرعی را بر عهده گیرد. ایشان هم دعوت مردم را می پذیرد و مسجد و مدرسه برادر خود را به بهترین وجه اداره می نماید که مورد توجّه اهالی و مردم متدیّن بیرجند قرار می گیرد.

در ضمن، شهید شیخ احمد چندین بار با وجود ضعف و بیماری، که بر اثر شکنجه های زمان طاغوت بر او عارض شده بود، همراه جوانان غیور بیرجند در جبهه های حق علیه باطل شرکت نمود و سرانجام در عملیات ماووت هشت، به سال 1366.ش. به فیض شهادت نایل گردید و در گلزار شهدای امام زاده علی بن جعفر در قم به خاک سپرده شد.

.3 شیخ علی (راقم این سطور)، فرزند دیگر مرحوم آیت اللّه فاضل قاینی است. ایشان نیز چندین سال در حوزه نجف اشرف به تحصیل اشتغال داشت. دروس سطح و مقداری از درس خارج را نزد بزرگان و اساتید آن حوزه خواند. در سال 1352 ش. به حوزه علمیه قم مهاجرت کرد و دروس فقه و اصول را نزد اساتید فرا گرفت. وی اکنون به تدریس و تألیف اشتغال دارد.

ایشان تا کنون، بیش از چهارده کتاب و رساله تألیف، تحقیق و منتشر نموده است؛ از آن جمله کتاب های: «معجم مؤلّفی الشیعة» که به وسیله وزارت ارشاد منتشر شده؛ «علم الاصول تاریخاً و تطوّراً» که دفتر تبلیغات اسلام حوزه علمیه قم دو مرتبه آن را تجدید چاپ کرده است؛ تحقیق کتاب «حدود و قصص» علاّمه مجلسی (ره) ؛ تحقیق رساله ارث مرحوم گنجوی با حاشیه حضرت امام خمینی (ره) که تا به حال سه مرتبه طبع شده است؛ تحقیق کتاب «اللؤلؤة الغرویّة» که شامل یک دوره علم اصول از مرحوم آیت اللّه محمد فاضل قاینی است. این کتاب نیز در سه جلد حروفچینی شده است که به زودی به چاپ خواهد رسید؛ همچنین تحقیق کتاب «بیع و خیارات» از مرحوم آیت اللّه محمد فاضل قاینی است. این کتاب نیز در دو مجلد حروفچینی شده و آماده چاپ است. ایشان چندین کتاب و رساله دیگر تألیف نموده، که هنوز به طبع نرسیده است.

.4 شیخ محمود، که در ضمن تحصیل و تبلیغ، دو اثر چاپ شده به نام های: «گلستان صالحین» و «طب از دیدگاه معصومین (ع) » از خود باقی گذاشته است. وی در روز 5 محرّم سال 1416 ه . ق در سفر تبلیغی به «خنداب» اراک، بعد از منبر، بر اثر سکته قلبی دارفانی را وداع گفت و مهمان سیّدالشهداء (ع) شد. پیکر آن مرحوم به شهرستان مقدّس قم انتقال یافت و پس از تشییع در مقبره علما در قبرستان باغ بهشت، دفن گردید.

دامادهای مرحوم آیت اللّه محمد فاضل قاینی نیز که جملگی از علما و دارای موقعیت والای علمی و اجتماعی می باشند، عبارتند از حضرات آیات و حجج اسلام: حاج شیخ محمد رحمتی سیرجانی، مؤلف کتاب القصاص، الحدود و الدیات، که هر کدام در دو جلد به طبع رسیده اند؛ حاج شیخ محمد ابراهیم ربانی بیرجندی؛ شیخ علی آزاد قزوینی و حاج شیخ خلیل نائینی. همچنین آقای عبداللّه جوادی (ابوسلام)، فرزند میرزا جمیل طبیب نجفی، که به کسب اشتغال دارند.
اساتید فاضل قاینی در نجف اشرف

چنان که گذشت، آیت اللّه فاضل قاینی سال ها در حوزه نجف اشرف به تحصیل پرداخته و از محضر بزرگان و اساتید آن جا کسب فیض کرده است؛ که به نام بعضی از این بزرگواران اشاره می شود:

1 - آیت اللّه میرزا حسین نائینی (ره) ، (1277 - 1355 ق.).

2 - آیت اللّه سید ابوالحسن اصفهانی (ره) .

3 - آیت اللّه سید ابراهیم میرزا آقا اصطهباناتی (ره) ، (1297 - 1378 ق.).

4 - آیت اللّه سید ابوتراب خوانساری، (1291 - 1346 ق.) در حدیث و رجال.

وی مدتی طولانی در درس آیت اللّه نائینی و درس سید ابوالحسن اصفهانی، که مرجع تقلید شیعیان در آن زمان بود، شرکت کرد. سطوح عالی را هم نزد آیت اللّه سیدابراهیم میرزا آقا اصطهباناتی گذراند و از محضر ایشان خارج فقه و اصول را فرا گرفت. رابطه ایشان با مرحوم اصطهباناتی از حدّ ارتباط بین استاد و شاگرد، فراتر و صمیمی تر بود و علاقه ای طرفینی بین آنان برقرار بود.

بعد از رحلت آیت اللّه سید ابوالحسن اصفهانی، عده ای از اهالی نجف و اهل علم از آیت اللّه فاضل درباره تقلید پس از مرحوم اصفهانی (ره) سؤال می کردند و ایشان آنها را به مرحوم اصطهباناتی معرفی و ارجاع می نمودند و ضمناً به اعلمیت ایشان هم شهادت می دادند. این عمل آیت اللّه فاضل قاینی، در رجوع مردم واهل علم به تقلید از آیت اللّه اصطهباناتی، تأثیر زیادی داشت.

مورد فوق، نشان دهنده و گواه بر موقعیت علمی و شخصیتی آیت اللّه فاضل قاینی در مجامع علمی، مذهبی آن روزگار، در نجف اشرف می باشد.
گواهی اجتهاد

در حوزه نجف مرسوم بود که اگر شخصی در فقه واصول به درجه اجتهاد می رسید، استادان حوزه اجتهاد او را گواهی می کردند. گواهی بر اجتهاد آیت اللّه فاضل قاینی را نیز مرحوم آیت اللّه سید ابوالحسن اصفهانی و مرحوم آیت اللّه اصطهباناتی تأیید و تقریر کرده و اجازه اجتهاد به ایشان صادر نموده اند. آیت اللّه اصفهانی (ره) در قسمتی از اجازه خود آورده است:

«به درستی جناب عالم عامل، ستون علمای عاملین و گواهی شده فقهای بزرگ جامع معقول و منقول در فروع و اصول، رکن و ستون اسلام، مورد اعتماد و شخص جلیل و صاحب مقام و مرتبه عالی و والا، آقای شیخ محمد قاینی معروف به فاضل (دامت برکاته)، عمر شریف خویش را در حوزه نجف اشرف، در تحصیل علوم شرعی صرف نموده و نزد اساتید بزرگ آن حاضر و کوشش و رنج زیاد به خود داده و به خواسته خویش رسیده که رسیدن به درجه اجتهاد و استنباط احکام شرعی و الهی می باشد.»

مشابه همین متن را، مرحوم آیت اللّه اصطهباناتی (ره) در گواهی اجتهاد ایشان آورده و اضافه کرده اند که ایشان (آیت اللّه فاضل) از معدود مجتهدین می باشد.

علاوه بر اجازه اجتهاد از مراجع فوق، وی از استاد حدیث و رجال حوزه، مرحوم سید ابوتراب خوانساری (ره) (1217 - 1346 ق.) نیز، اجازه نقل احادیث و روایات دریافت کرده است.
شاگردان

یکی از ویژگی های ایشان در حوزه و مجامع علمی، روش تدریس و بیان شیوای آن استاد فرزانه بود. تسلّط ایشان بر مسائل و مطالب علمی، ویژگی دیگری بود که سبب جذب طلاّب به مجلس درس ایشان می شد.

این دو عامل باعث شد که بیشتر وقت ایشان صرف تدریس شود و در این مدت شاگردان بسیاری از محضر ایشان استفاده کنند، که بسیاری از آنها از علمای بلاد و عده ای نیز از مدرّسین حوزه های علمی در شهرهای نجف، قم، مشهد و... هستند. برخی از این علما عبارتند از حضرات آیات:

1 - شهید شیخ مرتضی بروجردی (ره) نویسنده «کتاب المستند» شرح عروة الوثقی، از شاگردان کتاب کفایه ایشان می باشد.

2 - حاج سیّد محمود ده سرخی، نویسنده کتاب دائرة المعارف «مفتاح الکتب الاربعه» و تألیفات سودمند دیگر.

3 - حاج شیخ محمّد غروی، مؤلف کتاب «الامثال النبویّة»؛ وی کتاب شرح تجرید را نزد ایشان خوانده است.

4 - حاج شیخ علی آزاد قزوینی، از مدرّسین درس خارج فقه درحوزه علمیه قم و مؤلّف کتاب «غایة القصوی فی شرح العروة الوثقی» (ایشان داماد مرحوم آیت اللّه فاضل نیز می باشند.).

5 - حاج سید محمد تقی اراکی سجادی.

6 - حاج سید ابراهیم خراسانی کاظمینی.

7 - حاج شیخ حسن اصفهانی قهدریجانی.

8 - شیخ موسی، فرزند آیت اللّه شیخ هادی زین العابدین نجفی.

9 - حاج شیخ علی مردان (ظهیرالاسلام) از مدرّسین حوزه علمیه قم.

10 - حاج میرزا محمد جواد غروی علی علیاری تبریزی، ساکن تهران.

11 - حاج سیّد علی شاهرودی، فرزند مرجع فقید شیعه آیت اللّه حاج سیّد محمود شاهرودی (ره) ، که از شاگردان کتاب مکاسب ایشان می باشد.

12 - حاج سید مهدی خلخالی، که از شاگردان کتاب کفایه ایشان می باشد.

13 - حاج شیخ کاظم شمشاد هندی استاد (منتدی النشر).

14 - حاج سید مصطفی علم الهدی جزائری.

15 - حاج سیّد محمدرضا واعظی قاینی.

16 - حاج سیّد مرتضی نقوی، که از علمای بزرگ هند بودند.
ویژگی های اخلاقی
رفع نیازهای مردم

مرحوم آیت اللّه فاضل با مردم و شاگردان خود خوش رفتار بود؛ مخصوصاً برای جوانان، احترام زیادی قائل بود و به آنان علاقه داشت. به مسائل دینی افراد با تأنّی و حوصله تمام جواب می داد و هیچ احساس خستگی نمی کرد.

در برآوردن حاجات مردم، سعی وافر داشت. هنگامی که برخی از طلاب غریب، احتیاج به سکونت در مدرسه داشتند و از ایشان می خواستند سفارش به متولّیان مدارس کند، بی تکلّف همراه آنان می رفت و واسطه می شد و برای آنان حجره تهیه می کرد و شهریه و مایحتاج ضروری زندگی آنان را، مخصوصاً در زمان مرحوم آیت اللّه سید ابوالحسن اصفهانی، که احترام زیادی به ایشان قائل بود، فراهم می کرد.

به دلیل علاقه فراوانی که به طلاب داشت، چهار دختر خود را به ازدواج چهار نفر از طلاب فاضل درآورد. این در حالی بود که افراد دیگری وضع مادی بهتری داشتند، خواهان ازدواج بودند. ایشان که خود شیفته معارف و علوم دینی بود، فرزندان خود را نیز به فراگیری دروس حوزه ترغیب می کرد و از این رو هر چهار فرزند پسر وی به تحصیل دروس حوزوی روی آوردند. وقتی که شخصی بر این کار اشکال گرفت که خوب بود که تنها یکی از فرزندان به تحصیل دروس حوزه بپردازد و دیگران را به امور مادی و تجارت می گماشتید، ایشان در جواب فرمود:

«چه کاری بهتر از طلبگی است؛ خداوند، خود روزی آنها را به عهده گرفته است و از این طریق ما به جامعه بهتر می توانیم خدمت کنیم.»
کوشا در تدریس

در تابستان و زمستان و حتی روزی که طفل سقط شده داشت، درس را تعطیل نکرد؛ بلکه او را غسل داده و در میان زنبیلی نهاد و همراه خود به مسجد آورد و طبق روال همیشگی درس خود را گفت. سپس در پایان متذکر شدکه می خواهد به قبرستان برود و طفل سقط شده خود را دفن کند، که شاگردان از توجه ایشان به تعلیم و تدریس شگفت زده شدند.

ایشان در تدریس بسیار جدّی بودند؛ به طوری که هر روز، صبح و عصر، چندین جلسه تدریس داشتند. اضافه بر آن در شب های ماه مبارک رمضان علم کلام والهیّات را تدریس می نمودند و بقیه آن مباحث را در شب های پنج شنبه و جمعه، در طول سال بیان می کردند.
شیدای اهل بیت

یکی دیگر از صفات ایشان، علاقه زیاد به اهل بیت رسالت (ع) بود؛ بخصوص هر گاه نام حضرت زهرا (س) را می بردند، اشک او جاری می شد وهر گاه ذکر مصیبت سالار شهیدان (ع) را می شنید، چنان می گریست که شانه هایش تکان می خورد.
بینش سیاسی

در عراق، انقلابی به رهبری عبدالکریم قاسم انجام گرفت و عوامل انگلیسی ها را از بین برد. مردمی که سال ها از حکومت سلطنتی رنج دیده بودند، جذب احزاب منحرفی شدند که با شعارهای کاذب و آزادی خواهانه، عقاید مردم را به بازی گرفته بودند. هنگامی که از مرحوم آیت اللّه فاضل قاینی درباره این قبیل افراد سؤال شد که آیا اینان کافرند؟ ایشان، به سبب بینش صحیح سیاسی که داشت، دریافته بودند توطئه ای برای از بین بردن شیعه در کار است، جواب دادند که: اگر کسی از نظر اقتصادی تصوّر کند که احزاب منحرف راه نجات است، این سبب نمی شود که حکم به کفر آنان کنیم. در این معنی بزرگان دیگری بودند که با ایشان همفکر بودند؛ ولی عده ای دیگر از علما حکم به کفر آنان دادند، و همین حکم سبب شد که شیعیان زیادی نابود شدند.
زهد و ساده زیستی

یکی از صفات پسندیده مرحوم آیت اللّه فاضل، زندگی ساده و بی تشریفات او بود. وی، خود تمام خرید خانه حتی نان را به عهده داشت. در فکر تجمّلات زندگی نبود. لباس و خوراک ساده داشت. در تمام مدت زندگی در نجف اشرف چندین خانه استیجاری عوض نمود.

وقتی که به ایران آمد نیز همان زندگی ساده را پیش گرفت و در خانه ای که مربوط به مسجد بود زندگی می کرد و تا هنگام رحلت، خانه ملکی تهیه نکرد.
تألیفات
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
قدیمی 14-05-2010, 22:58   #2
مدیرکل بازنشسته
 
hossein moradi آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Jan 2010
محل سکونت: شهر ری
نوشته ها: 4,055
Thanks: 1,255
Thanked 3,836 Times in 1,443 Posts
پیش فرض RE: آیت اللّه شیخ محمد فاضل قاینی

آیت اللّه فاضل قاینی از دانشمندانی به شمار می آید که در بارور کردن فرهنگ غنی اسلام سهم به سزایی داشته اند. وی در علوم مختلف، مانند: فقه، اصول و کلام، آثار فراوانی از خود به جای گذاشت که به طور خلاصه به معرفی آنها می پردازیم:

الف - آثار خطی

.1 آثار ایشان در فقه عبارت است از: «الدرر النجفیة»، که مشتمل بر مباحث مختلف فقهی است؛ رساله ای در رضاع؛ رساله ای نیز در ارث؛ شرح استدلالی مختصر بر «عروةالوثقی» از آیت اللّه سید کاظم یزدی (ره) ؛ شرح استدلالی مختصر بر تبصره علامه حلی (ره) .

.2 آثار ایشان در علم اصول: یک دوره علم اصول به نام «الؤلؤة الغرویّة»، که در سه جلد آماده چاپ می باشد.

.3 و اما تألیف ایشان در علم کلام، عبارت است از: کتابی بزرگ، که مشتمل است بر: اثبات توحید و صفات جمال و جلال، اثبات نبوّت خاتم الانبیا، حضرت محمد (ص) ، اثبات معاد جسمانی، اثبات امامت دوازده امام (ع) ، اثبات عدالت حضرت باری تعالی، اثبات اختیار و نفی جبر و تفویض و بیان فلسفه و حکمت تشریع فروع دین.

ب - آثار چاپ شده

رساله ای در مسأله ترتّب، که درنجف اشرف به سال 1350 ق. در مطبعة الحیدریة چاپ گردیده است؛ کتاب «الدرر النجفیة» که درباب خمس و زکات و در سال 1354 ق. در نجف اشرف، در مطبعة الحیدریة چاپ و در سال 1406 ق. نیز در قم افست گردید. «حاشیه بر زاد المقلّدین» مرحوم آیت اللّه شیخ محمد حسین کاشف الغطاء؛ «حاشیه بر تبصرة المتعلمین» علامه حلی، که در نجف اشرف در مطبعة الآداب در سال 1381 ق. چاپ شد و در قم نیز در سال 1406 ق. بار دیگر افست گردید؛ «مختصر الدرّالثمین فی معرفة اصول الدین»، در نجف اشرف به سال 1381 ق. به چاپ رسید.

ایشان بعد از هجرت به ایران و سکونت در تهران به فعالیت علمی خود ادامه دادند و کتاب مفصل کلامی خود را خلاصه و به نام «گوهر دین» در اصول و فروع دین در سال 1389 ق. در چاپخانه حیدری تهران طبع نمود. همچنین «ناظم الشتات» را تألیف و در سال 1398 ق. در همان چاپخانه به چاپ رساند. نیز، ایشان کتابی درباره حضرت رسول (ص) و ائمه طاهرین (ع) به نام «العقل الاول» را نگاشت.
از دیدگاه بزرگان

شرح حال این فقیه نامدار را می توان درکتب رجال شناسان و فهرست نویسان معروف به دست آورد که در اینجا به بعضی از آنها اشاره می کنیم:

.1 علامه بزرگوار آیت اللّه حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی در «طبقات اعلام الشیعه» قسمت نقباء البشر ذیل حرف میم به زندگی و آثار ایشان اشاره کرده است.

.2 دکتر شیخ محمد هادی امینی، فرزند علامه مجاهد آیت اللّه امینی (ره) نویسنده کتاب الغدیر، در کتال «معجم رجال الفکر و الادب فی النجف خلال الف عام» صفحه 959، شرح حال ایشان را ذکر نموده و به آثار ایشان نیز اشاره داشته است.

.3 دکتر سید جعفر شهیدی، استاد دانشگاه تهران و سرپرست لغت نامه دهخدا در کتاب خاطرات خود، «در دیار آشنایان»، درباره آیت اللّه فاضل چنین می نویسد:

«از همه روشن تر خاطره مسجد کوچکی به نام حمّال ها را در ذهن داشتم که آقای فاضل قاینی در آن مجلسکی داشت و درس معقول می گفت. این مرد بر خلاف بسیاری از ملقّبان بدین لقب، علاوه بر اسم، مسمّی هم دارد؛ مردی به حقیقت فاضل است و از معقول و منقول برخوردار، دارای طبعی منیع...»

.4 شیخ آقا بزرگ تهرانی در کتاب «الذریعه» از «الدرر النجفیه» که تألیف آیت اللّه فاضل است، در قسمت خمس و زکات جلد هشتم صفحه 140 (چاپ نجف اشرف) اشاره کرده است.

.5 علامه بزرگوار، حاج شیخ محمد رازی نیز در جلد نهم کتاب «گنجینه دانشمندان» صفحه 257، به تاریخ ولادت، شرح زندگی، مهاجرت، اجازه اجتهاد و آثار آیت اللّه فاضل پرداخته است.

.6 فرزند مرحوم سید امین عاملی در «مستدرک اعیان الشیعه»، شرح مبسوطی راجع به آیت اللّه فاضل دارد.

.7 در «المطبوعات النجفیه»، صفحه 162 و در «معجم المطبوعات العراقیین»، ج سوم، صفحه 225، نیز شرح احوال آثار ایشان درج گردیده است.

.8 خانبابا مشار در کتاب «مؤلفین کتب چاپی»، جلد چهارم، صفحه 568 نیز از کتاب «الدرر النجفیه» یاد کرده است.

علاوه بر آنچه گذشت، «روزنامه خراسان»، مورخه 1372 / 10 / 11 در صفحه ای با عنوان «ستاره های درخشان» شرح مفصلی از زندگانی آیت اللّه فاضل ارائه کرده و مجله «نور علم» هم در شماره هشتم از دوره سوم، راجع به «شرح کفایه» و مختصری از شرح حال ایشان به بحث پرداخته است.
وفات و آرامگاه

سرانجام پس از سال ها تلاش در راه اسلام و نشر احکام دینی، عمر شریفش به سرآمد و در روز جمعه، سیزدهم ربیع الاول سال یک هزار و چهارصد و پنج هجری قمری در ساعت سه بعد از ظهر، در شهر قم روحش به سوی حضرت حق پرواز نمود و بعد از تشییع و گزاردن نماز به وسیله حضرت آیت اللّه حاج سیّد محمد شاهرودی، در قبرستان باغ بهشت قم، در قطعه معروف به مقبره علما، دفن گردید.

خبر درگذشت این عالم جلیل القدر از طریق خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران پخش شد و روزنامه ها نیز خبر رحلت وی را منتشر نمودند.

به دنبال این خبر، مجالس ترحیم و بزرگداشت آن عالم بزرگ در شهرهای قم، تهران، قاین، بیرجند و زادگاهش روستای فضل آباد برگزار شد و شخصیت های مختلف اجتماعی، دینی، علمی و فرهنگی در آن مجالس شرکت نمودند. روحش شاد.

در انتهای این نوشتار بجاست، اشعاری که درباره آیت اللّه محمد فاضل قاینی سروده شده را بیاوریم.

آقای دکتر غلامحسین رضا نژاد «نوشین» اشعاری خطاب به حضرت معصومه (س) سروده، که در ضمن یادی از دو استاد خود می کند:

... در پناهت آرمیده، خوبتر از جان من

یعنی اندر خاک تو، دفنند، استادان من

آن فقیه بی بدیل و، این حکیم بی مثیل

این ز قزوین، آن ز قائن، حجّت و برهان من

عقل آن در اصل حکمت، نقل این در فرع دین

پایه کیش من و شالوده ایمان من

این «رفیعی» شهرت و آن «قائنی» مولد که هست

تا قیامت حقّشان پاینده اندر جان من

این دو را بر من، حقوق اوستادی محرز است

ثبت شد، با نام این دو، تا أبد عنوان من

«بوالحسن» آن و «محمّد» این، که شرع و دین حق

امتزاجی یافت از این دو، بچار ارکان من

آن حکیم و این کلامی، شیخ این و سیّد آن

زین دو تن، رنگ کمال آمیخت، با نقصان من

هر دو بی همتا و یکتا، این بحکمت، آن بفقه

زین دو، در پهنه باشد، قوّت جولان من

زین دو آیات الهی، زین دو نفس نفیس

گشت رام این نفس کافر کیش و پُر عصیان من

گرچه رفتند و کسی بر جای خود، نگذاشتند

جایشان در خُلد باد از رحمت یزدان من

ای ملیک مقتدر، ارواح آنان شاد دار

در نعیمت، جایگاه صدقشان، آباد دار

یکی دیگر از علاقمندان، که در مدح ایشان اشعاری به عربی سروده، چنین می گوید:

تقدیم به حضور مبارک حضرت آیت اللّه العظمی جناب آقای شیخ محمد القاینی الشهیر بالفاضل، دام ظلّه العالی، فی ربیع الآخر 1400 - اسفند 1358 - من الهجرة النبویة علیه الصلاة و السلام. س - ح - م.

انّما القائنی فی العلماء

هو کالبدر فی نجوم السماء

عالمٌ فاضلٌ فقیهٌ تقیٌ

هو شمسٌ مفیضةٌ بضیاء

برع الفقه فاق مجتهداً فیه

حجّة الدین أفضل الفقهاء

آیة اللّه فی الشریعة حقّاً

جامع العلم مقتدی الفضلاء

ألّف (ناظم الشتات) کتاباً

کاشفاً للعلوم کلّ غطاء

و له فی الکلام (گوهر دین)

نافع المعضلات للحکماء

و کذا أنشأ الرسائل ماذا

أشرقت فی قلوبنا ببهاء

بلّغ الشرع جاهداً بکمال

فلهُ ینبغی جمیل ثناءٍ

و به تنتهی الفضائلُ طُرّاً

انّما فیه وجهةُ الصلحاء

و یُسمّی محمّدٌ خیرُ الأسما

ء سمیّاً بخاتم الانبیاء

ترجمه: قائنی در میان علما، همانند ماه است میان ستارگان آسمان. عالمی فاضل و فقیهی پارسا است، که مانند خورشید نورافشانی می کند. چنان بر مسائل فقه آگاهی یافت، که در آن صاحب نظر شد. او گواه بر دین و سرآمدفقیهان است. آیت بر حق الهی، در شریعت است. جامع علوم و مقتدای فضلا است، کتاب «ناظم الشتات» اثر او است، که روشن کننده علوم است، و نیز در علم کلام کتاب «گوهر دین» که برطرف کننده مشکلات علمی حکیمان است، اثر دیگر اوست. رسائل و نوشته هایی دارد که دل های ما را روشن می کند. پیام شرعی خود را با کمال کوشش و خوبی انجام داد، و لذا سزاوار ستایش می باشد. خوبی ها به او منتهی می شود. نشانه صالحان در چهره او نمایان است. نام او محمد است که بهترین نام ها است؛ چرا که برگرفته از نام خاتم پیامبران (ص) است.
پی نوشت:

.1 دستگیری ایشان در روزنامه آزادی قاینات (مورخه 15 آبان 1331) انعکاس یافت.

آثار:

1. الدرر النجفیة
2. رساله ای در رضاع
3. شرح استدلالی مختصر بر «عروةالوثقی»
4. شرح استدلالی مختصر بر تبصره علامه حلی
5. الؤلؤة الغرویّة
6. اثبات توحید و صفات جمال و جلال
7. اثبات نبوّت خاتم الانبیا
8. اثبات معاد جسمانی
9. اثبات امامت دوازده امام
10. اثبات عدالت حضرت باری تعالی
11. اثبات اختیار و نفی جبر و تفویض
12. رساله ای در مسأله ترتّب
13. حاشیه بر زاد المقلّدین
14. مختصر الدرّالثمین فی معرفة اصول الدین
15. گوهر دین
16. ناظم الشتات
17. العقل الاول
hossein moradi آنلاین نیست.  
Digg this Post!Tweet this Post!Share on FacebookShare on google+
پاسخ با نقل قول
لینک ها
پاسخ

آموزش قرار دادن مطلب ، نظر و فعاليت در نورآسمان

لیست کامل لینک های جالب و مفید لینکدانی نورآسمان


برچسب ها
فاضل, قاینی, محمد, آیةاللّه, شیخ


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
کاربران دعوت شده

ابزارهای موضوع جستجو در موضوع
جستجو در موضوع:

جستجوی پیشرفته
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


TwitterFacebookGoogle Plushttps://telegram.me/basijtvRSS Feed@basijtv

مسئولیت مطالب و نظرات مندرج در سایت بر عهده شخص ارسال کننده بوده و سایت نورآسمان هیچ گونه مسئولیتی در قبال موضوعات مطرح شده ندارد.
در صورت تمایل با رایانامه سایت به ادرس nooreaseman@chmail.ir تماس حاصل کنید.


اکنون ساعت 06:02 برپایه ساعت جهانی (GMT - گرینویچ) +3.5 می باشد.


Powered by: vBulletin Version 3.8.7
Copyright © 2000-2006 Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.5.2

vBFarsi Language Pack Version 4.0 beta1