تاريخ حديث شيعه

[safaeei]

جام جم آنلاين: كتاب «تاريخ حديث شيعه 1» نوشته سيد محمدكاظم طباطبايي در سال جاري به همت انتشارات سمت در اختيار علاقه‌مندان قرار گرفته است. كتاب مذكور شامل 357 صفحه است كه در 2 بخش عمده گردآوري شده است.


مجموعه گزارش‌هاي حاكي از سنت نبوي كه از طريق راويان و محدثان شيعه گزارش و تدوين شده است، حديث شيعه ناميده مي‌شود و اين اصطلاح در مقابل حديث اهل سنت قرار مي‌گيرد كه گزارش سنت نبوي را از طريق صحابه و تابعين پيگيري مي‌كنند.

هدف نويسنده در اين كتاب آن است كه ثابت كند حديث شيعه، هويتي مستقل و متمايز از حديث اهل سنت دارد بنابراين شناخت اين رشته علمي، شايسته تحقيق و پژوهشي متمايز از حديث اهل سنت است.

آنچه ميراث حديثي شيعه را استوار و قوام مي‌بخشد ويژگي‌ها و امتيازات منحصر به فرد آن است كه نويسنده در كتاب حاضر به برخي از آنها ازجمله دسترسي به معصومان، عدم نياز به غير معصوم، راويان دانشمند، طرح پرسش‌ها و پاسخ‌هاي جديد، روشن شدن جزييات معارف و ترويج نوشتاري اشاره كرده است.

پژوهش و نگارش در موضوع تاريخ حديث شيعه به گونه روشمند، علمي و مستقل سابقه چنداني ندارد و برخي از مباحث مرتبط با اين موضوع در مجموعه‌هايي كه به تاريخ و سيره امامان پرداخته است وجود دارد.

با وجود نگاشته‌هاي پيشين نياز به پژوهشي جامع و آموزشي درباره تاريخ حديث شيعه از آغاز تاكنون احساس مي‌شود. پژوهشي كه به تمام حوادث تاريخ شيعه و موضوعات مرتبط با آن اشاره و تاريخ پر برگ و بار و مصادر حديثي آن را معرفي مي‌كند.

نويسنده كتاب «تاريخ حديث شيعه» ، اين مجموعه را در پاسخ به اين نياز گردآوري كرده است و سعي خود را به كار برده تا تاريخ حديث شيعه را در 3 قرن نخست هجري كه مصادف با دوران حضور ائمه بوده بررسي كند.

نويسنده در فصل نخست كتاب اهدافي ازجمله فضاشناسي پيدايش حديث، آگاهي از چگونگي تعامل مسلمانان صدر اسلام با حديث، آشنايي با شيوه‌هاي نشر حديث توسط پيامبر اكرم و تبيين ويژگي‌هاي حديث در عصر ايشان را دنبال مي‌كند.

در فصل سوم نويسنده به اجمال، برخي از خصوصيات ايشان را مورد بررسي قرار مي‌دهد تا با شرايط و فرهنگ آن زمانه، ويژگي‌هاي شخصيتي و حديث‌ پژوهي ايشان و شناخت شيوه‌هاي نشر حديث توسط اين مقام شاخص بهتر آشنا شويم.

سرانجام نويسنده در بخش دوم كتاب با عنوان «دوران شكوفايي» به بررسي عصر امام صادق (ع) و ميراث حديثي در دوران وي ، شناسايي شاگردان ايشان و آشنايي با نخستين نگارش‌هاي حديثي شيعه با عنوان اصول چهارصدگانه ، غلات و حديث و عرضه حديث براي امامان پرداخته است.


مريم لباف‌زادي